vragen Masterplan SDC ZO

Vraag 1

Is het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuidoost eind 2023 op de hoogte gesteld van aanleiding en doel van het onderzoek?

Antwoord van het college

In april 2024 heeft de coördinerend stedelijk directeur de afdeling Interne Audit en Beleidsonderzoek (IA&BO) de opdracht gegeven tot het uitvoeren van een audit. Op 19 april 2024 heeft IA&BO deze opdracht bevestigd.

Voorafgaand aan de opdrachtverstrekking is op 13 maart 2024 de alliantie ZO=Zuidoost op de hoogte gebracht van de onregelmatigheden en de voorgenomen audit. De voorzitter van het DB en de voorzitter van de stadsdeelcommissie zijn onderdeel van de alliantie.

Vraag 2

Wanneer is het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuidoost op de hoogte gesteld van de resultaten van het onderzoek?

Antwoord van het college

Het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuidoost is op 13 januari 2025 geïnformeerd over de uitkomsten van het (toen) concept auditrapport.

Vraag 3

Is het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuidoost betrokken geweest bij de opdrachtformulering en opdrachtverlening van de interne audit?

Antwoord van het college

Nee. Burgemeester Halsema en Wethouder Moorman zijn vanuit de gemeente Amsterdam bestuurlijk verantwoordelijk voor het Masterplan Zuidoost. Burgemeester Halsema als voorzitter van de alliantie ZO=Zuidoost en Wethouder Moorman als coördinerend wethouder. De alliantie, waar ook de voorzitter van het DB aan deelneemt, is geïnformeerd over de onregelmatigheden en de voorgenomen audit (maart 2024) . Het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuidoost is op 13 januari 2025 geïnformeerd over de uitkomsten van het (toen) concept auditrapport.

Vraag 4

Waarom geeft burgemeester Halsema nu pas openheid van zaken dat eind 2023 is gestart met een interne audit?

Antwoord van het college

In december 2023 kwamen de eerste signalen van onregelmatigheden uit Zuidoost. De gemeente heeft eerst een overzicht gemaakt van alle signalen, deze onderzocht en vervolgens besloten tot een audit.

Deze opdracht is op 19 april 2024 verstrekt. De audit is zorgvuldig uitgevoerd. In dit proces zijn alle betrokkenen gesproken en is hoor- en wederhoor toegepast. Ook zijn er aanbevelingensessies georganiseerd met

 de betrokkenen om te leren van de bevindingen en verbetermogelijkheden voor de toekomst te formuleren. Begin december 2024 is het concept auditrapport opgeleverd. Daarna is het rapport ambtelijk besproken. In maart en april 2025 hebben de coördinerend stedelijk directeur en burgemeester Halsema contact gehad met de voormalig programmadirecteur om haar de mogelijkheid te geven te reageren op de bevindingen uit het rapport - in het kader van hoor- en wederhoor. Dit gesprek heeft op 23 april 2025 plaatsgevonden.

Op 6 mei 2025 is het definitieve auditrapport opgeleverd en op 13 mei 2025 is het auditrapport besproken in het college B&W. Vervolgens is op 22 mei 2025 de Raadsinformatiebrief over de audit gepubliceerd.

Vraag 5

Waarom is stadsdeelcommissie Zuidoost niet actief geïnformeerd over aanleiding, doel en resultaten van het onderzoek?

Antwoord van het college

De alliantie ZO=Zuidoost is actief geïnformeerd over aanleiding, doel en resultaten van het onderzoek. De alliantieleden zijn op 13 maart 2024 op de hoogte gebracht van de onregelmatigheden en de voorgenomen audit. Op 22 mei 2025 hebben de alliantieleden de Raadsinformatiebrief over de resultaten van het auditrapport ontvangen. De stadsdeelcommissie is onderdeel van de alliantie.

Vraag 6

Wat hebben de burgemeester en de verantwoordelijke wethouder en portefeuillehouder gedaan om hangende het onderzoek (eind 2023 tot mei 2025) richtlijnen rondom aanbesteding en financiële verantwoording te verbeteren en te controleren?

Antwoord van het college

In december 2023 is er een nieuwe financiële governance vastgesteld voor de integrale aanpakken in Zuidoost en Nieuw-West. Daarin is onder meer opgenomen dat de verantwoordelijkheid voor opdrachtverstrekking, inkoop en verantwoording van coalitiemiddelen bij de gemeentelijk opdrachtgevers komt te liggen. Ook is hierin opgenomen dat adviserende en controlerende afdelingen binnen de gemeente meer ondersteuning moeten bieden aan de integrale aanpakken in Zuidoost en Nieuw-West. Dit geldt zowel voor kennis en advies over Europese en gemeentelijke regels en richtlijnen als controle op deze regels en richtlijnen.

