05 Vragen en beantwoording schriftelijke vragen toeristische lasten
Een raadslid stelde op 19 juni 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Apeldoorn (6 vragen).
In het kort
6 vragen en wat het college antwoordt
- Kunt u ons zeggen hoeveel hotels en pensions op dit moment gebruik maken van de forfaitaire methode en hoeveel hotels en pensions per persoon per nacht afrekenen? → Graag exacte aantallen overnachtingen/bedden/plaatsen zodat de raad een goede afweging kan maken.
- Kunt u ook aangeven hoeveel campings, bungalowparken, groepsverblijven en overige recreatieve verblijven gebruik maken van de forfaitaire methode? → Graag ook hier exacte aantallen.
- Is het college bekend met de jurisprudentie over de forfaitaire benadering? → Daaruit blijkt dat bij het werken met een forfait het aantal overnachtingen en het aantal personen niet meer dan 25% mag afwijken van de werkelijke situatie.
- Invoering van forensenbelasting leidt voor recreatieve verblijven tot een evenredige vermindering van de inkomsten toeristenbelasting. → Invoering van de vermakelijkhedenretributie kan volgens artikel 229 van de Gemeentewet worden ingevoerd als er sprake is van 'het genot van door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte…
- Kan het college aangeven met hoeveel dagrecreatieve bedrijven een dienstverleningsovereenkomst is afgesloten? → Kan het college aangeven welke dagrecreatieve bedrijven onder de vermakelijkhedenretributie zouden vallen?
- Is de invoering van een verblijfsbelasting in plaats van toeristenbelasting onderzocht? → Zo ja, wat zijn de conclusies?
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Collegevoorstel Titel
Datum
Beantwoording schriftelijke vragen toeristische lasten ex artikel 34 RvO
15-04-2025
Betrokkenen Auteur Telefoonnummer
: HG Breukers - Braakhuis : Doorkiesnummer: 1104 Mobiel nummer: 0639315663 Afdeling : Financiën en control Ambtelijk opdrachtgever : N.v.t.
Betrokken afdeling(en) : Financiën en control, VOA Portefeuillehouder : H. van den Berge en M. Wenzkowski Programmawethouder : n.v.t.
Behandelwijze B&W Presidium/PMA/Raad Behandelvoorstel
: Hamerstuk : Ja : Ter kennisname
Openbaarheid Voorstel Toelichting Bijgevoegde stukken openbaar Bijgevoegde stukken Niet openbaar
: Openbaar : Openbaar : SV Toeristische Lasten :
Voorstel afdeling Schriftelijke vragen van de fractie Wij Apeldoorn volgens art. 34 Reglement van Orde betreffende Beantwoording schriftelijke vragen toeristische lasten ex artikel 34 RvO Voorstel afdeling Financiën en control:
• Instemmen met de beantwoording van de schriftelijke vragen.
• Dit besluit ter kennis brengen van de gemeenteraad.
-2-
Beantwoording vragen op grond van artikel 34 van het Reglement van Orde van de gemeenteraad.
Vragen van de fractie van: Wij Apeldoorn Datum vragen: 11 april 2025 Onderwerp: Beantwoording schriftelijke vragen toeristische lasten ex artikel 34 RvO Integrale tekst van de inleiding + vragen:
Geacht college, Afgelopen donderdag werd er in de politieke markt stilgestaan bij de 'bezuinigingen spoor 1 (nota lokale heffingen)'.
De wethouder gaf aan dat naast de extra opbrengst van 1 miljoen euro die afgelopen jaar al werd "ingeboekt", voor de komende jaren de toeristenbelasting nog eens 450.000 euro extra zou moeten opbrengen. Een middel daartoe zou volgens het college de verhoging van het forfaitaire bedrag zijn door aanpassing van het geschatte aantal overnachtingen. De wethouder noemde expliciet de 203 overnachtingen die voor hotels en pensions geldt.
