vragen van diverse fracties van 12 december 2025

Vraag 1

Hoe zijn organisaties in Oost geïnformeerd over het stoppen van de Makkie per 1 januari 2026?

Antwoord van het college

a. Wanneer is deze informatie gedeeld?

Informatie op 26 maart 2025 middels een brief gedeeld met alle verzilver- en verdienpartners van de Makkie. b.

Op welke manier is dit gecommuniceerd (bijvoorbeeld via bijeenkomsten, nieuwsbrieven, rechtstreekse mails)?

Naast de brief zijn er ook door het Makkieteam 6 bijeenkomsten georganiseerd: 13:00 uur tot 14:00 uur Woensdag 2 april Donderdag 3 april Vrijdag 4 april 18:30 tot 19:30 uur Maandag 7 april Dinsdag 8 april Donderdag 10 april Hier konden de verzilver- en verdienpartners naar toe om vragen te stellen en hun zorgen te uiten. Deze bijeenkomsten zijn georganiseerd door het Makkie-team in overleg met de gemeente (stadsdeel en WPI).

Bij het eerstvolgende uitgifte moment van de Makkies nadat de partners de brief hadden ontvangen zijn ambtenaren van het stadsdeel en WPI hierbij aanwezig geweest om de vragen die de Makkie verdienpartners hadden te kunnen beantwoorden. Dit was op 7 april 2025.

Vraag 2

Wat wordt precies bedoeld met de ‘zachte landing’ waar de portefeuillehouder naar verwees?

Antwoord van het college

a. Welke concrete maatregelen of ondersteuning vallen hieronder?

Tijdens de commissie heeft de bestuurder aangeven dat de term ‘zachte landing’ niet de juiste bewoording is. Voor een echte zachte landing kunnen we als stadsdeel namelijk niet zorgen. De Makkie stopt, dat kunnen we niet compenseren. Wat we als stadsdeel gedaan hebben is de directie WPI te vragen om de Makkie niet al in mei 2025 abrupt te beëindigen, maar een afbouw in te stellen. Dus het afgelopen half jaar zijn er minder Makkies verstrekt dan dat er eerder verstrekt werden en is de vergoeding van de Makkie voor de ondernemers van 100% teruggebracht naar 80%. Dit om organisaties, de vrijwillers en de ondernemers te laten wennen aan minder ondersteuning door de Makkie.

b. Voor welke periode geldt deze ‘zachte landing’?

Zie boven, de Makkies kunnen dus verdiend worden tot en met eind 2025 en uitgegeven worden tot en met januari 2026.

Vraag 3

Het budget dat in Oost voor de Makkie werd ingezet, komt per 2026 beschikbaar voor andere doelen. a. Is al bekend waar dit budget naartoe gaat?

Antwoord van het college

Stadsdeel Oost was financieel verantwoordelijk voor het Makkieteam. Hier werden de uren voor het Makkieteam betaald. En er is nog een klein deel van de overhead van het Makkieteam voor huisvesting en dat komt uit het Uitvoeringsplan. Het Makkieteam blijft

 nog actief tot en met maart 2026 om de afhandeling van de Makkie te kunnen voltooien.

Hiervoor zal dan ook beroep gedaan worden op het Opdrachtgeversbudget en het Uitvoeringsplan. In het Uitvoeringsplan is voor 2026 €10.000 opgenomen voor het bevorderen van particiaptie, waarbij we vooral in gaan zetten om organisaties te helpen hun vrijwilligers te behouden en zo dus ook vrijwilligers actief te houden en vooral organisaties willen helpen om aantrekkelijk te blijven als organisaties voor vrijwilligers en bezoekers.

b. In hoeverre kan (een deel van) dit bedrag worden geoormerkt voor participatie en/of armoedebestrijding, gezien een grote groep vrijwilligers met een kleine beurs afhankelijk was van de Makkie?

