2025-09-23 Antwoord op schriftelijke vragen - B. Winters (SVB) - 2e bedrijfswoningen SAAB

Vraag 1

Voor de overzichtelijkheid uw vragen in de daarvoor bestemde vakken plaatsen. Schriftelijke vragen art. 33 Vraag: Wat wordt onder een Volwaardige Arbeidskracht verstaan? Kunt u dit onderbouwen uit onafhankelijke bron en deze bron benoemen?

Antwoord van het college

De term ‘volwaardigheid’ was bij de opstelling van het bestemmingsplan “Buitengebied Berkelland 2020” vooral van belang als het ging om het toekennen van een agrarisch bouwvlak. Daarbij is als lijn aangehouden dat het agrarisch bedrijf een omvang moet hebben van meer dan 10 Nederlandse Grootte-Eenheden (NGE). In termen van de tegenwoordig meer gangbare systematiek van Standaard Verdien Capaciteit (SVC) komt dit neer op een SVC van ca. 5.000. Deze beide systematieken werden/worden onderhouden en actueel gehouden door de Wageningen University & Research en werkten/werken met kengetallen voor gewassen en diersoorten. Dit alles is als volgt toegelicht op pag. 45 van de plantoelichting van het bestemmingsplan “Buitengebied Berkelland 2020”:

Vraag: Is het bij het College bekend dat de term Volwaardige Arbeidskracht niet meer bestaat?

Antwoord:

De term Volwaardige Arbeidskracht bestaat nog. Wel is de term in bepaalde gevallen vervangen door andere termen. Zie het antwoord op de vorige vraag.

Vraag: Wat betekent dit (de voorgaande vraag) volgens het College voor de bepaling in de bovengenoemde artikelen?

Antwoord:

Niets.

Toelichting:

1. Agenda vragen (art. 34) zijn alleen bedoeld voor vragen over punten die op de agenda staan.

2. Schriftelijke vragen (art. 33) zijn vragen die niet bedoeld zijn voor punten die op de agenda staan.

3. Voor de overzichtelijkheid uw vragen in de daarvoor bestemde vakken plaatsen.

 Schriftelijke vragen art. 33

Vraag: Aan welke criteria moet een onafhankelijke instantie, die deskundig is op het agrarisch gebied, voldoen?

Antwoord:

In de toelichting bij het bestemmingsplan “Buitengebied Berkelland 2020” heeft uw gemeenteraad vastgesteld dat de gemeente “onafhankelijk extern advies” inwint bij de Stichting Advisering Agrarische Bouwplannen (S/A/A/B).” De S/A/A/B was ook al adviseur in de voormalige gemeenten Borculo, Eibergen, Ruurlo en Neede. In al die jaren heeft de gemeente nimmer aanleiding gezien de onafhankelijkheid en de deskundigheid van de S/A/A/B in twijfel te trekken. Er was derhalve geen aanleiding om expliciete criteria te hanteren om te komen tot de keuze van de adviseur.

Vraag: Op welke wijze heeft het College onderzocht of de onafhankelijke instantie aan de bovengenoemde criteria voldoet?

Antwoord:

Zie beantwoording hiervoor.

Vraag: Waarom heeft de Gemeente Berkelland SAAB in de toelichting van het Bestemmingsplan als onafhankelijke adviseur die deskundig is op het agrarisch gebied opgenomen? Graag onderbouwen.

Antwoord:

Zie beantwoording hiervoor.

Vraag: Is dit niet in strijd met het Fair Play beginsel (art. 2.4 Awb)? Graag onderbouwen.

Antwoord Integendeel. Het inschakelen van een onafhankelijke adviseur waarborgt juist dat het bestuursorgaan zijn taak vervult zonder vooringenomenheid.

Toelichting:

1. Agenda vragen (art. 34) zijn alleen bedoeld voor vragen over punten die op de agenda staan.

2. Schriftelijke vragen (art. 33) zijn vragen die niet bedoeld zijn voor punten die op de agenda staan.

3. Voor de overzichtelijkheid uw vragen in de daarvoor bestemde vakken plaatsen.

 Schriftelijke vragen art. 33

2. S/A/A/B beoordeelt het gestelde in de artikelen 3.4.12, 4.4.11 en 5.4.12 van het Bestemmingsplan Buitengebied Gemeente Berkelland 2020 op basis van 2x volwaardigheid, waarbij zij 180 – 200 melkkoeien als basis neemt.