Vraag 7

Het auditrapport is onder geheimhouding gedeeld met de Raadscommissie Stadsontwikkeling. Zijn de bestuurlijk verantwoordelijken voor de uitvoering van het masterplan Zuidoost – burgemeester Halsema, wethouder Moorman en portefeuillehouder stadsdeel Zuidoost Jadnanansing) –voornemens om de stadsdeelcommissie alsnog actief te informeren, inclusief inzage in het – geheime - auditrapport?

Antwoord van het college

Nee. Alleen de Raadsleden zijn vertrouwelijk geïnformeerd over het volledige auditrapport. Zoals in de Raadsinformatiebrief staat: het college kiest voor geheimhouding, omdat de rapportage passages bevat die terug te voeren zijn naar individuele medewerkers en het openbaar maken daarvan is in strijd met het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer.

Vraag 8

Het onderzoek betreft de periode 2021-2023. Programmadirecteur mevr. S. Williams stopte in die periode - per 1 juli 2023 - als programmadirecteur van Masterplan Zuidoost. Voornaamste reden van haar vertrek was een botsing tussen de systeem- en leefwereld. In haar woorden: ‘Het is tijd om toe te werken naar een nieuwe werkpraktijk, waarbij de systemische werkwijze ruimte maakt voor de inbreng en het eigenaarschap van de leefwereld. Daar hoort ook een andere organisatorische inbedding bij’.  In hoeverre hangt het vertrek van mevr. S. Williams samen met spanningen in de samenwerking tussen het programmabureau en de adviserende en controlerende gemeentelijke afdelingen?

Antwoord van het college

Dat is een vraag die alleen de toenmalige programmadirecteur kan beantwoorden. Daarover doen we geen speculaties.



Wanneer is mevr. S. Williams op de hoogte gesteld van het besluit tot uitvoering van een interne audit vanwege vermeende onrechtmatigheden en belangenverstrengeling?

De toenmalige programmadirecteur is door de gemeente geïnformeerd in april 2024 over de voorgenomen audit. Het auditteam heeft tussen 2 juli 2024 en 5 juli 2024 contact met haar gehad over deelname aan het onderzoek. Na afronding van de audit hebben de coördinerende stedelijk directeur en burgemeester Halsema haar in de gelegenheid gesteld te reageren op de uitkomsten van de concept auditrapportage in het kader van hoor- en wederhoor. Op 23 april 2025 heeft het gesprek hierover plaatsgevonden.

Vraag 9

Tijdelijk teamleider/ plv. programmadirecteur M. Puljhun heeft per 1 juni 2025 ontslag genomen als (tijdelijk) programmadirecteur masterplan Zuidoost.  Wat betekent haar vertrek voor de opvolging van de bevindingen van de interne audit?

Antwoord van het college

Het vertrek van de teammanager heeft geen gevolgen voor de opvolging van de bevindingen uit het auditrapport. Sommige aanbevelingen zijn al opgevolgd en voor de andere geldt dat deze momenteel worden opgepakt.



Wat betekent het vertrek van de plv. programmadirecteur en opvolging van de bevindingen voor de continuïteit van activiteiten in het kader van het masterplan?

De opvolger van de teammanager van het programmabureau ziet erop toe dat de activiteiten vanuit het Masterplan Zuidoost doorgaan. Het programmabureau blijft samen met de alliantiepartners en de community doorwerken aan de opgaven en ambities van het Masterplan Zuidoost.



Hoeveel personele wisselingen zijn er sinds de aanvang geweest binnen het programmabureau masterplan Zuidoost?

De gemeente Amsterdam verstrekt geen informatie over personeelszaken.



Wat zijn de procedures voor werving en selectie van een nieuwe programmadirecteur?

 Op 3 juni a.s. wordt het profiel en het proces voor de werving en selectie van een nieuwe programmadirecteur ter bespreking en vaststelling voorgelegd aan het kernteam Alliantie.



In hoeverre wordt de stadsdeelcommissie en de lokale gemeenschap Zuidoost actief betrokken bij de profielschets van een nieuwe programmadirecteur?

De voorzitter van het doorbraakteam Inclusie & Participatie, tevens vertegenwoordiger van de Werkgroep community in het Kernteam Alliantie, is betrokken (geweest) bij het opstellen van de profielschets voor de nieuwe programmadirecteur. De stadsdeelcommissie is als alliantiepartner betrokken bij het vaststellen van het proces en profiel in de Alliantievergadering.