Het grootste deel van wat het stadsdeel betaalde de Makkie komt uit het Opdrachtgeversbudget. Dat budget is geoormerkt om personeel in te huren. Dit budget kan niet ingezet worden voor armoedebestrijding. Wél zal het stadsdeel blijven inzetten op toeleiding naar de bestreffende instanties die bewoners helpen bij armoedebestrijding

Vraag 4

Is er inzicht in hoeveel bewoners in Amsterdam-Oost gebruikmaken van de Makkies om vrijwilligerswerk te doen of om laagdrempelig ondersteuning te krijgen?

Antwoord van het college

Bij de Makkie waren 600 vrijwilligers betrokken.

Vraag 5

Welke groepen worden het hardst geraakt door het wegvallen van de Makkies?

Antwoord van het college

Bijvoorbeeld bewoners met een kleine beurs, nieuwkomers, mensen met een smalle sociale basis.

De groep die het hardst wordt geraakt is de groep die de Makkies gebruikt als vast inkomensdeel.

Dat hoeven niet persé de bewoners met de kleinste beurs te zijn.

Vraag 6

Uit de vergadering van 9 december blijkt dat de Makkie in de praktijk mede werd ingezet voor bestaanszekerheid. Heeft het DB inzicht in de doelgroep, de gevolgen van het wegvallen hiervan en de doorverwijzing naar passende instrumenten, waaronder voor groepen zonder toegang tot regulier armoedebeleid?

Antwoord van het college

Hoewel de Makkie mede gefinancierd is vanuit armoedemiddelen is de doelgroep voor de Makkie vrijwilligers in het algemeen, dus niet alleen bewoners die in armoede leven. We gaan er vanuit dat de doelgroep die geen aanspraak kan maken op de stedelijke armoedevoorzieningen niet in de problemen komt door het wegvallen van de Makkie. We roepen de organisaties op om vrijwilligers gebruik te laten maken van de stedelijke armoedevoorzieningen en zo nodig de financiële spreekuren van het Buurtteam of Grip op je Geld. Buurtteams hebben ook spreekuur op locatie, zoals in de Meevaart. Vanuit het stadsdeel (en de sociale basis) zal hier extra aandacht voor zijn de komende periode. 7.

Is de sociale impact van het beëindigen van de Makkies vooraf onderzocht? Zo ja, kan dat onderzoek worden gedeeld?

Nee dat is niet onderzocht.

8. Over de besluitvorming om de Makkie per 1 jan 2026 te stoppen: Waarom zijn vrijwilligers en actieve bewoners niet meerdere keren geïnformeerd?

Communicatie loopt via de orgaisaties die Makkies verdienen en niet via de vrijwilligers. De organisaties hebben de taak om hun eigen vrijwilligers te informeren. De organisaties zijn zoals hierboven beschreven middels een brief op de hoogte gebracht en konden later nog naar bijeenkomsten komen om vragen te stellen.

9. Over het gat wat er komt te vallen na de Makkie: inzichtelijk maken van de alternatieven en continuïteit van nieuw beleid: Worden buurtorganisaties ondersteund om dit verlies op te vangen? Zo ja, hoe?

We zorgen dat WPI laagdrempelig in de buurt informatiebijeenkomst komt geven over alle ondersteuning die er stedelijk vanuit WPI op dit thema wordt geregeld. In het verleden zijn er door WPI al van dit soort Pak je Kans informatiebijeenkomsten georgansieerd. Daarnaast zullen de organisaties door hun accounthouder vanuit de sociale basis gewezen worden op de ondersteuning die er verder ook door het stasdeeel wordt geregeld zoals de financiele spreekuren Grip op je geld..

Daarnaast hebben we in Oost ook de Tussen Ruinte, die helpt bij de wijzen op de ondersteuning die er is bij het Buurtteam, hier zullen de accounthouders van de organisaties aandacht voor hebben.

