08 Beantwoording vragen CDA

Vraag 1

Bij de presentatie van het programma waren enkele financiële voorbehouden gemaakt. Deze zijn uitgewerkt in de voorjaarsnota en ook in de MPB terechtgekomen. Wat is de laatste financiële stand van zaken in de ontwikkeling van de rijksbijdrage, de verwachte uitnutting van de gelden in de AOF en de bedragen voor de jaren 2025 en verder?

Antwoord van het college

De regeling voor de huidige Rijksbijdrage loopt t/m 31 december 2025. Uitgaven mogen plaats vinden t/m 31 december 2027. Er wordt nog gewerkt aan een regeling voor na 2025. Hier zijn al middelen voor gereserveerd. Het is nog onduidelijk of een nieuw kabinet hier invloed op gaat hebben.

Met betrekking tot de AOF blijft de verwachting dat de meerjarig geraamde gelden nog steeds benut zullen worden, zij het met vertraging over de specifieke jaren. Gemeente Apeldoorn kan het tempo van maatregelen niet aan alle tafels bepalen, denk bijvoorbeeld aan wijkaanpakken en de ontwikkeling van smart grids op bedrijventerreinen, maar ook netcongestie heeft effect.

Vraag 2

Is de lijst met Energielabels in beschikbaar zoals deze bij de PMA van december 2022 zijn toegezegd?

Antwoord van het college

Waar kan ik deze vinden?

De energielabels zijn opgenomen in de online Energiemonitor: https://apeldoorn.incijfers.nl/dashboard/energiemonitor/inwoners

Vraag 3

Kun je antwoord geven op de resultaten van het in het plan genoemde participatiehuis?

Antwoord van het college

Is dit succesvol en waar blijkt dit uit?

Participatie geven we vorm en inhoud op programmaniveau en in de projecten. De resultaten zoals beschreven in het Actieplan 2024 gaan over de periode Q1 en Q2 van 2023. Wij zijn een lerende organisatie, waarbij we de aanpak vanuit de participatie toepassen en inzichten en ervaringen meenemen naar volgende projecten.

Resultaten programma Begin 2023 is de enquête aardgasvrij voor de tweede keer uitgezet onder het bewonerspanel van gemeente Apeldoorn. Het bewonerspanel telt circa 5.500 leden en heeft een goede verdeling naar geslacht, leeftijd en stadsdeel. Met dit representatieve panel kunnen betrouwbare uitspraken over de gemeente Apeldoorn worden gedaan. Er was een lagere respons dan gebruikelijk vanwege een technische storing in het systeem. In 2021 was de respons ongeveer 2800 en in 2023 ongeveer 1000. Het aantal gegeven antwoorden bij onze enquête was in sommige gevallen ook klein. De uitkomsten geven daarom een globaal beeld.

Deze willen we verrijken met het voeren van straatgesprekken in 2024. In juni zijn de resultaten gecommuniceerd; met een nieuwsbericht op de website, een artikel in de Stedendriehoek en via social media. Hierbij een link naar het nieuwsbericht waarin de uitkomsten staan: https://www.apeldoorn.nl/actueel/hoe-denkeninwoners-van-apeldoorn-over-de-overstap-naarduurzame-warmte.

De aanbesteding van de meta-analyse, het voeren van de straatgesprekken en de opzet van een professioneel beraad is net afgerond. De uitkomsten verwachten we in 2 e kwartaal 2024.

Resultaten projecten

1

•

•

Gebiedsvisie Beemte Broekland > Q1 – 2024 ligt dit voor bij de Raad Methodiek is toegepast > onderdeel in projectplannen van bijvoorbeeld Kerschoten, de Maten, MSR

Vraag 4

In het programma staat voor monitoring van het actieplan: "We monitoren het actieplan zodat we tijdig kunnen bijstellen, ingrijpen of zelfs stoppen met acties. We gebruiken diverse bronnen om de voortgang van de belangrijkste resultaten te volgen. Denk aan (landelijke) monitoringsinstrumenten zoals de Klimaatmonitor en openbare data van Liander". Deze landelijke monitoringsinstrumenten leveren echter data die niet actueel is. Hoe hebben jullie dat voor 2023 opgelost?

