vragen reactie opmerkingen 1e termijn Q3-Sociaal Domein

Vraag 1

Vraag over verklaring afname instroom, toename wachttijd. U geeft aan dat dat komt door personele wisselingen en uitval. Per januari 2022 heeft u de personele wisselingen voor een deel opgelost, we hebben het nu over Q3, werkt dat zo lang door? Begrijp ik niet. Of bedoelt u januari 2023?

Antwoord van het college

Hier moet inderdaad 2023 staan.

2. stoppen met VAROS (vrijwilligers advies relaties onder spanning). De CU was initiatiefnemer. Na een tweetal evaluaties is in goed overleg besloten te stoppen: te weinig gebruik van gemaakt. Dat betekent niet dat de problemen er niet zijn gezien het aantal (V)echtscheidingen. Inwoners kunnen terecht bij andere instanties, zoals Humanitas maar ook bij het ST, medewerkers met gespecialiseerde kennis over dit onderwerp. VAROS was vooral een initiatief gericht op preventie. Landelijk wordt er over het vergoeden van relatietherapie gesproken, dat is dan een stap verder. Het blijft een gevoelig onderwerp en we spreken als fractie de hoop uit dat mensen die het betreft vroegtijdig om hulp en ondersteuning vragen aan hun directe omgeving of bij de daarvoor geschikte instanties.

Reactie: Stoppen met VAROS betekent niet dat de problematiek er ook niet meer is. In den lande zijn er soortgelijke initiatieven bekend die op dit moment wel in de belangstelling staan (bijv. scheidingsplein.nl). Dit onderwerp blijven wij dan ook volgen.

D66

3. Paar detailvragen die ook schriftelijk beantwoord mogen worden maar toch even wil noemen: op P.1 en P.2 zien we Aantal wachtenden jeugdzorg toenemen terwijl instroom afneemt. Hoe te verklaren? Idem WMO. Wachtenden Q3 niet in grafiek. Wat is stand van zaken?

Antwoord: Zie hiervoor ook vraag 2 van de eerder toegezonden beantwoording. De verklaring is gerelateerd aan personele wisselingen en uitval. Dit leidt ertoe dat ook bij Jeugd het aantal wachtenden toeneemt ofschoon de instroom daalt. Een situatie die mogelijk nog doorwerkt omdat we de personele wisselingen pas per 1 januari 2023 voor een deel hebben opgelost.

4. Op P.2 staat onder tabel dat Aantal aanvragen ondersteuningsfonds zou stijgen. Blijkt niet uit tabel die erboven staat Antwoord: Het aantal aanvragen is weliswaar niet toegenomen maar het aantal toekenningen is wel sterk gestegen. Uiteindelijk is dat bepalend voor de te maken kosten. In de tekst had in de plaats van “aanvragen” beter “toekenningen” kunnen staan.

5. Ik snap dat wethouder blij is met financiële ontwikkelingen in Sociaal Domein, maar op p5 staat bij dashboard uitstroom jeugdzorg op groen terwijl er geen doel is geformuleerd. Lijkt wat te optimistisch.

Antwoord: Het klopt dat hier geen doel is geformuleerd. Het saldo van de in- en uitstroom is het resultaat van de regel eronder (in die tabel) ofwel de stand van het aantal unieke klanten per peildatum. Op die regel is wel een doelstelling geformuleerd en het aantal klanten is lager dan de geformuleerde doelstelling van -5% ten opzichte van eind 2021. Vandaar dat deze ook “groen” gemarkeerd is.

6. Tenslotte zien we dat we vrij stabiel 30,2% van doelstelling routekaart halen. Lijkt me goed om routekaart bij te stellen en daarbij ook mee te nemen wat gevolgen van invoering woonplaatsbeginsel voor langere termijn hebben.

Antwoord: In de doorontwikkeling van de kwartaalrapportages komen we met een nieuw voorstel voor KPI’s. De 30,2% vanuit de taakstelling routekaart is al een tijd stabiel en voegt daarmee niet veel meer toe. Bij de start van de routekaart is een aantal directe besparingen ingeboekt (hetgeen leidde tot een realisatie van 30,2%). De meetbaarheid van het afschalen van zorgzwaarte en -duur om het resterende deel van de taakstelling in te vullen is niet haalbaar gebleken. Dit is ook al in eerdere kwartaalrapportages gemeld. Wel worden er KPI’s in dezelfde tabel gemeten omdat deze wel het inzicht geven in de beweging die we met de routekaart beogen.

