“Voorzieningenniveau IJburg I”

Vraag 1

Is er een duidelijk beeld van welke grootstedelijke voorzieningen IJburg I en 2 nodig heeft, en hoe dit verschilt van de huidige situatie?

Antwoord van het college

Ieder deel van de stad heeft zijn eigen karakter. IJburg heeft meer een woonkarakter dan een stedelijk karakter. Op basis daarvan is het Stedenbouwkundig plan Strandeiland opgesteld. De gewenste stedelijkheid ontstaat door aan het woningbouwprogramma de juiste mix aan voorzieningen toe te voegen. Dit laat onverlet dat er verschillende maatschappelijke, culturele en commerciële voorzieningen nodig zijn. In de plannen voor Strandeiland is voor deze voorzieningen ruimte gereserveerd. Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor de realisatie van maatschappelijke voorzieningen. De gemeente realiseert deze voorzieningen niet zelf, maar schept de voorwaarden dat deze voorzieningen er komen. Voor de realisatie van culturele en commerciële voorzieningen kunnen we als gemeente ruimte reserveren, functies faciliteren en stimuleren. Alleen zijn we voor deze voorzieningen als gemeente afhankelijk van de markt: ondernemers moeten zich op deze plekken wel kunnen en willen vestigen. Dat hangt samen met of er voldoende behoefte en vraag is naar dergelijke voorzieningen, en dat hangt samen met de woningbouw in de omgeving. De vestiging van culturele en commerciële voorzieningen is mogelijk gemaakt in het bestemmingsplan van IJburg 2. -

Maatschappelijke voorzieningen o Voor maatschappelijke voorzieningen gelden referentienormen voor minimale aantallen vierkante meters sport en groen, maar ook voor buurtkamers, jeugdcentra, gezondheidscentra, scholen, etc. Op Strandeiland kijken we een stap verder door ook na te gaan wat er nodig is voor bepaalde doelgroepen (zoals ouderen of mensen met een verstandelijke beperking) om prettig te kunnen wonen. o Bovendien wordt er samen met het stadsdeel bekeken welke voorzieningen er eventueel op IJburg 1 missen en of daar op IJburg 2 plek voor is. Een voorbeeld hiervan is een zwembad: in de plannen voor Strandeiland is ruimte voor een zwembad opgenomen.

-

Culturele en commerciële voorzieningen o Voor culturele en commerciële voorzieningen is ruimte gereserveerd in de plannen. Ook zijn dergelijke voorzieningen mogelijk gemaakt in het bestemmingsplan. De realisatie van deze voorzieningen is afhankelijk van of de markt zich op deze plekken kan en wil vestigen. o Voor culturele voorzieningen is onze insteek om een cultureel hart te maken in het centrum van Strandeiland (de Havenkom) met plek voor muziek, theater, film en kunst, allemaal zoveel mogelijk afgestemd op de behoefte van de bewoners van IJburg. Huidige verwachting is dat deze voorzieningen vanaf omstreeks 2035 worden gebouwd. Belangrijk aandachtspunt hierbij dat, om deze voorzieningen rendabel te maken, er voldoende mensen op Strandeiland moeten wonen. Ook speelt netcongestie een rol. o Commerciële voorzieningen worden door de markt gerealiseerd. In de plannen voor Strandeiland wordt er voldoende ruimte gereserveerd voor commerciële voorzieningen. Er komen verspreid over het Strandeiland verschillende

 -

restaurants, bars, koffiezaakjes en andere vormen van horeca. Te beginnen straks langs de Pampuslaan en in de brugpaviljoens. In een van de eerste ontwikkelingen in de Muidenbuurt (verwachte oplevering 2029) is ook een grote supermarkt, horeca, detailhandel en een gezondheidscentrum opgenomen.

Grootstedelijke voorzieningen o In de plannen van Strandeiland is een cultuurcluster in de Havenkom opgenomen, met voorzieningen voor de wijk en de directe omgeving (IJburg, Zeeburgereiland, Oost). Er is ook ruimte gereserveerd voor een zwembad. Zoals hierboven beschreven zal de Havenkom (en dus het cultuurcluster) niet eerder dan 2035 worden opgeleverd. Dat geldt ook voor het zwembad. Voor een groot deel van deze voorzieningen geldt dat niet eerder gestart kan worden met de realisatie.

Naast dat er voldoende mensen op Strandeiland moeten wonen om deze voorzieningen rendabel te maken, geldt ook dat tot 2034 sprake is van netcongestie. Culturele voorzieningen en een zwembad staan onderaan de prioritering bij de netbeheerder en zullen daarom niet eerder dan 2034 kunnen worden voorzien van een stroomaansluiting. o Op Centrumeiland is een reservering voor een culturele voorziening met grootstedelijke allure (op de plek waar de bewoners een ‘symbolische vlag’ willen plaatsen). Deze plek is aangemerkt als een grootstedelijke plek voor een 'Anker in het IJ', zoals Eye of het Sluishuis ook zijn. Deze plek wordt veel later in ontwikkeling worden genomen, als 'kers op de taart'. Als de wijk verder is ontwikkeld, er meer mensen wonen en hier een goede bestemming voor is gevonden. Het is niet alleen aan de markt, maar ook aan het gemeentebestuur, Afdeling Kunst en Cultuur en Amsterdammers om samen te besluiten wat hier komt. Denk aan de Kop van Java waar ook jarenlang een reservering is geweest en nu het Slavernij museum komt. o Ook komen er op Zeeburgereiland de nodige voorzieningen (bioscoop, straks zwembad).

2.

Hoe ziet de opsomming van de totale toegezegde voorzieningen bij de aanvang van de bouw van IJburg I eruit en waar zijn deze toezeggingen te realiseren? En welke daarvan worden op korte termijn alsnog gerealiseerd?