Ook zullen de Buurtteams financiele spreekuren zoals grip op je geld vanuit de sociale basis fascilliteren. Er wordt dus al specifiek ingezet om kwetsbare bewoners naar de formele parteners “warm” door te verwijzen

10. Hoe wordt voorkomen dat de afbouw van de Makkies de sociale ongelijkheid in Amsterdam-Oost vergroot?

Zie de inzet zolals hierboven beschreven.

Verder is onbedoeld door de Makkie de ongelijkheid in Oost mogelijk versterkt. De Makkie was er namelijk alleen in de Indische Buurt en in mindere mate ook in de Transvaalbuurt en de Dapperbuurt. Om die reden zal een doorstart zoals een vorm van community wealth building, in heel de stad moeten plaatsvinden.

11. Past deze afbouw binnen het stadsdeelbeleid voor het versterken van de sociale basis?

Het beleid met betrekking tot de sociale basis is stedelijk. De uitwerking hiervan verloopt via de gebieden vanuit de stadsdeelorganisaties, op basis van de Gebiedsgerichte Opgaven Sociaal. Binnen het stedelijk beleid worden vrijwilligers niet beloond, maar kunnen wel aanspraak maken op reële onkostenvergoedingen, zoals gemaakte reiskosten, die uit de bestaande subsidies betaald kunnen worden. Hier is echter geen extra subsidie binnen het stadsdeel voor voorhanden.

12. Op welke manier borgt het stadsdeel dat vrijwilligerswerk toegankelijk blijft voor bewoners met weinig financiële middelen?

De gemeente vindt het belangrijk dat Amsterdammers zich kunnen ontplooien en daar kan participatie door vrijwilligerswerk sterk aan bijdragen. Voor Amsterdammers die te maken hebben

 met armoedestress zijn er verschillende instrumenten, zoals de financiele steunpunten als Grip op je Geld of de stedelijke armoedemiddelen.

13. Hoe wordt voorkomen dat vrijwilligers afhaken?

We gaan de kleine organisaties aanbieden om te helpen met het aantrekkelijk houden van hun vrijwilligerswerk. Door deze organisaties beter te verbinden met bijvoorbeeld de Vrijwilligerscentrale kunnen zij hun vrijwilligers ook meer bieden. Het wegvallen van de Makkie als beloning kunnen we niet compenseren, als dit de enige reden voor een vrijwilliger was om vrijwilligerswerk te doen kunnen we helaas niet voorkomen dat deze vrijwilliger zal stoppen.

14. Gelijkheid en inclusie: Makkies waren juist voor mensen met minder middelen een kans om mee te doen.

Denkt de portefeuillehouder dat de andere vorm hieraan zal bijdragen?

De Makkie is ooit onstaan als middel om de leefbaarheid en betrokkenheid van bewoners bij hun buurt te vergroten. Later is WPI ingestapt, doordat zij een groot deel van de Makkies die bij lokale ondernemers uitgegeven werden vergoeden konden er ‘mooiere deals’ gesloten worden en werd de Makkie een zeer geliefd middels om boodschappen mee te doen. Hierdoor verschoof het van leefbaarheids/ participatiemiddel meer naar een middel om armoede te bestrijden.

15. Bezuinigingen mogen niet leiden tot verdere verharding of verschraling ? Hoe kan het stadsdeel bijdragen aan de acceptatie van de afbouw van de Makkie.

Het stadsdeel kan alleen de zorgen dat kleine organisaties ondersteuning krijgen om te zorgen dat zij aantrekkelijk blijven voor hun vrijwilligers en voor hun deelnemers. Het stadsdeel heeft tijdig aangekondigd dat zij zal stoppen met de Makkie, doordat de financiering vanuit WPI is gestopt.

Hierdoor is er voor bewoners uit de Indische Buurt en een deel van Oud-Oost geen voordeel meer ten opzichte van bewoners uit de andere gebieden. Accounthouders van het stadsdeel voeren periodiek overleg met organisaties die met vrijwilligers werken waarbij zij een adviserende rol innemen ten aanzien van knelpunten als de gevolgen voor het wegvallen van de Makkie.