Groen Links

7. In de rapportage wordt aangegeven dat de kosten van de WMO beduidend lager zijn dan begroot. De reden is de huidige personeelssituatie. Pas in 2023 is de formatie weer op orde. Groen Links vraagt zich af of hierdoor de kosten van 2022 mogelijk verschoven worden naar 2023 waardoor we in 2023 een toename van kosten van de WMO zullen krijgen. Hoe kijkt de wethouder hier tegenaan.

Antwoord: Er kan sprake zijn van inhaalzorg maar het is moeilijk om hiervan de waarde in te schatten. De lagere kosten in de Wmo zit hem voor een deel ook in het uitblijven van grote aanvragen voor woonvoorzieningen en aanvragen PGB’s. In voorgaande jaren werden er regelmatig dure woonvoorzieningen toegekend die een forse claim leggen op het Wmo-budget. Dergelijke toekenningen zijn vooralsnog uitgebleven. Voor wat betreft de PGB’s, vertragingen in 2022 leiden niet tot inhaalzorg maar meer tot herstel van de kosten op een herkenbaar niveau (financieel), waar in de begroting 2023 rekening is gehouden.

8. Bij de Routekaart Sociaal Domein wordt aangegeven dat aan preventie nadrukkelijk aandacht zal worden gegeven. In het Integraal Zorg Akkoord (IZA) wordt preventie en samenwerking als een van de belangrijkste pijlers gezien om de problemen van de zorg het hoofd te kunnen bieden. Hier ligt een belangrijke taak voor de gemeente.

Groen Links is benieuwd naar de concrete invulling hiervan en de wijze waarop getoetst wordt of de maatregelen het gewenste effect hebben. Ook is Groen links benieuwd of de gemeente lopende preventieakkoorden heeft met betrekking tot het sociaal domein. Indien dit zo is dan wil Groen Links ook graag worden geïnformeerd hoe in de aansluiting tussen de verschillende preventieplannen en akkoorden wordt voorzien.

Antwoord: Voorzieningen, die kunnen worden gezien als preventieve inzet, worden binnen het sociaal domein ingezet als instrumenten om voor de lange(re) termijn inhoud en vorm te geven aan de kracht van de inwoner en de samenleving. Het effect van deze inzet kan op meerdere levensgebieden tot uiting komen maar is ook lastig meetbaar/ toe

221223 Beantwoording vragen cie SL - commissiebehandeling Q3 Sociaal Domein 2022 - Gemeente Bodegraven-Reeuwijk

 te schrijven aan een specifieke maatregel. Op dit moment worden voorbereidingen getroffen om te komen tot (her)inrichting van preventie in het sociaal domein zoals ook benoemd in het Collegeprogramma. Bestaande voorzieningen (zoals het Sport- en Leefstijlakkoord) en nieuwe ontwikkelingen (zoals het Integraal Zorg Akkoord) worden in samenhang gebracht. Dit proces wordt in 2023 en 2024 vormgegeven en u wordt hierover nader geïnformeerd.

9. Tot slot vraagt Groen Links zich af wat de reden is waarom de VAROS is mislukt en of er een alternatief geboden wordt.

Antwoord: Zie hiervoor vraag 2 van de Christen Unie.

BBR:

10. Wachttijden JEUGD zijn gelukkig aanzienlijk verbeterd. (rond de 50 dagen).

Daarentegen gaat het met de WMO de verkeerde kant op. (120 dagen = 4 maanden !!) Technische vragen van CU worden beantwoord met: “De verklaring is gerelateerd aan personele wisselingen en uitval. Een situatie die mogelijk nog doorwerkt omdat we de personele wisselingen pas per 1 januari 2022 voor een deel hebben opgelost.”.