Is worteling in en betrokkenheid bij de lokale gemeenschap Zuidoost onderdeel van de profielschets van een nieuwe programmadirecteur en andere leidinggevenden?

Ja.

10. In de Raadsinformatiebrief wordt aangegeven dat de gemeente Amsterdam in de beginperiode van de uitvoering van het masterplan Zuidoost ruimte wilde geven aan het programmabureau om nieuwe manieren van werken te ontwikkelen, meer community-based, en hier middelen voor in te zetten. Uit de audit blijkt dat de nieuwe werkwijzen van het Masterplan Zuidoost en het programmabureau in de beginfase op gespannen voet stonden met Europese en gemeentelijke regels en richtlijnen met betrekking tot de inkoop van diensten. Ook was de samenwerking tussen het programmabureau en de adviserende en controlerende afdelingen van de gemeente ineffectief.  In hoeverre heeft de overheid - Ministerie van Binnenlandse Zaken en gemeente Amsterdam - het programmabureau masterplan Zuidoost voldoende geïnformeerd waarvoor, hoe en binnen welke integriteitskaders en aanbestedingsprocedures de beschikbare middelen mogen worden aangewend?

Het programmabureau is bij aanvang van het programma op de hoogte gesteld over de gemeentebrede en Europese inkoop- en aanbestedingsregels. De Raadsinformatiebrief beschrijft dat bij de start van het Masterplan door de gemeente niet genoeg tijd en aandacht is besteed aan het uitwerken van en afstemmen over de financiële governance.

Daarnaast was de samenwerking tussen het programmabureau en de adviserende en controlerende afdelingen van de gemeente ineffectief.

11.In de raadsinformatiebrief wordt genoemd dat € 1,9 miljoen onrechtmatig is uitgegeven – dat wil zeggen zonder te voldoen aan de Europese aanbestedingsregels. Waarom worden er wel exacte bedragen genoemd bij uitgaven die niet voldeden aan Europese aanbestedingsregels en geen bedragen bij de andere bevindingen van de interne audit: niet voldoen aan inkoopprocedures gemeente

 Amsterdam; onvolledige onderbouwingen en prestatieverklaringen; en belangenverstrengeling?

Gedurende de onderzoeksperiode is voor circa 7 miljoen ingekocht vanuit het Masterplan Zuidoost. In de Raadsinformatiebrief is een onderscheid gemaakt tussen de 1,9 miljoen euro waarbij de Europese aanbestedingsregels niet zijn gevolgd en de 5,1 miljoen euro waarbij de gemeentelijk inkoopregels niet zijn gevolgd. Dit onderscheid is gemaakt om aan te geven welk deel van de uitgaven onrechtmatig was. Onrechtmatig inkopen betekent dat er in strijd met de Europese aanbestedingswet - en regelgeving is ingekocht.

De onderbouwingen behorende bij deze inkopen (de prestatieverklaringen) zijn steekproefsgewijs gecontroleerd. De steekproef toont aan dat de onderbouwingen en prestatieverklaringen bij de facturen in een aantal gevallen voldoende en in de meeste gevallen onvoldoende of niet aanwezig waren. De facturen uit de steekproef vertegenwoordigen een waarde. Die waarde zegt iets over de omvang van de steekproef.

Met betrekking tot de belangenverstrengeling: het rapport beschrijft dat door het niet aantoonbaar volgen van de Gedragscode van de gemeente Amsterdam, er mogelijk ruimte is ontstaan voor belangenverstrengeling. Dit gaat om individuele gevallen en deze zijn tijdens de audit niet nader onderzocht door het auditteam. Het rapport geeft aan dat richtlijnen om belangenverstrengeling te voorkomen beter bekend en gevolgd moeten worden – zodat hier geen twijfel over kan ontstaan. In het rapport zijn geen bedragen opgenomen. In de brief zijn derhalve ook geen bedragen opgenomen.



Hoe verhouden deze uitgaven zich tot directe investeringen in bewonersinitiatieven?

Dat is niet nader onderzocht in het kader van deze audit.

12.In de raadsinformatiebrief wordt onderscheid gemaakt tussen arbeidsrechtelijke en strafrechtelijke gevolgen van de interne audit, zonder uitleg welke bevindingen mogelijk arbeidsrechtelijke en/of strafrechtelijke gevolgen hebben. Kan het dagelijks bestuur aangeven welke bevindingen - niet voldoen aan Europese aanbestedingsregels; niet voldoen aan inkoopprocedures gemeente Amsterdam; onvolledige onderbouwingen en prestatieverklaringen; en belangenverstrengeling – vallen onder arbeidsrecht en welke onder strafrecht?