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Kunt u ons zeggen hoeveel hotels en pensions op dit moment gebruik maken van de forfaitaire methode en hoeveel hotels en pensions per persoon per nacht afrekenen?
Antwoord van het college
Graag exacte aantallen overnachtingen/bedden/plaatsen zodat de raad een goede afweging kan maken.
Vraag 2
Kunt u ook aangeven hoeveel campings, bungalowparken, groepsverblijven en overige recreatieve verblijven gebruik maken van de forfaitaire methode?
Antwoord van het college
Graag ook hier exacte aantallen.
Vraag 3
Is het college bekend met de jurisprudentie over de forfaitaire benadering?
Antwoord van het college
Daaruit blijkt dat bij het werken met een forfait het aantal overnachtingen en het aantal personen niet meer dan 25% mag afwijken van de werkelijke situatie. Heeft het college onderzocht of dat nu bij de verschillende recreatieve nachtverblijven waar forfaitair wordt afgerekend het geval is? Zo ja, wat zijn de uitkomsten van dat onderzoek?
De hernieuwde invoering van de forensenbelasting zou volgens het college 400.000 tot 500.000 euro aan extra inkomsten moeten opleveren. Op een vraag van WijApeldoorn antwoordde de wethouder dat uiteraard het "samenloopartikel" van toepassing is. Mensen kunnen niet tegelijkertijd worden aangeslagen voor toeristen- en forensenbelasting.
Vraag 4
Invoering van forensenbelasting leidt voor recreatieve verblijven tot een evenredige vermindering van de inkomsten toeristenbelasting. Heeft het college hier rekening mee gehouden en zo ja, hoe komt dat dan in de benadering van spoor 1 tot uiting?
Antwoord van het college
Invoering van de vermakelijkhedenretributie kan volgens artikel 229 van de Gemeentewet worden ingevoerd als er sprake is van 'het genot van door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten'. Vanuit Apenheul werd al aangegeven dat daarvoor een dienstverleningsovereenkomst is afgesloten waardoor extra belasten niet aan de orde kan zijn.
Vraag 5
Kan het college aangeven met hoeveel dagrecreatieve bedrijven een dienstverleningsovereenkomst is afgesloten?
Antwoord van het college
Kan het college aangeven welke dagrecreatieve bedrijven onder de vermakelijkhedenretributie zouden vallen?
In een motie van 7 november 2024 vroeg de fractie van WijApeldoorn of het college de omvorming van een toeristenbelasting naar een verblijfsbelasting wil onderzoeken. Dat zou een breder en eerlijker dekkingsmodel opleveren waarbij zowel toeristen als andere tijdelijke bewoners een bijdrage leveren.
Vraag 6
Is de invoering van een verblijfsbelasting in plaats van toeristenbelasting onderzocht?
Antwoord van het college
Zo ja, wat zijn de conclusies? Zo niet, bent u van plan dat alsnog doen? Zo nee, waarom niet?
-3-
Inleiding Voordat we overgaan tot de beantwoording van de schriftelijke vragen geven we graag nog een overzicht van de voorstellen en voornemens omtrent de toeristische lasten.
De fiscale maatregelen op het gebied van de toeristenbelasting leveren naar verwachting €1,7 miljoen op. Daarvan wordt €1 miljoen direct doorbelast aan toeristen via een tariefstijging. De overige €700.000 komt voort uit het gestegen aantal overnachtingen en het hanteren van een meer realistisch forfait. Onderaan de inleiding is een tabel opgenomen waarin de voorstellen overzichtelijk worden samengevat, inclusief de vermelding of ze leiden tot een verzwaring van de lasten voor toeristen.
Daarnaast wordt met de invoering van de forensenbelasting gerekend op een extra opbrengst van gemiddeld €450.000. Samen komt dit neer op een totale opbrengst van circa €2,1 miljoen.
Belangrijk om te onderstrepen is dat er geen stapeling van belastingen zal ontstaan. Daartoe voeren wij aan zogenaamd anti-cumulatiebeding in.