Antwoord: Deze toezegging is niet bekend. De kredietcrisis is mede debet aan dat een aantal zaken niet zijn doorgegaan.

3. Wordt IJburg II gezien als oplossing voor het tekort aan voorzieningen? Betekent dit dat er niet meer wordt geïnvesteerd in voorzieningen op IJburg I?

Antwoord: Bij IJburg 2 liggen kansen om voorzieningen te realiseren. Op IJburg 2 in de Havenkom van Strandeiland worden bijvoorbeeld wijkvoorzieningen gerealiseerd zoals een zwembad en culturele voorzieningen zoals bioscoop, theater/podium etc. Die hebben betekenis voor heel IJburg. De definitieve invulling wordt bepaald bij de ontwikkeling van de Havenkom die pas na 2030 wordt opgepakt. Dit betekent niet dat er niet meer geïnvesteerd wordt in voorzieningen op IJburg I.

4. De bevolking van IJburg verandert: kinderen worden ouder en volwassenen vergrijzen. Is er inzicht in wat deze veranderende samenstelling betekent voor het aanbod aan voorzieningen? En heeft dit gevolgen voor de geplande voorzieningen of zullen voorzieningen daardoor aangepast worden?

 Antwoord: Als gevolg van demografische veranderingen zullen ook de gebiedsopgaven Sociaal IJburg veranderen en kan daardoor het aanbod binnen de Sociale Basis wat gaan verschuiven. Ook de toegankelijkheid en inclusie van de maatschappelijke voorzieningen worden daardoor belangrijker, waardoor het nodig kan zijn fysieke aanpassingen aan te brengen. De bestuursopdracht IJburg zoomt al in op de demografische verschuivingen binnen de doelgroep Jeugd en Jong Volwassenen 16 tot 27 jaar.

5. Door de veranderende bevolkingssamenstelling staan sommige basisscholen leeg. Wat gebeurt er met deze gebouwen? Wordt er bijvoorbeeld gekeken naar broedplaatsen voor kunstenaars of andere functies die zorgen voor meer levendigheid in de wijk? Of kunnen deze gebouwen gebruikt worden voor omvorming naar voorzieningen die nu ontbreken?

Antwoord: Procedureel: Bij het einde onderwijsgebruik van een schoolgebouw gaat het eigendom terug naar de gemeente Amsterdam in de strategische voorraad onderwijsgebouwen. In eerste instantie wordt na beëindiging van het onderwijs door een school onderzocht of voor de korte en langere termijn dit gebouw benodigd is voor onderwijs. Door de nieuwe wet Ruimte voor Onderwijs, komen er jaarlijks nieuwe scholen in Amsterdam bij, waarvoor de gemeente huisvesting moet realiseren. Daarnaast vragen de ontwikkelingen van inclusief onderwijs om flexibiliteit in de bestaande onderwijshuisvestingscapaciteit. De vrijgekomen onderwijsgebouwen kunnen hiervoor ingezet worden. Indien duidelijk wordt dat een schoolgebouw permanent niet meer benodigd is voor het onderwijs, wordt het schoolgebouw overgedragen aan gemeentelijk vastgoed die het pand in procedure zal brengen waarbij verschillende domeinen waaronder Kunst en Cultuur hun belangstelling kunnen aangeven voor het gebruik van dit pand.

De school in de Frans Zieglerstraat is hier een voorbeeld van. Hier is voorzien in een daling van het leerlingenaantal waarmee de school als tijdelijke school is gerealiseerd en door de grote behoefte aan woningen plaats zal maken voor woningen. In de tussentijd is hier via leegstandbeheer een tijdelijke invulling.

6. Welke bestaande gebouwen of locaties kunnen op korte termijn worden ingezet voor voorzieningen voor ouderen en jongeren? Ook extra horeca kan helpen om ontmoeting en levendigheid te stimuleren.

Antwoord: Als het om een commerciële ruimte is dan kan de gemeente hierover met partijen in gesprek gaan. Een voorbeeld is het leegstaande pand aan de Pampuslaan waar de gemeente heeft voorzien in een behoefte die uit de buurt kwam.

7. Ondernemers in het winkelcentrum aan de Pampuslaan hebben het moeilijk. Is bekend waar zij tegenaan lopen en wat nodig is om deze gebieden economisch gezond te maken / houden?

Antwoord: De grootstedelijke ontwikkelingen zijn inherent aan de overlast. Door de grootstedelijke ontwikkelingen ligt de Pampuslaan vaak open door werkzaamheden: op termijn zal dit over zijn.

8. Welke lessen worden er uit de ontwikkeling IJburg I geleerd om herhaling op IJburg II te voorkomen? En is het nog mogelijk de bestaande plannen daarop aan te passen?

Antwoord: Geleerde lessen worden opgenomen in de planvorming van IJburg 2. Bijvoorbeeld als het gaat om meer groen toevoegen, voorzieningen op tijd inregelen, menging van woonprogramma op het juiste schaalniveau.

9. Hoe wordt beoogd om de bewoners op IJburg l en bewonerscollectieven mee te nemen in de realisatie van nieuwe voorzieningen? Is er een plan hoe inspraak vanaf het begin structureel meegenomen kan worden?

Antwoord: Het participatieteam Strandeiland, alsmede de gebiedsmakelaar Strandeiland denken mee met de projectteams binnen de ontwikkelingen en geven advies op welke momenten het belangrijk is om bewoners te betrekken. Er is een programma “niemand is een eiland” waar verschillende maatschappelijke partners betrokken zijn om de maatschappelijke voorzieningen goed te borgen; wat is er nodig, voor wie, waar/op welke plek.