Raadsinformatiebrief afhandeling toezegging beantwoording vragen uit cie AZ vrouwelijke genitale verminking
Een raadslid stelde op 18 september 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging
Aan:
Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):
Behandeld door Onderwerp
De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 15 september 2025 Algemene zaken, publieke gezondheid Femke Halsema, Alexander Scholtes GGD Amsterdam Afdoening toezegging inzake vragen van de leden Nadif (GL) en Abdi (PvdA) en Van Berkel (JA21) uit de commissie AZ van 3 juli 2025
Geachte leden, In uw commissievergadering van 3 juli jongstleden heb ik tijdens de bespreking van het agendapunt “Bespreken preventie en zorg bij vrouwelijke genitale verminking in Amsterdam ) toegezegd de vragen van de leden Nadif (GL) en Abdi (PvdA) en Van Berkel (JA21) in afstemming met wethouder Scholtes schriftelijk te beantwoorden voor de raad van september. Hieronder vindt u deze beantwoording.
Het lid Van Berkel (Ja21) heeft gevraagd, hoe zit het met uitreisverboden en wie kan daarin handelen? Ik heb tijdens de vergadering al geantwoord dat een uitreisverbod via een rechterlijk oordeel zal verlopen en dat ik als lokaal bestuurder zo’n verbod niet kan opleggen. Als er behoefte aan is dan ben ik bereid om uit te zoeken en na te gaan hoe zo’n procedure precies verloopt en wie daarin handelingsbevoegd is.
Antwoord op deze vraag (aanvullend op de reeds gedane schriftelijke beantwoording): uitreisverboden in het geval van een vermoeden van vrouwelijke genitale verminking (VGV) vallen onder het civiel recht. Een rechter kan een uitreisverbod opleggen in het belang van het kind, dan valt het onder het familierecht. De kinderrechter kan zo'n uitreisverbod opleggen na afstemming met politie en de Raad voor de Kinderbescherming. Zij volgen hierbij het Handelingsprotocol VGV bij minderjarigen. De Raad doet onderzoek en kan daarbij beschermingsmaatregelen zoals (voorlopige) Ondertoezichtstelling, gezagsbeëindiging of uithuisplaatsingen inzetten. Ook deze voorbeelden vallen onder het civiel recht. Burgemeesters kunnen alleen handelen binnen het bestuursrecht. Het uitvoeren van VGV (degene die het letsel toebrengt) wordt vervolgd onder het strafrecht.
Het lid Abdi (PvdA) heeft tijdens de vergadering gewezen op vertrouwenspersonen die ouders kunnen informeren over de implicaties bij genitale verminking. De GGD heeft aangegeven dat een gesprek met een vertrouwenspersoon al heel erg kan helpen als er een vermoeden is bij een gezin.
Ze vraagt hoe die gesprekken gestimuleerd kunnen worden in de cruciale periode voor de zomervakantie.
Antwoord: De GGD werkt samen met verschillende soorten vertrouwenspersonen. Bijvoorbeeld interne begeleiders op scholen. Zij hebben vaardigheden nodig om op een cultuursensitieve manier in gesprek te gaan met zowel ouders als kind, eventueel in samenwerking met een
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 15 september 2025 Pagina 2 van 2
jeugdarts. Het is van groot belang het onderwerp VGV uit de taboesfeer te halen en we geloven in de kracht van herhaling. De jaarlijkse zomercampagne is essentieel.
Ook kunnen met vertrouwenspersonen de sleutelpersonen VGV bedoeld worden. De GGD en de Federatie Somalische Associaties Nederland (FSAN) werken nauw samen met sleutelpersonen VGV, zij organiseren tijdens de zomerperiode extra bijeenkomsten voor de doelgroep. Door capaciteit en middelen ligt echter wel een grens in de mogelijkheid om iedereen te bereiken.
Het lid Nadif (GroenLinks) heeft gevraagd hoe we ervoor kunnen zorgen dat informatie van organisaties zoals Plan bij de juiste mensen terechtkomt.
Antwoord: Binnen de aanpak van VGV richten we ons op inwoners van Amsterdam-Amstelland.
Door de huidige netwerksamenwerking te intensiveren, gaan we na of en hoe we informatie van organisaties, zoals Plan kunnen laten landen bij de JGZ en bij de huiskamerbijeenkomsten die georganiseerd worden door de sleutelpersonen.
Het lid Alberts (SP) heeft tenslotte gevraagd, of we als gemeente kans zien om de mindset te veranderen van ervaringsdeskundigen die ontkennen dat er dingen fout zijn gegaan? Ik ben hier tijdens de vergadering reeds op in gegaan. De vraag van het lid Alberts raakt een belangrijk onderdeel van preventie. Ze weet van Pharos en andere organisaties die zich er intensief mee bezighouden dat dit ook het gesprek is dat gevoerd moet worden omdat er een beeld achter schuilgaat dat zich ook bij vrouwen heeft genesteld, namelijk dat ze onrein zijn en niet van seksualiteit mogen genieten omdat seksualiteit alleen voor voortplanting dient waarvoor ze een keer opengemaakt moeten worden. Dat is gruwelijk en het betekent inderdaad een verandering in de mindset van generaties vrouwen en mannen.
Aanvullend antwoord: In de huiskamergesprekken, maar ook op het VGV-spreekuur zijn we doorlopend in gesprek met mensen die hun klachten niet altijd relateren aan de schadelijke gevolgen van VGV. Door voortdurend het gesprek aan te blijven gaan en informatie te geven over de schadelijke gevolgen, zowel medisch als psychisch, zetten wij in op het veranderen van deze mindset. Sleutelpersonen en ervaringsdeskundigen, die wel erkennen dat hen onrecht is aangedaan, spelen hierbij een cruciale rol. Er zijn vrouwen die niet kiezen voor een hersteloperatie en het moeilijk vinden om te erkennen dat hun eigen moeder of familie VGV hebben laten uitvoeren bij hen. We kunnen hierover geen precieze aantallen geven. Deze vrouwen krijgen steun en begeleiding in het veranderen van hun mindset over VGV ten aanzien van hun dochters. Voor de duidelijkheid: de ervaringsdeskundigen die ontkennen dat er dingen zijn fout gegaan (in de woorden van het lid Alberts), worden vanuit de gemeente niet ingezet als vertrouwenspersonen of sleutelfiguren.
Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,
Femke Halsema Burgemeester
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Alexander Scholtes Wethouder Publieke Gezondheid
Bron: raadsinformatie van de gemeente Amsterdam (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.