Van de hierboven genoemde €1,7 miljoen aan toeristenbelasting is €1 miljoen onderdeel van de besluitvorming Nieuw-voor-Oud (NvO). Dit besluit is op 11 juli 2024 genomen en is definitief geworden tijdens de besluitvorming van de MPB 2025-2028. De NvO besluiten gaan in per 2026.
Een verhoging van de toeristenbelasting met die €1 miljoen betekent inderdaad een verhoging van het tarief. Deze stijging moet echter in perspectief worden geplaatst. De Apeldoornse tarieven lagen tot nu toe relatief laag vergeleken met andere toeristische gemeenten op de Veluwe. Door de tarieven op een marktconform niveau te brengen, sluiten we beter aan bij wat gebruikelijk is in de regio.
Daarnaast bieden de stijgende aantallen toeristen in Apeldoorn ons de ruimte om de begroting realistischer bij te stellen (het zogenaamde realistisch begroten). Dit levert een structurele meeropbrengst op van €550.000.
Tot slot zorgt de aanpassing van het forfait, waarmee de werkelijke situatie beter wordt weerspiegeld, voor een extra verwachte opbrengst van €150.000.
Een forfaitair tarief is een bedrag dat op voorhand wordt bepaald, zonder rekening te houden met het reële bedrag. De belastingheffing gebeurt dus op basis van een schatting of veronderstelling, niet vanuit een werkelijke som. De ondernemer kan zelf kiezen welke methode hij gebruikt: aangifte op basis van het aantal werkelijke overnachtingen of de forfaitaire berekeningswijze.
Bij jaar- en seizoensplaatsen gaat onze gemeente uit van gemiddeld 2,5 personen die 59 nachten per jaar verblijven. Deze aantallen worden vermenigvuldigd met het tarief, en vormen zo het bedrag per jaar/seizoensplaats aan toeristenbelasting dat de ondernemer moet afdragen. Voor hotels geldt een bedrag per bed (1 persoon x 203 nachten x tarief). Het forfaitaire tarief per (tweepersoons)bed bedraagt €578,55. Bij een bezettingsgraad van bijvoorbeeld 70% en uitgaande van twee personen per bed, komt het werkelijk af te dragen bedrag uit op €1.456,35. We merken hierbij op dat niet alle hotels een bezettingsgraad van 70% voor kamers halen en dat kamers niet altijd door twee personen worden bezet. Daar staat tegenover dat de bezettingsgraad soms ook hoger is dan 70%, waardoor een deel van de geïnde toeristenbelasting niet afgedragen hoeft te worden door de ondernemer.
We benadrukken dat de ondernemer altijd zelf de keuze heeft om te kiezen voor afdracht via het forfait, of afdracht van het werkelijk aantal overnachtingen x het tarief.
Al met al is de insteek dat we door realistisch te kijken naar de ontwikkeling van toerisme in onze gemeente, zorgen voor een onderbouwde en toekomstbestendige vorm van belastingheffing.
In onderstaande tabel zijn de voorstellen overzichtelijk samengevat:
Voorstel
Tariefsverhoging
Uitleg
Gevolg -4-
NvO voorstel 89: verhogen van de toeristenbelasting en 50% van die opbrengst inzetten voor structuurversterking van de toeristische sector en voor evenementen.
Ja
Verhoging tarief
Verhoging tarieven, gevolgen voor toerist
NvO voorstel 14:
De jaarrekening vd afgelopen jaren vertoont een meeropbrengst toeristenbelasting tov wat is begroot. Deze meeropbrengst is voor een bedrag van €250.000 verwerkt in de begroting. (voorstel viel onder NvO onderdeel realistisch begroten)
Nee, autonome ontwikkeling
In de jaarrekening 2024 is sprake van een structurele meeropbrengst van €569.000. Wij zijn voor het opmaken van de jaarrekening, conform het NvO besluit, uitgegaan van een structurele meeropbrengst van €250.000
Geen gevolgen voor toerist
Structurele verhoging opbrengst met €300.000
Nee, autonome ontwikkeling
Zie boven, wij denken dat een meeropbrengst van nog eens €300.000 haalbaar is.