Zij heeft dit m.b.t. het Arrest ARN 21/2468 d.d. 19 September 2022 geadviseerd, daarbij gekoppeld aan 2x volwaardigheid.

Vraag: Welke onafhankelijke bron(nen) ligt/liggen ten grondslag aan de genoemde 180 – 200 melkkoeien?

Antwoord:

De S/A/A/B hanteert voor een volwaardig melkveebedrijf al sinds 2012 een omvang van circa 100 melkkoeien met bijbehorend jongvee. Dit aantal is daarvoor lager geweest (80-90). De laatste jaren is hier mede door de komst van de fosfaatrechten echter weinig verandering in te constateren. Van een dubbele volwaardigheid is thans dus sprake bij 200 melkkoeien. Hierbij stelt de S/A/A/B in haar adviezen dat de beoogde uitbreiding en de daarbij genoemde dieraantallen (>180 melkkoeien) gerealiseerd dient te zijn, alvorens er gesproken kan worden van de noodzaak van een tweede bedrijfswoning voor het toezicht. Het is dus niet zo dat die 200 melkkoeien al volledig aanwezig dienen te zijn, alvorens de S/A/A/B stelt dat meegewerkt kan worden aan de realisatie van de tweede bedrijfswoning.

Het tweede aspect bij de toewijzing van een tweede bedrijfswoning is de noodzaak tot permanent toezicht buiten de gebruikelijke werktijden door twee toezichthouders. De noodzaak tot toezicht is er bijvoorbeeld bij het kalven.

De S/A/A/B is van mening dat bij meer dan 180 melkkoeien er mede uit dat oogpunt gesproken kan worden van de noodzaak tot een tweede bedrijfswoning voor het toezicht. Bij een lager aantal dieren is dit toezicht in voldoende mate te bewerkstelligen vanuit de aanwezige eerste bedrijfswoning. Wat niet wegneemt dat het toezicht al veel tijd en nachtelijke uren kan vergen bij een lager aantal melkkoeien. Aannemende dat 1/3 van de koeien ’s nachts kalft, gaat het bij 140 melkkoeien al om zo’n 47 nachtelijke geboorteprocessen waar je als boer bij wilt (kunnen) zijn. Het scheelt als die nachtelijke inzet verdeeld kan worden over twee toezichthouders. Mede daar deze behoefte niet te plannen is, het kan zijn dat je er meerdere keren achter elkaar uit moet. De noodzaak daartoe moet echter zodanig groot en blijvend zijn dat de S/A/A/B een ondergrens van 180 melkkoeien hanteert.

Voornoemde noodzaak tot toezicht bij het afkalven blijft aanwezig, ook wanneer het aantal melkkoeien benodigd voor de volwaardigheid zou toenemen. Aan de andere kant is het ook niet zo dat 300 melkkoeien noodzaakt tot een derde bedrijfswoning, daargelaten of dit wordt toegestaan. Het gaat er vooral om dat de last van nachtelijk toezicht kan worden verdeeld over twee bedrijfsvoerders. Voor de verdere dagelijkse werkzaamheden is arbeid in te huren.

Toelichting:

1. Agenda vragen (art. 34) zijn alleen bedoeld voor vragen over punten die op de agenda staan.

2. Schriftelijke vragen (art. 33) zijn vragen die niet bedoeld zijn voor punten die op de agenda staan.

3. Voor de overzichtelijkheid uw vragen in de daarvoor bestemde vakken plaatsen.

 Schriftelijke vragen art. 33

Vraag: Op welke wijze is een koppeling gemaakt tussen 180-200 melkkoeien en 2x volwaardigheid?

Graag onderbouwen.

Antwoord:

Zie beantwoording hiervoor.

Vraag: Is door het Arrest een substantiële afwijking tot het gestelde in de bovengenoemde artikelen in het Bestemmingsplan ontstaan?

Indien nee, waarom niet, graag onderbouwen.

Antwoord:

Nee, zie beantwoording hiervoor.

Vraag: Is de onderstaande grafiek van Wageningen Economic Research m.b.t. de aantal koeien per Arbeidsjaareenheid correct?

Als de grafiek niet correct is, dan graag naar kennis onderbouwen?