Ik begrijp de impact wanneer de organisatie niet op kracht is vanwege personeelstekort, maar verwacht wel een creatieve manier van werken om wachttijden niet teveel te laten oplopen.

Enkele voorbeelden die mij bekend zijn gemaakt:  Een persoon van 92 jaar (of diens familielid) doet aanvraag voor noodzakelijke uitbreiding van Hulp bij Huishouding.

De telefonische reactie; “helaas kunnen we u pas over 4 maanden helpen” !!

Een periode voor een 92-jarige dat voelt en beleeft wordt als een periode van 4 jaar. Is hier een mogelijkheid om op volgorde, op basis van leeftijd en inschatting van noodzaak, een besluit te nemen en op voorhand zo’n hulpvraag evt. tijdelijk toe te kennen?  Een andere persoon, ook van aanzienlijke leeftijd in de 80, doet een beroep om bestaande Hulp bij Huishouden uit te mogen breiden. Dit op voorspraak van de hulpgevende die al door het gemeentelijk sociaal team daar is toegewezen. Het telefoontje wordt ook afgesloten met ….. “helaas pas over 4 maanden kunnen we daar naar kijken !” Je zou toch zeggen dat met een creatieve insteek zo’n verzoek direct af te handelen valt. Temeer daar de aanvraag ondersteunt wordt door de reeds aanwezige hulpverlener.

Hoe kijkt de wethouder aan tegen deze (te) lange wachttijden voor WMO aanvragen?

En ziet hij ruimte voor creatieve manieren om snel hier enigszins wat aan te doen?

Antwoord:

We werken er voortdurend aan om de wachttijd te beperken en proberen hier zo efficiënt en creatief mee om te gaan in ons werk. Dat mag u van ons verwachten. Zo is de bureaudienst van het Sociaal Team goed bereikbaar en worden inwoners altijd op dezelfde dag teruggebeld. Dat laat onverlet dat er momenteel wel sprake is van wachttijden.

Wij herkennen ons niet in het hierboven geschetste beeld van dergelijke “koude mededelingen” maar wij informeren onze inwoners wel dat er sprake is van een wachttijd om de verwachting over en weer helder te hebben.

221223 Beantwoording vragen cie SL - commissiebehandeling Q3 Sociaal Domein 2022 - Gemeente Bodegraven-Reeuwijk

11. Op pagina 4 van de Q3-rapportage wordt melding gemaakt van een vernieuwing van de Routekaart Sociaal Domein 2020 waarbij in het nieuwe document ‘preventie’ meer aandacht gaat krijgen.

Kan de wethouder een tijdslijn van opmaak schetsen van de nieuwe Routekaart?

Antwoord: In deze passage wordt teruggeblikt op de routekaart 2020 en haar uitgangspunten. Er wordt bedoeld dat bepaalde onderdelen/ maatregelen inmiddels ‘going concern’/ uitvoeringsbeleid zijn en daarmee ook in structurele uitvoering.

Preventie is een ander verhaal. Dat wat genoemd is in de routekaart van 2020 is (deels) gedateerd en nieuwe inzichten + uitgangspunten van het Collegeprogramma voor wat betreft preventie vragen om een nieuwe route(kaart) Preventie resulterend in vast te stellen beleid en uitvoering. Voor meer informatie verwijzen we naar het Collegeprogramma.

Ook op pagina 4 staat in de huidige Routekaart-tabel vermeld een stijging van het percentage verwijzingen door de huisarts m.b.t. gespecialiseerde jeugdzorg. Ondanks extra beschikbare ondersteuning van een te raadplegen psycholoog om dit percentage te verlagen, blijft hier toch een hoge en stijgende tendens te zien.

Kan de wethouder duiding geven aan dit fenomeen?