Valt ook onder de noemer realistisch begroten.
Geen gevolgen voor toerist
Aanscherpen forfaitaire berekeningswijze
Nee
Aanpassing in de berekeningswijze.
Geen gevolgen voor toerist.
Als a) de bezettingsgraad hoger is dan de bezettingsgraad in het forfait en
Wel gevolgen voor ondernemer wanneer die ervoor kiest om gebruik te blijven maken vh forfait.
Forfait zal de daadwerkelijke opbrengst aan toeristenbelasting beter benaderen.
Dus: bedrag aan toeristenbelasting wat voorheen niet werd afgedragen neemt af. De ondernemer heeft de keuze om niet voor forfait te kiezen.
€150.000
b) de aanbieder kiest voor het forfait, dan is een deel van de door de toerist betaalde belasting voor de aanbieder van verblijf. Dat deel wordt dan niet afgedragen.
Voorgesteld wordt nu om de grondslag van het forfait aan te passen, zodat deze meer recht doet aan de werkelijkheid.
Invoeren forsensenbelasting
Nee, gaat om nieuwe belasting
Dient ertoe om mensen die relatief veel in Apeldoorn verblijven, maar geen ingezetene zijn, mee te laten betalen aan voorzieningen.
Draait om bijdrage aan
Geen gevolg voor toeristen die niet langdurig in de gemeente verblijven.
Mensen die onder deze regeling -5-
algemene voorzieningenniveau.
vallen gaan de nieuwe belasting betalen. We sluiten cumulatie uit, dus je betaalt toeristenbelasting of forensenbelasting.
De vermakelijkhedenretributie is niet opgenomen in bovenstaande tabel omdat hier nog onderzoek naar loopt.
In onderstaande tabel wordt de opbrengst toeristenbelasting van de afgelopen jaren weergegeven:
Jaar
Begroot
Realisatie Bijzonderheden
2018 1.817.000 2.052.000 2019 1.959.000 2.603.000 2020 2.057.000 1.150.000 corona jaar extra coronacompensatie 2021 2.183.000 3.147.000 rijk 2022 2.206.000 2.504.000 2023 2.274.000 2.617.000 2024 2.338.000 2.907.000
Beantwoording vragen:
1. Vraag Kunt u ons zeggen hoeveel hotels en pensions op dit moment gebruik maken van de forfaitaire methode en hoeveel hotels en pensions per persoon per nacht afrekenen? Graag exacte aantallen overnachtingen/bedden/plaatsen zodat de raad een goede afweging kan maken.
Antwoord Op dit moment zijn de definitieve cijfers van Tribuut waar we uit kunnen putten die van 2023. In dat jaar maakten 6 hotels/pensions gebruik van de forfaitaire berekeningswijze. Zij gaven 790 bedden op. In totaal gaven 18 hotels/pensions conform de reguliere berekening 303.308 overnachtingen op.
Bij aanbieders die gebruikmaken van het forfait, is alleen het aantal bedden bekend. Bij aanbieders die het werkelijke aantal overnachtingen opgeven, beschikken we enkel over het aantal overnachtingen. We hebben geen compleet overzicht omdat de aanslag wordt berekend op basis van de vastgestelde grondslagen. Alleen de informatie met betrekking tot de van toepassing zijnde grondslagen wordt opgevraagd. Met het oog op het voorkomen van cumulatie met de forensenbelasting en de behoefte naar volledige informatie in het algemeen (ook vanuit de sector) is een nauwkeurige inventarisatie wenselijk. Daarom wordt dit aspect meegenomen in de voorgestelde onderzoeken. -6-
De heffingsambtenaar van Tribuut stelt de hoogte van de aanslag vast. De bij Tribuut werkzame ambtenaren dienen bij de uitvoering van de taken rekening te houden met de geheimhoudingsplicht van artikel 67 van de algemene wet inzake de rijksbelastingen. Zij geven geen specifieke informatie die herleidbaar is naar individuele belastingplichtigen.