Antwoord van het college

De effecten van de acties en projecten die zijn opgenomen in het Actieplan in termen van CO 2 reductie en TJ kunnen veelal niet direct aan de acties en projecten worden gekoppeld, maar worden op een hoger aggregatieniveau gerapporteerd in de online Energiemonitor en de jaarlijkse Raadsbrief Voortgang Energieambitie. De data die daarvoor nodig zijn, zijn helaas pas ongeveer anderhalf jaar na afloop van een kalenderjaar compleet. Zo bevat de raadsbrief die in november is verzonden, de data tot en met 2021. Op basis van landelijke trends wordt al wel alvast een doorkijk gegeven naar het afgelopen jaar, en het lopende jaar.

Het actieplan zelf rapporteert globaal de voortgang tot ongeveer halverwege het lopende jaar, geeft een doorkijk naar het volgende jaar en naar 2030, en beschrijft nieuwe en aangepaste acties en projecten.

We beseffen dat het verwarrend kan zijn dat de rapportage van de voortgang van acties en de effecten daarvan niet synchroon lopen, en staan open voor suggesties om deze wijze van rapporteren te verbeteren.

Vraag 5

In het programma staat ook dat ieder derde kwartaal een voortgang wordt geleverd. Is dat de voortgang die jullie nu geven?

Antwoord van het college

Is er ook - zoals gemeld - een raadsbrief gestuurd met dit specifieke onderwerp. Ik weet van veel andere raadsbrieven over energie en netcongestie maar bedoel de brief die is beschreven op pag. 34 van het plan.

In het RIS is de raadsbrief te vinden op de datum 03-11-2023.

Vraag 6

In het CV zie ik bij punt 7 dat er 1,25 miljoen uit het AOF wordt onttrokken in 2024. Daar waar in de VJN volgens mij 2 miljoen werd aangegeven. Natuurlijk is er de rijksbijdrage (zie 1) die daar wellicht mee verdisconteerd wordt. Zie ik het goed als er dus 2 miljoen nodig is, er 750k van het rijk komt en de gemeente dus vanuit het AOF de 1,25 miljoen bijdraagt?

Antwoord van het college

Of is het toch nog anders?

Het is inderdaad zodanig in de MPB opgenomen.

Vraag 7

Er wordt ook gesproken over verschuivingen in het budget. Kun je daar inzicht in geven?

Antwoord van het college

Voor de wijkaanpakken zijn verhoudingsgewijs meer middelen nodig dan verwacht. Deze ruimte is de komende jaren voornamelijk gevonden door communicatie en participatie meer te bundelen.

Vraag 8

Je spreekt in het actieplan 2024 over de energiemonitor 2023. Ik zie deze enkel hier: https://apeldoorn.incijfers.nl/dashboard/energiemonitor/2023, maar dat is alleen de enquête. Zijn er op andere vlakken ook nog cijfers beschikbaar?

Antwoord van het college

Op de andere domeinen zie ik niet veel actuelers dan 2021/2022.

De online energiemonitor is hier te vinden: https://apeldoorn.incijfers.nl/dashboard/energiemonitor/

2

Vraag 9

In het actieplan 2023 staat: We realiseren een grote collectieve inkoopactie van (hybride) warmtepompen in buurten waar dit zinvol is volgens de vastgestelde Transitievisie Warmte. Is dit gelukt?

Antwoord van het college

Dit plan hebben wij bijgesteld. Wij hebben geconcludeerd dat het opzetten van een collectieve inkoopactie voor de all-electric warmtepomp, op dit moment, onvoldoende bijdraagt aan ons doel om zoveel mogelijk warmtepompen te plaatsen. Het plaatsen van een warmtepomp is maximaal maatwerk en daarmee wordt het opzetten van een collectieve inkoopactie een moeilijk traject. Daarnaast lijkt een dergelijke inkoopactie op dit moment onvoldoende aan te sluiten bij de behoefte van de meeste inwoners. Het start bij bewustwording, informeren en stimulering.