De gemeente kiest ervoor deze informatie niet openbaar te maken omdat het belang van openbaar maken niet opweegt tegen de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer. Zoals beschreven in artikel 5.1 van de Wet Open Overheid lid e.

NB De arbeidsrechtelijke en strafrechtelijke gevolgen hebben betrekking op het persoonsgericht onderzoek naar aanleiding van de meldingen die zijn voorgedaan bij Bureau Integriteit.

 13.In hoeverre kan de gemeente Amsterdam garanderen dat het programmabureau masterplan Zuidoost zich na afloop van de onderzoeksperiode (2021-2023) wél heeft gehouden aan Europese aanbestedingsregels, inkoopprocedures gemeente Amsterdam en rapportage- en verantwoordingseisen)?

De gemeente Amsterdam streeft ernaar inkopen en subsidies zorgvuldig en rechtmatig te laten verlopen, met inachtneming van de geldende wet- en regelgeving. Tegelijkertijd erkent de gemeente dat bij de experimenteerruimte voor de integrale aanpakken, het niet volledig uit te sluiten is dat zich aandachtspunten of verbeterpunten voordoen. In lijn met de recente heroriëntatie van het Masterplan Zuidoost zetten we daarom sterk in op leren en ontwikkelen, zodat we structureel kunnen verbeteren en risico’s beter kunnen beheersen. Waar het systeem niet toereikend is, onderzoekt de gemeente hoe systemen meer in dienst kunnen komen te staan van de werkwijzen van het Masterplan Zuidoost. 14.Hoeveel bewonersorganisaties zijn op dit moment actief betrokken bij uitvoering van het masterplan?

Er zijn meerdere bewonersorganisaties actief betrokken bij de uitvoering van het Masterplan Zuidoost. De betrokkenheid verschilt per thema en per onderdeel van het plan, en wordt steeds afgestemd op de specifieke opgaven in de wijk. We streven ernaar om de samenwerking met bewonersinitiatieven verder te versterken, waarbij wordt ingezet op inclusieve participatie en structurele dialoog met de gemeenschap.

Sinds 2025 werkt het doorbraakteam Inclusie & Participatie aan verder verstevigen van de co-creatie met de community. In het kader van leren en ontwikkelen heeft dit doorbraakteam een vernieuwd karakter. De voorzitter van het Doorbraakteam is afkomstig uit de community en de helft van de leden van het team zijn bewoners. De focus ligt in 2025 op het faciliteren van de duurzame en gelijkwaardige positie van bewoners in alle organen van Masterplan Zuidoost. Daarnaast wordt sterk ingezet op het faciliteren en versterken van het lokale ecosysteem en het inzetten van meer inclusieve en interactieve communicatie met de community. 15.Wat zijn de belangrijkste conclusies van de heroriëntatie die heeft plaatsgevonden en in hoeverre is de lokale gemeenschap Zuidoost betrokken geweest bij het proces en over de heroriëntatie?

De heroriëntatie van het Masterplan Zuidoost begon in 2024 met de aanstelling van een onafhankelijk procesbegeleider en de oprichting van een projectteam, waaraan ook vertegenwoordigers van de bewonersinitiatiefgroep, thans Community Werkgroep, deelnamen. Het proces is gebaseerd op actieonderzoek, waarbij data werden verzameld uit verschillende bronnen, zoals deskresearch, interviews en groepsgesprekken met bewoners (organisaties, sleutelfiguren en alliantiepartners).

 Op 12 maart jl. is het rapport Heroriëntatie Masterplan Zuidoost met de uitkomsten en aanbevelingen ter instemming voorgelegd aan het Kernteam Alliantie als opdrachtgever van de heroriëntatie. Het rapport biedt drie aanbevelingen voor het vervolg van het Masterplan. Het Kernteam Alliantie heeft ingestemd met twee van de drie aanbevelingen uit het rapport Heroriëntatie Masterplan Zuidoost, die gaan over het toekomstbeeld en de werkwijze van de Alliantie Masterplan Zuidoost.

De derde aanbeveling, over de vernieuwde governance, is in opdracht van het Kernteam Alliantie in de afgelopen maanden verder uitgewerkt in afstemming met bewoners en overige partners. De uitkomsten hiervan zijn in de alliantievergadering op 3 juni ter instemming voorgelegd aan het Kernteam Alliantie. De Alliantie heeft ingestemd met de vernieuwde governance en heeft het rapport van de heroriëntatie vastgesteld.

Naar verwachting ontvangt u vóór het zomerreces via de dagmail een brief over de uitkomsten en aanbevelingen van het rapport, dat vervolgens wordt voorgelegd in de Raadscommissie SO van 3 september 2025.