woningbouw
Een raadslid stelde op 9 september 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Schriftelijke vragen stadsdeelcommissie Datum 17-07-2025
Onderwerp Beantwoording schriftelijke vragen van het lid Bakker inzake 40-40-20 Aan het dagelijks bestuur Toelichting:
Amsterdam Zuidoost dreigt de prijs te betalen voor een woningbouwbeleid dat de stad als geheel dient, maar de wijken aan de randen structureel benadeelt. Onder het mom van “gebiedsontwikkeling” wordt steeds meer ruimte gegeven aan marktpartijen, terwijl de bestaanszekerheid van bewoners onder druk staat. Grootschalige plannen in Amstel III, Holendrecht, ArenAPoort en de Amsterdamse Poort beloven “gemengde wijken”, maar in werkelijkheid zien we een overaanbod aan middenhuur en vrije sectorwoningen, terwijl juist de sociale woningnood in Zuidoost nijpender is dan ooit.
De huidige toepassing van het 40-40-20-beleid – 40% sociaal, 40% middenhuur, 20% duur – lijkt een technische verdeling, maar werkt in de praktijk als een politiek breekijzer: een verdunning van sociale huur onder het mom van evenwicht. Juist in een stadsdeel als Zuidoost, waar grote groepen bewoners structureel afhankelijk zijn van betaalbare woonruimte, leidt dit tot verdringing, wachttijden van meer dan 15 jaar en de opkomst van economische dakloosheid. En dat terwijl gebiedsontwikkelingen steeds vaker gestuurd worden door ontwikkelaars die meer belang hebben bij rendement dan bij rechtvaardigheid.
Daarbij komt dat de leefbaarheid ondergeschikt lijkt gemaakt aan bouwambities. De Rekenkamer heeft in recente rapporten al gewezen op het gebrek aan publieke voorzieningen, groen en toegankelijke ruimte in transformatiegebieden zoals Amstel III. Dit versterkt het beeld van een stadsdeel dat als bouwlocatie wordt behandeld in plaats van als gemeenschap.
Gezien het vorenstaande stelt ondergetekende, namens de fractie van BIJ1 op grond van Verordening stadsdelen en stadsgebied Amsterdam 2022 (artikel 30), de volgende schriftelijke vragen Vraag 1 Hoe beoordeelt het dagelijks bestuur de toepassing van het 40-40-20-beleid in Zuidoost, met name in ontwikkelgebieden als Amstel III, Holendrecht en ArenAPoort? Wordt hierbij voldoende gekeken naar de daadwerkelijke woningbehoefte in ons stadsdeel, en zo ja: kunt u deze analyse met ons delen?
Antwoord Het Dagelijks Bestuur voert samen met het College van B&W de afspraken uit die gemaakt zijn in het coalitieakkoord waar de 40-40-20 regel als uitgangspunt in is opgenomen. Deze afspraken zijn leidend zolang het coalitieakkoord van kracht is. In de praktijk betekent dit beleid voor Zuidoost
Gemeente Amsterdam
Datun Pagina 2 van 3
dat de totale voorraad sociale woningen relatief iets afneemt, omdat deze nu ruim boven de 50% is. In de recent aangenomen motie van BIJ1 verzoekt de SDC het DB om te onderzoeken wat de woningbehoefte is. Met deze motie is het DB aan de slag gegaan en de resultaten hiervan worden te zijner tijd aan u teruggekoppeld.
Vraag 2 Is het dagelijks bestuur het met ons eens dat het vasthouden aan 40-40-20 in gebieden waar het aandeel sociale huur al relatief hoog is, kan leiden tot een structureel tekort aan sociale huurwoningen voor nieuwe huishoudens in Zuidoost?
Antwoord Het DB committeert zich aan de geldende afspraken. Zoals gezegd leidt dit beleid feitelijk gezien tot een lichte afname in relatieve zin, maar in absolute zin neemt het aantal sociale huurwoningen in Zuidoost toe. Daarnaast is er niet alleen een structureel tekort aan sociale huurwoningen, maar een tekort aan alle type woningen. Het is een hoge prioriteit van dit college om het structurele woningtekort terug te dringen.
Vraag 3 In hoeverre heeft het dagelijks bestuur inzicht in de verwachte verhouding tussen sociale huur, middenhuur en dure huur/koop in lopende projecten in Zuidoost? Kan het bestuur een overzicht geven van de woningtypologie per project (bijvoorbeeld voor Amstel III, Holendrecht, Amsterdamse Poort, ArenaPoort)?