16. Is het Dagelijks Bestuur bereid te onderzoeken of het mogelijk is om vrijwilligers in Oost voortaan te belonen via de Stadspas? Kan het DB toelichten of dit als alternatief kan dienen, mede gezien de transparantie en controleerbaarheid van de Stadspas-regeling?

Vrijwilligers die gebruik kunnen maken van de stadspas kunnen via deze regeling nu al aanspraak maken op verschillende voorzieningen. De stadspasregeling is niet gekoppeld aan het al dan niet verrichten van vrijwillige inzet.

17. Heeft het Dagelijks Bestuur gesprekken gevoerd met vrijwilligers die De Makkie ontvingen over het stopzetten van deze regeling?

De gesprekken over het stopzetten van de regeling zijn vooral gevoerd door het Makkieteam. Wel zijn ambtenaren van WPI en het stadsdeel bij de uitgifte van de Makkies aanwezig geweest toen de brief over het stopzetten van de Makkie net verstuurd was. Zij waren daar aanwezig om het gesprek te kunnen voeren over het stopzetten van de Makkie.

a. Zo ja, wat zijn de belangrijkste ervaringen en signalen die uit deze gesprekken naar voren zijn gekomen?

b. Zo nee, waarom is ervoor gekozen dit niet te doen?

De zorgen bij de organisaties zijn vooral dat zij hun vrijwilligers kwijt raken als zij deze niet meer met Makkies kunnen belonen. Hier kunnen we als stadsdeel niet veel voor doen behalve de organiaties helpen wel aantrekkelijk te blijven. Daarnaast zijn er ook een andere delen van Oost vrijwilligers actief zonder daar Makkies voor te krijgen.

18. Is De Makkie in de afgelopen 12 jaar structureel gemonitord en geëvalueerd?

Movisie heeft een onderzoek gedaan naar de effecten van de Makkie. Uit dit onderzoek kwam destijds dat de Makkie niet zorgde voor significant meer vrijwilligers.

19. Heeft het Dagelijks Bestuur in de afgelopen 12 jaar gesprekken gevoerd met vrijwilligers die De Makkie ontvingen over hoe deze regeling in de praktijk werd uitgevoerd door de betrokken instanties en organisaties?

In de afgelopen 12 jaar heeft de Makkie meerder hoogte- en dieptepunten gekend waar ook met de Makkiegeruikers over gesproken is. In de eerste jaren werd de Makkie nog gefinancierd vanuit het stadsdeel en de woningcorporaties en europese subsidie. Dat laatste was tijdelijk en vooral voor het opzetten van deze community curancy. En zoals eerder genoemd was het uitgangspunt van de Makkie om leefbaartheid en sociale cohesie te vergroten. Met als bijvangst het ondersteunen van lokale ondernemers en het bevorderen van participtie/ vrijwilligerswerk.

Het ging om time banking, oftewel tijdgeld, half uur vrijwilligerswerk is een halve Makkie en deze kon je dan weer uitgeven aan bijvoorbeeld je buurjongen die jouw hond ging uitlaten of je kind hielp met huiswerk. Je kon ook naar het zwembad of de bioscoop en naar een aantal ondernemers voor boodschappen, maar dat laatste was zeer beperkt. De Makkie was toen ook een tijd niet heel populair.

Pas toen WPI instapte en meer ondernemers werden betrokken met werd de Makkie weer populair.

Maar, het dreef de Makkie ook af van waar het ooit voor bedoeld was en werd het meer een armoedemiddel en werd de Makkie echt gezien als geld.

Echter, aangezien de gebruikers van de Makkie hier tevreden over waren is deze koers door het WPI een tijd lang voortgezet.

a. Zo ja, wat waren de belangrijkste bevindingen en signalen uit deze gesprekken?

Zie antwoord 19

b. Zo nee, waarom is ervoor gekozen om de ervaringen van vrijwilligers hierin niet structureel op te halen?

Zie antwoord 19