Toelichting:

1. Agenda vragen (art. 34) zijn alleen bedoeld voor vragen over punten die op de agenda staan.

2. Schriftelijke vragen (art. 33) zijn vragen die niet bedoeld zijn voor punten die op de agenda staan.

3. Voor de overzichtelijkheid uw vragen in de daarvoor bestemde vakken plaatsen.

 Schriftelijke vragen art. 33

Antwoord:

Zonder de juiste context is deze vraag voor het college niet te beantwoorden. Bovendien lijkt deze vraag te raken aan de eerdergenoemde beroepsprocedure bij de rechtbank Gelderland met betrekking tot het weigeren van een tweede bedrijfswoning. Het college is om die reden ook uiterst terughoudend met het beantwoorden van vragen die daarop betrekking hebben.

Vraag: Wat zegt deze grafiek over de betaling van 2 Volwaardige arbeidskrachten?

Antwoord:

Zonder de juiste context is deze vraag voor het college niet te beantwoorden. Bovendien lijkt deze vraag te raken aan de eerdergenoemde beroepsprocedure bij de rechtbank Gelderland met betrekking tot het weigeren van een tweede bedrijfswoning. Het college is om die reden ook uiterst terughoudend met het beantwoorden van vragen die daarop betrekking hebben.

3.

In de toelichting bij het Bestemmingsplan Buitengebied Gemeente Berkelland wordt melding gemaakt van de Nationale Grootte Eenheid (NGE), Standaard Opbrengst (SO) en Standaard Verdien Capaciteit (SVC).

Vraag: Is de onderstaande berekening van de Nationale Grootte Eenheden correct?

Kunt u dit onderbouwen, indien de grafiek niet correct is?

Toelichting:

1. Agenda vragen (art. 34) zijn alleen bedoeld voor vragen over punten die op de agenda staan.

2. Schriftelijke vragen (art. 33) zijn vragen die niet bedoeld zijn voor punten die op de agenda staan.

3. Voor de overzichtelijkheid uw vragen in de daarvoor bestemde vakken plaatsen.

 Schriftelijke vragen art. 33

Antwoord:

Zonder de juiste context is deze vraag voor het college niet te beantwoorden. Bovendien lijkt deze vraag te raken aan de eerdergenoemde beroepsprocedure bij de rechtbank Gelderland met betrekking tot het weigeren van een tweede bedrijfswoning. Het college is om die reden ook uiterst terughoudend met het beantwoorden van vragen die daarop betrekking hebben.

Vraag: Wat betekent 140 NGE? Graag onderbouwen.

Antwoord:

Zonder de juiste context is deze vraag voor het college niet te beantwoorden. Bovendien lijkt deze vraag te raken aan de eerdergenoemde beroepsprocedure bij de rechtbank Gelderland met betrekking tot het weigeren van een tweede bedrijfswoning. Het college is om die reden ook uiterst terughoudend met het beantwoorden van vragen die daarop betrekking hebben.

Toelichting:

1. Agenda vragen (art. 34) zijn alleen bedoeld voor vragen over punten die op de agenda staan.

2. Schriftelijke vragen (art. 33) zijn vragen die niet bedoeld zijn voor punten die op de agenda staan.

3. Voor de overzichtelijkheid uw vragen in de daarvoor bestemde vakken plaatsen.

 Schriftelijke vragen art. 33

Vraag: Is de onderstaande berekening van de Standaard Verdien Capaciteit correct? Zo nee, kunt u dit onderbouwen?

Toelichting:

1. Agenda vragen (art. 34) zijn alleen bedoeld voor vragen over punten die op de agenda staan.

2. Schriftelijke vragen (art. 33) zijn vragen die niet bedoeld zijn voor punten die op de agenda staan.

3. Voor de overzichtelijkheid uw vragen in de daarvoor bestemde vakken plaatsen.

 Schriftelijke vragen art. 33

Antwoord:

Zonder de juiste context is deze vraag voor het college niet te beantwoorden. Bovendien lijkt deze vraag te raken aan de eerdergenoemde beroepsprocedure bij de rechtbank Gelderland met betrekking tot het weigeren van een tweede bedrijfswoning. Het college is om die reden ook uiterst terughoudend met het beantwoorden van vragen die daarop betrekking hebben.