Om deze reden zijn wij gestart met het ontwikkelen van een breder aanbod. Dit aanbod bieden wij aan in de gebieden waar geen collectieve oplossing mogelijk is (de dorpen en het buitengebied). Deze huishoudens hebben niet het voordeel om aan te sluiten bij een collectieve oplossing, terwijl de voorbereidingskosten, zoals isoleren, vaak hoog zijn.

Wij starten met dit breder aanbod in het dorp Wenum Wiesel, in de vorm van een pilot (begin 2024). Aan deA is deze pilotopdracht gegund. Hier gaan we gedurende drie jaar aan de slag om inwoners te informeren over de consequenties voor hun huis en situatie, hen te faciliteren richting het plaatsen van een warmtepomp en gezamenlijke mogelijkheden te verkennen. Ook worden bedrijven actief benaderd om aan de slag te gaan met verduurzaming. Op basis van deze eerste ervaringen, zullen we een aanbod ontwikkelen en uitrollen over de rest van de dorpen.

Vraag 10

Kun je iets zeggen over het succes of bezoek aan de verduurzamingsmarkt?

Antwoord van het college

Is de website een succes? Worden aanbieders gevonden? Zijn er voldoende aanbieders (nu 15 zie ik) bijgekomen?

In de loop van het jaar 2023 zijn er meer aanbieders op de verduurzamingsmarkt gekomen.

Een aanbieder voor glas was lange tijd een probleem, maar daar zijn we inmiddels in voorzien. Doordat wij de subsidieregeling woningisolatie gemeente Apeldoorn hebben gekoppeld aan de verduurzamingsmarkt (de isolatiemaatregel die voor subsidie in aanmerking komt dient in hoofdregel te worden uitgevoerd door een partij op de verduurzamingsmarkt) is het aantrekkelijker voor aanbieders om deel te nemen. Op dit moment doen er zes aanbieders mee aan deze subsidieregeling via de verduurzamingsmarkt. Wij zijn tevreden met dit resultaat.

Vraag 11

Is bij het zakelijk energieloket ook overwogen samen te werken met de bedrijven die op de ecofactorij mooie resultaten behalen 'achter de meter'?

Antwoord van het college

De leerervaringen nemen we zeker mee en als voorbeeld in de aanpak van andere bedrijventerreinen. Het enige verschil is dat de Ecofactorij een nieuw bedrijventerrein was en hier vanaf het begin afspraken heeft kunnen maken over energie-uitwisseling (was een voorwaarde voor vestiging). In Noord en Zuid hebben we te maken met bestaande bedrijventerreinen. Bij het zakelijk energieloket leggen we de focus op de advisering en ondersteuning van individuele bedrijven, instellingen en verenigingen.

Vraag 12

In het actieplan 24 staat: Online zien we dat er meer contact met elkaar is, vooral op socialmediakanalen zoals Facebook. Waar blijkt dat uit?

Antwoord van het college

De pagina's zijn samengegaan met de gemeentelijke facebook pagina. Hoe meet je het bereik? En de interactie? Wat is daarvan het effect?

Tot 2023 had het Energiepunt eigen communicatiekanalen onder de noemer EnergiekApeldoorn. Het aantal volgers op bijvoorbeeld Facebook en Instagram was beperkt, minder dan 800 mensen. Het aantal reacties op regelmatige post was vrijwel nihil. De bezoekersaantallen op de website waren wel goed, waarbij vooral de acties en LEENapparatuur goed bezochte pagina’s waren. Het meest succesvolle kanaal was de digitale nieuwsbrief. Met ruim 7000 abonnees en een openingspercentage van circa 50%. De 3

 informatie van het Energiepunt is nu te vinden op apeldoorn.nl/energiepunt, omdat het een loket voor onze inwoners is en daarmee integraal onderdeel van onze organisatie.

