vragen van stadsdeelcommissielid De Zwart van 22 oktober 2024

Vraag 1

Is dit herkenbaar voor het dagelijks bestuur?

Antwoord van het college

Het is het dagelijks bestuur bekend dat een deel van de minima, met name de ‘werkende armen’, nog niet goed in beeld is. In de raadsinformatiebrief van 24 oktober 2024 (zie bijlage) waarin de nieuwe landelijke armoedegrens wordt toegelicht, wordt melding gemaakt van ‘toename van de ernst van de armoede en wordt als oorzaak de toename van het aandeel huishoudens met inkomen uit deeltijdwerk en zelfstandigen die weinig verdienen met hun zaak.’

Vraag 2

Wat doet het stadsdeel Oost om met deze groep in contact te komen?

Antwoord van het college

In Amsterdam wordt hier nu al op ingezet door het stimuleren van sociaal werkgeverschap en gerichte communicatie via bijvoorbeeld sociale media, in wijkkranten en een buurtgerichte campagne in gebieden waar veel werkende armen wonen. Ook worden Amsterdammers die een energietoeslag hebben ontvangen benaderd of zij ook gebruik willen maken van andere regelingen, om zo meer werkende armen te bereiken.

Het verhogen van het bereik onder minima in loondienst en ondernemers is een bekend en lastig vraagstuk. Er is de afgelopen jaren extra focus geweest om deze doelgroep te bereiken. Ondanks onze verhoogde inzet de afgelopen jaren, stijgt het bereik echter langzaam onder deze doelgroep. In stadsdeel Oost hebben we geen specifieke activiteiten gericht op werkende armen. We hebben wel aanbod gericht op preventie armoede maar dat richt zich niet op een specifieke groep. Dat komt omdat we deze mensen niet goed in beeld hebben.

 Nieuws

17 oktober 2024

3 min.

Nergens zo veel armen als in Amsterdam Nieuwe cijfers Amsterdam lost Rotterdam af aan kop

In Amsterdam leven gemiddeld genomen meer mensen in armoede dan in de rest van Nederland.

Terwijl armoede landelijk gezien afneemt, is dat in Amsterdam niet het geval.

MALIKA SEVIL Alle inspanningen van de gemeente om armoede te bestrijden ten spijt: Amsterdam komt in 2023 uit de bus als de plaats in Nederland waar de meeste mensen in armoede leven. Het Zuid-Limburgse Vaals (6,4 procent) staat op de tweede plek, gevolgd door Rotterdam (6,2 procent) en Den Haag (6,1). Van de Amsterdammers is 6,6 procent volgens deze metingen arm, het dubbele van het landelijk gemiddelde: 3,1 procent.

In 2023 waren 540.000 mensen in Nederland arm. Ruim 115.000 minderjarige kinderen groeiden in 2023 op in armoede, blijkt uit de nieuwste armoedecijfers van het CBS, het Sociaal en Cultureel Planbureau en het Nibud, volgens een nieuwe meetmethode. Voorheen hanteerden CBS en SCP onderling andere meetmethodes. Het leverde niet alleen onduidelijkheid op, ook werden metingen ingehaald door maatschappelijke gebeurtenissen als de energiecrisis.

Nu is er één norm, waarbij de maatstaf is wat mensen minimaal nodig hebben om volwaardig mee te kunnen doen in de samenleving. Zo is de armoedegrens voor een alleenstaande in 2023 vastgesteld op 1510 euro per maand, een stel met twee kinderen tot 13 jaar moet minimaal 2535 euro per maand te besteden hebben. Anders dan voorgaande jaren telt een financiële buffer mee. Mensen met een dergelijke buffer vallen nu niet meer onder de armoedegrens.

 'Geflatteerde cijfers' Overwaarde op een woning telt niet mee, want, zo zegt directeur Arjan Vliegenthart van het Nibud: "Daar kan je geen boodschappen mee doen." Het laten meetellen van spaargeld en andere appeltjes voor de dorst drukken de armoedecijfers, maar een dalende lijn was er anders in 2023 ook te zien geweest, zeggen de onderzoekers.

Opvallend genoeg daalde in Amsterdam het aantal mensen in armoede niet, waar dat landelijk wel het geval is. In 2018 leefde landelijk nog 7,1 procent van de bevolking in armoede, maar dat cijfer daalde de afgelopen jaren door loonstijgingen, coronasteunmaatregelen en energie- en koopkrachtverhogende maatregelen, zoals de verhoging van het minimumloon.

Hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen van het CBS noemt het dan ook 'geflatteerde cijfers', die zomaar weer fors kunnen stijgen als dit kabinet een streep zet door dit soort ondersteunende maatregelen. "Bovendien is het niet zo dat armoede een magische grens is en dat je daarboven geen problemen hebt." Hij wijst op de groep nét boven de armoedegrens. Dan zie je dat 1,2 miljoen mensen een inkomen heeft tot 25 procent boven de inkomensgrens en weinig tot geen spaargeld.

Vliegenthart ziet ook een rode vlag in de uitkomst dat mensen onder de armoedegrens méér geld tekortkomen. Het doorsnee tekort was in 2018 nog 10 procent, in 2023 is dat opgelopen tot 16 procent. "De ernst van de armoede is nu dus groter."

Werkende armen De stijging komt voor een belangrijk deel door de groei van het aantal werkende armen. Zij komen doorgaans meer inkomen tekort dan arme bijstandsontvangers (23 tegen 6 procent in 2023), blijkt uit de cijfers.

Gemeenten weten mensen met een bijstandsuitkering vaak goed te vinden, maar tegelijkertijd heb je de groep werkende

 armen die niet in beeld zijn, niet weten op welke maatregelen ze recht hebben en ook moeilijk worden bereikt, zegt Vliegenthart. "Veel mensen denken ook dat het beleid helemaal niet voor hen bedoeld is, want zij zijn toch aan het ZZP'en, aan het werk of ondernemer. Tegelijkertijd worstelen ze wel om alle rekeningen te kunnen betalen." Ook voor de gemeente Amsterdam is dit een moeilijke groep om te bereiken. Vliegenthart: "Als je mensen vraagt: bent u een werkende arme, dan steekt niemand zijn vinger op. Terwijl de cijfers laten zien dat die groep een belangrijk onderdeel is van die dikke half miljoen mensen die in Nederland onder de armoedegrens leeft."