Antwoord De geldende afspraak is dat de afgesproken verdeling op gebiedsniveau (dus niet per definitie op projectniveau) wordt gerealiseerd. De projecten die worden ontwikkelt staan op de website van de gemeente Amsterdam. U kunt daar lezen waar er wat wordt gebouwd. Ook op de kaart is precies te zien welk type woningen waar wordt gebouwd.
Vraag 4 Hoe wordt de stem van bewoners, en in het bijzonder van lagere inkomensgroepen, geborgd in gebiedsontwikkelingstrajecten? Kan het dagelijks bestuur garanderen dat participatieprocessen representatief zijn en niet worden gedomineerd door marktpartijen of slechts een beperkte groep bewoners?
Antwoord Het verschilt per project hoe er wordt geparticipeerd, uitgangspunt daarbij is altijd een goede representatie van de bewoners en het voorkomen van dominante doelgroepen. In Zuidoost vinden diverse vormen van participatie plaats. Dat varieert van een hele actieve rol tijdens het opstellen van het investeringsbesluit (zoals in de K buurt) en met het mee laten kiezen van een ontwikkelaar via een burgerjury (zoals in Gein). Daarvoor zijn veel methodes: van workshops en klankbordgroepen tot en met enquêtes en straatgesprekken. Over het algemeen wordt gezocht naar een participatievorm die zo hoog mogelijk op de participatieladder is. Dat kan echter niet altijd. Zoals bijvoorbeeld bij het realiseren van de flexwoningen of het onderstation, waar het participatieniveau informeren is.
Gemeente Amsterdam
Datun Pagina 3 van 3
Vraag 5 De Rekenkamer stelt dat leefbaarheid, voorzieningen en publieke ruimte vaak het onderspit delven in grootschalige ontwikkelprojecten. Herkent het dagelijks bestuur deze zorgen binnen Zuidoost? Wordt er gewerkt met harde garanties voor scholen, winkels, groen, sport en zorgvoorzieningen bij nieuwe bouwprojecten?
Antwoord Het Dagelijks Bestuur neemt de uitspraken van de rekenkamer serieus, er wordt op dit moment gekeken hoe de punten die in dat rapport naar voren komen in elkaar steken en hoe deze goed kunnen worden geadresseerd. De genoemde voorzieningen worden door de gemeente (deels) gefinancierd en zullen dus niet afhankelijk zijn van eventueel te maken garanties. Alleen in de transformatiegebieden is dat soms een uitdaging, maar daar maakt de gemeente goede afspraken met ontwikkelaars. Het is echter een feit dat de druk op de ruimte in Zuidoost groot is, net als de vraag naar woningen. Normen voor groen, parkeren, sport, scholen, etcetera doen meer beroep op de ruimte dan er in elk (deel)project beschikbaar is. Per project wordt dus afgewogen wat haalbaar is, waarbij het uitgangspunt van de gemeente is om zoveel mogelijk voorzieningen te realiseren zonder dat projecten onhaalbaar worden.
Vraag 6 Is het dagelijks bestuur bereid bij het gemeentebestuur en relevante wethouders aan te dringen op een herziening van het uniforme 40-40-20-beleid in stadsdelen als Zuidoost, en te pleiten voor een rechtvaardiger verdeelsleutel die wél aansluit bij de lokale context (bijvoorbeeld 60-30-10)?
Antwoord Zie antwoord 1: het DB committeert zich aan de geldende afspraken. Het is aan een nieuw college om nieuwe afspraken te maken.
Vraag 7 Tot slot: hoe ziet het dagelijks bestuur de rol van woningcorporaties versus commerciële ontwikkelaars in de toekomst van Zuidoost? Wordt er actief beleid gevoerd om de rol van publiek gedreven bouwers te versterken in plaats van ruimte te geven aan marktgestuurde partijen met winstdoelstellingen?
Antwoord Er wordt actief beleid gevoerd binnen de kaders van de wet. Woningcorporaties komen in beeld bij sociale huur en mogen maximaal 20% middenhuur bouwen.
Indiener(s), DL Bakker (BIJ1)
Bekijk de brief: Beantwoording schriftelijke vragen van dhr. Bakker BIJ1 inzake woningbouw
Bron: raadsinformatie van de gemeente Amsterdam (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.