Sinds begin 2023 communiceren we vanuit het concept de “Energie van Apeldoorn’. Het zorgt voor een eenduidige uitstraling in de communicatie naar de Apeldoornse samenleving. Er is samenhang in de middelen en boodschap. Het duurt enige tijd voordat mensen hiervan bewust raken en interesse tonen. Het is daarmee in ontwikkeling. Naast de website van gemeente en www.energievanapeldoorn.nl, zetten we daarbij onder andere de volgende kanalen in met het bereik,:

•

•

2-wekelijks social media kanalen gemeente Apeldoorn o Facebook circa 13.000 volgers o Instagram circa 9.000 volgers o LinkedIn circa 19.000 volgers Digitale nieuwsbrief met 6.500 abonnees met een openingspercentage van ruim 55%

Een aantal voorbeelden van reactie en interactie:

LinkedIn

Facebook

4

 Voorbeeld nav campagne de Maten

•

•

•

•

Inwoner heeft bericht over flyer gedeeld in Facebookgroep “Wat gebeurt er allemaal in Apeldoorn” https://www.facebook.com/groups/394939311133392/permalink/1315854282375219/?mibextid=rS 40aB7S9Ucbxw6v (stavaza oktober) 161 reacties , 29,8% een eerste reactie, 70,2% is het taggen van vrienden en reacties op reacties. 15 keer gedeeld en 35 likes/reacties.

Sentiment: negatief tegenover energietransitie, vooral veel verhalen over hoge kosten en mensen die niet vinden dat de gemeente duurzame warmte kan verplichten. Een voorbeeld is iemand die noemt dat het wel 40.000 per huishouden zal gaan kosten.

Bewust niet geen reactie geplaatst door gemeente. Reageren door gemeente binnen en Facebookgroep wordt als inbreuk in besloten groep ervaren. Wel nemen we dit mee in onze vervolgacties naar deze wijk, bijvoorbeeld bij informatieavonden, Q&A op de website etc.

Vraag 13

Is het eerste professioneel beraad al geweest?

Antwoord van het college

Of de straatgesprekken? Benieuwd naar jullie ervaringen 🙂. Het actieplan is wat tegenstrijdig. Op pag. 17 staat dat het dit najaar is en op pagina 19 staat dat het in 2024 is. In het actieplan 2023 staat het ook voor dit jaar namelijk (pag. 50) Zie ook de beantwoording van vraag 3. Het heeft helaas wat langer geduurd i.v.m. beperkte capaciteit bij Inkoop om de aanbesteding te begeleiden. Met het afronden van de aanbesteding, kunnen we begin 2024 de eerste serie straatgesprekken en de opzet van het professioneel beraad afronden.

Vraag 14

Wordt de tafel van 15 nog gebruikt?

Antwoord van het college

Deze wordt niet meer gebruikt. Deze was éénmalig voor het opstellen van de Transitievisie Warmte.

Vraag 15

In 2023 heeft de afdeling beheer en onderhoud vrij concrete doelen gesteld (pag. 54). In 2024 is de eerste paragraaf 3.3 (pag. 22) gelijk aan vorig jaar. Wat is er nu precies gerealiseerd in 2023?

Antwoord van het college

5

 De focus is niet veranderd t.o.v. 2023. Dit betekent dat Beheer & Onderhoud jaarlijks 1700 amuteren van de openbare verlichting vervangt en dat zij zoveel mogelijk inzetten op elektrisch vervoer daar waar mogelijk. Zie ook voortgang.

16. Ik lees dat de laadvisie in 2023 zou worden opgeleverd. In de voortgangsrapportage (RAL) lees ik hier ook niet iets van terug. Op Parlaeus vind ik niets. Is dat wel of niet beschikbaar.

Het aantal electrische auto's in 2023 lijkt volgens de energiemonitor wat te stabliseren in Apeldoorn. Het aantal laadpunten neemt wel fors toe.

Dat klopt. De laadvisie is nog niet naar het college gegaan vanwege capacitaire knelpunten.