Antwoord: Belangrijk bij de beoordeling te betrekken is dat de mentale problemen onder scholieren in het basis- en voortgezet onderwijs in de afgelopen vier jaar fors zijn toegenomen. De grootste toename van problemen is te zien onder meisjes, zo blijkt uit het HBSC-onderzoek 2021. Als we met die kennis over een langere periode van 3 jaar kijken zien we dat desondanks vanaf 2020 een structurele daling zichtbaar is van het aantal jongeren dat voor jeugdhulp door de huisarts is verwezen. Per kwartaal kunnen hier schommelingen in zijn, maar in het eerste kwartaal 2020 was sprake van 446 jongeren die voor verwijzing bij de huisarts liepen. In het derde kwartaal 2022 gaat het om 373 jongeren. Over een langere periode zien we een structurele daling in het aantal verwijzingen. Doordat in het derde kwartaal sprake was van een lichte toename bij de huisarts en een lichte afname bij het Sociaal Team is nu in het derde kwartaal een stijging in het verhoudingsgetal zichtbaar, maar in het breder perspectief gezet van maatschappelijke ontwikkelingen en afname van verwijzingen blijven wij hier toch een positieve tendens zien. Ook in de gesprekken die wij de afgelopen periode met huisartsen hebben mogen voeren blijkt dat huisartsen de weg naar het Sociaal Team steeds beter weten te vinden. Neemt niet weg dat wij de ontwikkeling van dit kengetal in de uitvoering van de samenwerking met de huisartsen blijven betrekken.

CDA:

12. Ferm Werk voert voor ons de wet inburgering uit en heeft daarvoor regels opgesteld.

In de kwartaalrapportage wordt gesproken over de kosten voor inburgering. Het lijkt het CDA een goed idee om daarop aanvullend een verordening vast te stellen over wat wij als gemeente kunnen doen aan inburgering. In die lokale regels kunnen we zetten hoe nieuwe inwoners, de gemeente, de samenleving etc. met de Nederlandse taal omgaan. De verordening van Ferm Werk zag op het leren van Nederlands en welke eisen daaraan vastzitten bij het ‘regelen’ daarvan. We kunnen als raad regels

221223 Beantwoording vragen cie SL - commissiebehandeling Q3 Sociaal Domein 2022 - Gemeente Bodegraven-Reeuwijk

 stellen hoe de gemeente op het gebied van de Nederlandse taal met al haar (nieuwe) inwoners omgaat. Aan de telefoon, via post en mail, Whatsapp, aan de balie. Dat is óók inburgering!

Hoe staan collega’s en het college tegenover het idee van een verordening hierover?

Antwoord:

Een verordening hoe wij als gemeentelijke organisatie invulling geven aan inburgering is hiervoor niet nodig. Het gaat dan om uitvoeringsregels, ons gedrag, onze dienstverlening en onze houding. Wij hebben vertrouwen in de uitvoering dat zij op een gepaste manier omgaan met onze inwoners.

13. Daarnaast de 'routekaart sociaal domein'. Graag vraagt het CDA wederom om kwalitatieve informatie over hoe effectief de genomen maatregelen uit die ‘routekaart’ zijn en of er problemen in de uitvoering zijn. Zeker omdat we volgens de planning volgend jaar de maatregelen gaan evalueren en eventueel nieuwe gaan instellen. De vorige keer gaf de wethouder aan dit mee te nemen en ik zie wel iets, maar dat zijn mijns inziens vooral financiële ‘resultaten’. Ik hoop op een positieve reactie vanuit de wethouder.

Antwoord:

De genomen maatregelen uit de routekaart zijn effectief te noemen alleen niet goed meetbaar (in euro’s), zoals beoogd met de routekaart. We zien dat de indicaties scherper zijn en de zorg minder lang en minder intensief wordt beschikt. Daarmee zijn wel kosten bespaard. In den lande zien we ook dat dergelijke acties ingezet worden om de kosten te besparen. In de rapportage is hier bij de KPI’s op ingegaan.

Wij nemen uw suggestie mee in de doorontwikkeling van de Q-rapportage en gaan hierover graag in gesprek met u.

Ten aanzien van uw opmerkingen over het evalueren van maatregelen en het eventueel instellen van nieuwe, verwijzen wij u graag naar het collegeprogramma.

Alleen een evaluatie van het Sociaal Team is geagendeerd. Voor het overige is het uitvoeringsbeleid. Zie ook vraag 11.

221223 Beantwoording vragen cie SL - commissiebehandeling Q3 Sociaal Domein 2022 - Gemeente Bodegraven-Reeuwijk