Vraag: Wat betekent een SVC van € 99.141,00?

Anwoord:

Zonder de juiste context is deze vraag voor het college niet te beantwoorden. Bovendien lijkt deze vraag te raken aan de eerdergenoemde beroepsprocedure bij de rechtbank Gelderland met betrekking tot het weigeren van een tweede bedrijfswoning. Het college is om die reden ook uiterst terughoudend met het beantwoorden van vragen die daarop betrekking hebben.

Vraag: Wat zeggen bovengenoemde NGE en SVC-berekeningen? Kunt u dit onderbouwen?

Antwoord:

Zonder de juiste context is deze vraag voor het college niet te beantwoorden. Bovendien lijkt deze vraag te raken aan de eerdergenoemde beroepsprocedure bij de rechtbank Gelderland met betrekking tot het weigeren van een tweede bedrijfswoning. Het college is om die reden ook uiterst terughoudend met het beantwoorden van vragen die daarop betrekking hebben.

Vraag: Gebruikt S/A/A/B de berekeningen in haar adviezen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord:

De keuze voor het hanteren van bepaalde berekeningswijzen behoort tot de expertise van de S/A/A/B. Om de onafhankelijkheid te waarborgen, treedt het college niet in die keuze.

Vraag: Controleert het College de adviezen op basis van de berekeningen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord:

Nee, daarmee zou het college zowel de onafhankelijkheid als de deskundigheid van de S/A/A/B in twijfel trekken.

Daarvoor is geen enkele aanleiding.

Toelichting:

1. Agenda vragen (art. 34) zijn alleen bedoeld voor vragen over punten die op de agenda staan.

2. Schriftelijke vragen (art. 33) zijn vragen die niet bedoeld zijn voor punten die op de agenda staan.

3. Voor de overzichtelijkheid uw vragen in de daarvoor bestemde vakken plaatsen.

 Schriftelijke vragen art. 33

4.

De wethouder heeft tijdens de Raadsvergadering d.d. 9 September een aantal vragen beantwoord. Zo meldde hij dat een 2e bedrijfswoning alleen wordt toegestaan als deze nodig is om het bedrijf te laten voortbestaan. Verder meldde hij dat de Gemeente dat niet zelf beoordeelt, maar dat daarvoor S/A/A/B wordt ingeschakeld. De Gemeente volgt in principe gewoon het advies van S/A/A/B. De S/A/A/B geeft zelf aan dat je niet alle gevallen gelijk kunt beoordelen. De Gemeente geeft S/A/A/B een adviesopdracht, dat is samen met het bestemmingsplan het beleid.

Vraag: Wordt het gelijkheidsbeginsel aangetast als gevallen niet op gelijke wijze worden beoordeeld? Zo nee, kunt u dit onderbouwen?

Antwoord:

Nee, het gelijkheidsbeginsel kent twee kanten: gelijke gevallen moeten gelijk worden behandeld, ongelijke gevallen ongelijk. Elk bedrijf verschilt in aard en omvang. Daarom moet elk bedrijf specifiek worden beoordeeld.

Met de beantwoording is niet bedoeld dat een verschillende methodiek wordt toegepast per aanvraag.

Vraag: Wat is het toetsingskader binnen de adviesopdracht m.b.t. een 2e bedrijfswoning?

Antwoord:

De voorwaarden zoals opgenomen in het bestemmingsplan Buitengebied Berkelland 2020.

Vraag: Is er een format van het toetsingskader binnen de adviesopdracht m.b.t. een 2e bedrijfswoning. Zo ja, kunnen wij dit ontvangen?

Antwoord:

Nee, er is geen specfiek format.

Vraag: Op welke wijze controleert het College de juistheid van een advies van een externe adviseur?

Graag zo uitgebreid mogelijk toelichten.

Antwoord:

Wij controleren of in het advies aandacht wordt besteed aan de verschillende relevante aspecten, zoals regelgeving, beschrijving van het bedrijf, gewenste ontwikkelingen en de eindbeoordeling.

Toelichting:

1. Agenda vragen (art. 34) zijn alleen bedoeld voor vragen over punten die op de agenda staan.

2. Schriftelijke vragen (art. 33) zijn vragen die niet bedoeld zijn voor punten die op de agenda staan.

3. Voor de overzichtelijkheid uw vragen in de daarvoor bestemde vakken plaatsen.

 Schriftelijke vragen art. 33

Vraag: Is het correct dat een 2e bedrijfswoning nooit een burgerwoning wordt, tenzij de bestemming wordt gewijzigd in een plattelandswoning (nu voormalige bedrijfswoning binnen de Omgevingswet)?