Deze staat voor het 1e kwartaal 2024 in de termijnagenda benoemd voor behandeling/ vaststelling.

Het plaatsen van laadpalen in de wijken bij bewoners en planvoorbereiding voor het inrichten van laadpleinen gaat ondertussen wel gewoon door.

17. Ik ben superblij met de verduurzaming van erfgoed en monumenten (zie pag. 25 van het actieplan 2024). Op donderdag spreken we toevallig ook over de erfgoedverordening. Daar zijn geen concrete handvatten voor verduurzaming opgenomen (of ik kan ze niet vinden).

Weet jij waarom daar niet integraal naar is gekeken?

Dat is ons niet bekend. Verduurzaming van erfgoed en monumenten is namelijk wel een belangrijk thema.

18. Op pag. 26 lees ik dat ook woningen van particuliere verhuurders worden verduurzaamd.

Daar ben ik zeer blij mee. Hoe kan de gemeente daar een rol in spelen? Zijn er kaders of juridische mogelijkheden?

Er zijn op dit moment geen juridische kaders. Het is heel erg zoeken hoe we deze doelgroep kunnen bereiken. Daarbij zetten we in op enthousiasmeren en ontzorgen.

19. Op pagina 6 schrijf je dat de gebiedsvisie Beemte Broekland is afgerond. Op pagina 29 schrijf je dat het proces (mn rondom zoekgebieden voor zonneparken) nog volop bezig is. Deze inconsistenties zijn niet handig denk ik. Of begrijp ik het verkeerd?

Het gebiedsproces om te komen tot een gebiedsvisie Beemte Broekland is afgerond. In deze gebiedsvisie zijn plekken aangewezen waar volgens de bewoners zonneparken mogelijk zouden zijn. Deze gebiedsvisie gaat naar verwachting in het 1e kwartaal 2024 de besluitvorming in.

20. Ìn duurzame warmtebronnen staan voor 2024 (pag. 33) deels dezelfde doelen als in 2023 (pag. 62), betekent dat deze niet gehaald zijn in 2023? En wat is er gebeurd met het besluit over groen gas of waterstof in de parken?

Onderzoek naar, en de ontwikkeling van duurzame warmtebronnen kosten veel tijd. In 2023 is er wel degelijk vooruitgang geboekt. Zo is er door EBN een onderzoeksboring naar de mogelijkheden van geothermie gepland in het gebied tussen Apeldoorn en Deventer. Zie https://scanaardwarmte.nl/scan-selecteert-twee-volgende-zoekgebieden-apeldoorn-deventeren-kempen/ .

Voor De Maten heeft RHDHV een rapport opgeleverd over de mogelijkheden van het gebruik van aquathermie en restwarmte.

De mogelijkheden van bodemenergie in het BSK-gebied zijn onderzocht door KWA, dat heeft geresulteerd in een nieuwe Verordening Bodemenergiesystemen. Deze wordt binnenkort ter besluitvorming aan de raad aangeboden.

Een rapport van Witteveen + Bos over de mogelijkheden van het gebruik van groengas en waterstof in De Parken wordt binnen enkele dagen afgerond. De resultaten van het onderzoek zullen binnenkort eerst worden besproken met de bewonersgroep Duurzame Parken, en daarna met de overige inwoners van De Parken. Daarna zal besluitvorming door de gemeente plaatsvinden. 6

21. Wat is nu de voortgang op de 6 fases die voor de Maten waren neergezet? In 2023 zouden 1, 2 en een deel van 3 worden gerealiseerd. Dat kan ik nu niet helemaal halen uit de voortgangsrapportage die niet zo concreet is richting deze fasering.