2. Vraag Kunt u ook aangeven hoeveel campings, bungalowparken, groepsverblijven en overige recreatieve verblijven gebruik maken van de forfaitaire methode? Graag ook hier exacte aantallen.
Antwoord In 2023 maakten 71 aanbieders van campings, bungalowparken, geroepsverblijven en overige recreatieve verblijven gebruik van de forfaitaire berekeningswijze. Zij gaven 4.676 plaatsen, onderkomens of verhuurde ruimtes op. De 120 aanbieders die gebruik maakten van de reguliere berekeningswijze maakten melding van 322.236 overnachtingen.
In totaal zijn 178 aanbieders van verblijf in 2023 in de heffing betrokken. Dit aantal wijkt af van de optelsom van de hierboven gemelde aantallen omdat er meerdere aanbieders waren die meerdere soorten verblijf aanboden.
3. Vraag Is het college bekend met de jurisprudentie over de forfaitaire benadering? Daaruit blijkt dat bij het werken met een forfait het aantal overnachtingen en het aantal personen niet meer dan 25% mag afwijken van de werkelijke situatie. Heeft het college onderzocht of dat nu bij de verschillende recreatieve nachtverblijven waar forfaitair wordt afgerekend het geval is? Zo ja, wat zijn de uitkomsten van dat onderzoek?
Antwoord Het college is bekend met de jurisprudentie. We stellen nu voor om de forfaitaire berekeningswijze met inachtneming van de juridische kaders meer aan te laten sluiten bij de werkelijkheid.
4. Vraag Invoering van forensenbelasting leidt voor recreatieve verblijven tot een evenredige vermindering van de inkomsten toeristenbelasting. Heeft het college hier rekening mee gehouden en zo ja, hoe komt dat dan in de benadering van spoor 1 tot uiting?
Antwoord In het raadsvoorstel is opgenomen dat de relatie met de forensenbelasting en de mogelijk hiermee gepaard gaande derving aan inkomsten toeristenbelasting onderdeel zijn van de effectenanalyse.
Na het voorgestelde onderzoek weten we of, en in welke mate, er sprake is van een derving.
Uitganspunt van het college is dat er geen cumulatie (stapeling) ontstaat tussen de toeristenbelasting en de forensenbelasting.
5. Vraag Kan het college aangeven met hoeveel dagrecreatieve bedrijven een dienstverleningsovereenkomst is afgesloten? Kan het college aangeven welke dagrecreatieve bedrijven onder de vermakelijkhedenretributie zouden vallen?
Antwoord -7-
Op korte termijn kunnen we deze vragen nog niet beantwoorden. Dit nemen we mee in het onderzoek.
6. Vraag Is de invoering van een verblijfsbelasting in plaats van toeristenbelasting onderzocht? Zo ja, wat zijn de conclusies? Zo niet, bent u van plan dat alsnog doen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord In artikel 224 van de Gemeentewet wordt de toeristenbelasting geregeld. Onze toeristenbelasting is een verblijfsbelasting. Er zijn gemeenten die de toeristenbelasting een andere naam geven. De gemeente Rotterdam en Groningen noemen de toeristenbelasting bijvoorbeeld een logiesbelasting.
Iedereen die voldoet aan het belastbare feit (houden van verblijf met overnachting tegen vergoeding in welke vorm dan ook en niet ingeschreven in de basisregistratie personen van Apeldoorn), is daarvoor toeristenbelasting verschuldigd. Een andere naam maakt dat niet anders.
Een breder bereik dan nu al is opgenomen in de verordening is dan ook niet aan de orde.
-8-
Bekijk de brief: 05 Vragen en beantwoording schriftelijke vragen toeristische lasten
Bron: raadsinformatie van de gemeente Apeldoorn (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.