Antwoord:

Zonder het voeren van een planologische procedure krijgt een bedrijfswoning niet zomaar een woonbestemming.

Wanneer een bedrijfswoning (illegaal) gebruikt wordt voor alleen wonen kan dit eventueel milieutechnisch wel gevolgen hebben voor het agrarisch bedrijf of omliggende agrarsiche bedrijven. Bovendien kan de gemeente worden verplicht om de planologische situatie in overeenstemming te brengen met de feitelijke situatie, als te lang is afgezien van handhaving.

5.

In het artikel in de Tubantia d.d. 5 September 2025 en de Gelderlander d.d. 9 September 2025 wordt gemeld dat de S/A/A/B gevestigd is op gewone woonadressen in Lent en Groesbeek. Ook wordt gesproken van een belangenverstrengeling tussen S/A/A/B en GS Adviesgroep.

Vraag: Heeft het College de verbindingen tussen S/A/A/B en GS Adviesgroep onderzocht? Zo ja, wat was het resultaat? Zo nee, waarom niet? Graag in beide gevallen zo uitgebreid mogelijk onderbouwen.

Antwoord:

De S/A/A/B was ook al de adviseur in de voormalige gemeenten Borculo, Eibergen, Ruurlo en Neede. Bij ons is niet bekend dat de onafhankelijkheid van de dienstverlening ooit in twijfel getrokken is. Hiertoe is ook nooit aanleiding geweest. Naar onze mening doet de S/A/A/B haar advieswerk goed. Dat de S/A/A/B een enkele keer negatief adviseert over een aanvraag tweede bedrijfswoning betekent niet dat zij haar werk niet goed doet

Vraag: Is het zinvol om S/A/A/B uit de toelichting in het Bestemmingsplan Buitengebied Gemeente Berkelland 2020 te schrappen? Zo nee, op welke wijze wordt het Fair Play beginsel geborgd?

Antwoord:

Het college ziet daartoe geen aanleiding. Het inschakelen van de S/A/A/B als onafhankelijke adviseur waarborgt juist dat het bestuursorgaan zijn taak vervult zonder vooringenomenheid.

Toelichting:

1. Agenda vragen (art. 34) zijn alleen bedoeld voor vragen over punten die op de agenda staan.

2. Schriftelijke vragen (art. 33) zijn vragen die niet bedoeld zijn voor punten die op de agenda staan.

3. Voor de overzichtelijkheid uw vragen in de daarvoor bestemde vakken plaatsen.

 Schriftelijke vragen art. 33

Vraag: Hoort de advisering van de 2e bedrijfswoning voor een agrarisch bedrijf niet eerder bij een accountant en adviesorganisatie thuis met kennis van de agrarische sector?

Indien dat hier niet mee wordt ingestemd, dan graag onderbouwen waarom.

Antwoord:

De S/A/A/B/ is bij uitstek een adviesorganisatie met kennis van de agrarisch sector. Een accountant controleert en stelt financiële rapporten op. De beoordeling of een tweede bedrijfswoning noodzakelijk is behelst meer dan alleen een financiële beoordeling. Daarnaast heeft een account een bredere klantenkring dan bijvoorbeeld de S/A/A/B die alleen de (gemeentelijke) overheden adviseert. Hiermee is de S/A/A/B niet afhankelijk van klanten uit de agrarische sector. Mede daarom hebben wij geen reden om te twijfelen aan de onafhankelijkheid van de S/A/A/B. Wij worden in die opvatting gesteund door de commissie bezwaarschriften, de rechtbank Gelderland en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State die de S/A/A/B meermaals hebben gekwalificeerd als onafhankelijke agrarische deskundige.

Toelichting:

1. Agenda vragen (art. 34) zijn alleen bedoeld voor vragen over punten die op de agenda staan.

2. Schriftelijke vragen (art. 33) zijn vragen die niet bedoeld zijn voor punten die op de agenda staan.

3. Voor de overzichtelijkheid uw vragen in de daarvoor bestemde vakken plaatsen.