Voor de aanpak van de Wijk van de Toekomst De Maten volgen we het procesinstrument Wijkkompas. Dit instrument begeleidt de wijkaanpak inclusief koppelkansen met uitvoeringsplannen van derden, zoals woningbouwcorporaties en de revitalisering van de openbare ruimte door de gemeente. Het Wijkkompas kent, vanaf het besluit om de wijkaanpak te starten tot aan dat het laatste gebouw is verduurzaamd, zes fases. De fase ‘Samen Starten en ‘Karakteriseren van de wijk’ zijn inmiddels afgerond. In 2023 zijn we gestart met de fase ‘Identificeren van Strategieën’ en in 2025 staat de fase ‘Keuzes maken’ gepland. De keuzes worden vastgelegd in wijkuitvoeringsplannen voor de verschillende buurten van De Maten.

Met de twee laatste fases volgens Wijkkompas, ‘Voorbereiding’ en ‘Realisatie & Nazorg’, verwachten we in 2026 te starten met het realiseren van de beoogde eindoplossingen voor de overstap naar duurzame warmte.

22. Het lijkt erop dat de voortgang in de parken wat achterblijft. De doelen voor 2024 zijn ook hier veelal overlappend met wat nu gerealiseerd had moeten zijn. Komen de doelen voor 2027 (waarvoor concrete aantallen worden genoemd) in gevaar? En 2030?

De aanpak van De Parken komt in 2024 op een cruciaal punt ten aanzien van de doelen voor 2030. Het onderzoek naar de beoogde eindoplossing voor De Parken, een duurzaamgasoplossing met hybride warmtepomp is randvoorwaardelijk om de juiste weg in te slaan op het huis-en-haardspoor. Binnen dit spoor verduurzamen de woningeigenaren hun woning op die wijze dat het aansluit op de eindoplossing. De uitkomst van het onderzoek naar de duurzaam-gasoplossing is van invloed op de concrete resultaten geprognotiseerd voor 2027 zoals opgenomen in de doorkijk naar 2030. Het onderzoek bevindt zich in het eindstadium. In het eerste kwartaal van 2024 komt er duidelijkheid op de vraag of duurzaam gas de haalbare eindoplossing voor De Parken is en bepalen we de vervolgstappen met de Coöperatie Duurzame Parken. Indien het antwoord luidt dat duurzaam gas niet haalbaar is, moeten de doelen worden bijgesteld.

23. Op bedrijventerreinen (of de voorbereiding daarvan) in Noord en Zuid is ook de doelstelling voor 2024 vrijwel gelijk aan 2023. Is daarmee vertraging opgelopen?

In de praktijk vergt het krijgen van ondernemers op één lijn en het creëren van een gezamenlijk urgentiebesef meer tijd dan oorspronkelijk ingeschat. Daarnaast is de organisatiegraad van het bedrijventerrein ook van belang en bij Zuid is deze nog onvoldoende aanwezig. Dit vraagt extra aandacht.

24. Voor de duidelijkheid, de getallen op pagina 41 in het kader van hectares zonneparken. Zijn dit bruto of netto oppervlakten (gezien de verhoudingen 60/40 tussen zonnepanelen en natuur uit de omgevingsvisie). Dus is 75 hectare in beemte broekland dan 45 hectare echt zonnepanelen of is er dus feitelijk 125 hectare nodig inclusief de natuur er om heen.

Het cluster van Beem Broekland gaat over 75 hectare netto zonnepanelen of bruto ca. 167 hectare.

•

•

Daarvan is al een deel gerealiseerd met zonneveld de Bloemenkamp (15 ha netto) De 167 hectare komt voort uit de volgende berekening: oppervlakte panelen + stroken tussen rijen + oppervlakte installaties =60% (100 ha)+ landschappelijke inpassing/natuur = 40% (67 ha).

25. En geweldig al die projecten die jullie doen of opstarten de komende tijd. Hier zou je heel veel winst kunnen maken door te laten zien wat de wijzingen zijn sinds 2023. Welk kruisje is in een andere kolom terechtgekomen, welke projecten zijn er afgerond en welke zijn nieuw toegevoegd. Dat zou me in één oogopslag meer inzicht geven in de voortang. Is dat voor een volgende keer een optie?

7

 Dit is zeker een optie. Voor dit Actieplan 2024 hebben we ervoor gekozen om een actueel projectenoverzicht toe te voegen.

8