58 Beantwoording raadsvragen fractie GB gebruik van Europese staatssteunregels tbv Food-X def

Vraag 1

Wat is precies de publieke taak die wordt gedefinieerd onder de DAEB-constructie en waarom is deze constructie in dit geval gerechtvaardigd?

Antwoord van het college

Het doel van het DAEB-besluit is het stimuleren van samenwerking en innovatie in de agro-food sector. Zie verder het DAEB-besluit. Wij verstrekken de bijlagen via het raadsinformatiesysteem aan u.

Provincie Gelderland en gemeente Ede zijn in 2022 samen gestart met het initiatief FoodX. FoodX is een platform waar Nederlandse (kennis)organisaties en bedrijfsleven in agro en food zich kunnen presenteren aan internationale delegaties. Gemeente en provincie zijn hiertoe overgegaan omdat er geen bedrijf of organisatie was die deze taken uitvoerde. Daarom vinden wij deze constructie gerechtvaardigd. In 2023 zijn de activiteiten van FoodX ondergebracht in een aparte BV. Voor deze constructie is mede gekozen omdat financiering vanuit de gemeente stopt na 2025 en FoodX daarna eigen financiële middelen moet verkrijgen. Via een memo van 18 maart 2025 is uw raad geïnformeerd over de subsidieverlening voor 2025.

Is vooraf juridisch advies ingewonnen over de toepassing van de DAEB-constructie? Zo ja, kan dit advies gedeeld worden met de raad?

Antwoord: Ja, een jurist van de gemeente heeft advies gegeven. Dit advies delen wij met u.

Vraag 2

Kan het college de volledige besluitvorming, inclusief onderliggende stukken die geleid hebben tot deze constructie met Food-X openbaar maken en met de raad delen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord van het college

De provincie Gelderland en gemeente Ede zijn in 2022 samen gestart met het initiatief FoodX. Het college heeft toen besloten € 150.000 beschikbaar te stellen vanuit de reserve cofinanciering. Uw raad heeft hiermee ingestemd via de Programmarekening 2022. Over de activiteiten van FoodX zijn diverse stukken openbaar beschikbaar via het raadsinformatiesysteem (zoekterm: FoodX). Wij delen daarnaast de subsidieaanvraag van FoodX voor 2025 en ons besluit daarop met u.

Vraag 3

Op welke manier is transparantie richting de gemeenteraad en inwoners geborgd gedurende dit traject?

Antwoord van het college

Zie antwoord op de vorige vraag.

1

https://www.gelderlander.nl/ede/erfenis-van-mislukte-wfc-experience-gaat-via-staatssteunregeling-naar-edesbedrijf~aef0f1ea/

Vraag 4

Hoe wordt publieke zeggenschap gewaarborgd over het beleid en de besteding van middelen binnen deze BV?

Antwoord van het college

FoodX ontvangt een subsidie. Zij mogen de middelen alleen uitgeven volgens de subsidieaanvraag met bijbehorende begroting. In 2026 moeten zij een inhoudelijke en financiële eindverantwoording indienen, met een controleverklaring van een onafhankelijk accountant. Op basis daarvan controleert het college of de besteding van de middelen op de juiste wijze heeft plaatsgevonden.

Vraag 5

Hoe wordt voorkomen dat publieke middelen worden ingezet om ondernemersrisico’s te dekken die normaal gesproken bij de markt horen te liggen?

Antwoord van het college

Zie antwoord op vraag 4.

Vraag 6

Wat zijn de beoogde resultaten van de investering in Food-X?

Antwoord van het college

Het hoofddoel is om Nederlandse agrifood innovaties zo goed mogelijk op de kaart te zetten bij potentiële internationale klanten en bij te dragen aan de grote voedseltransities. Een succesvol FoodX resulteert in meer internationale klanten en samenwerkingspartners voor startups, Mkb’ers en meer connecties voor onderwijs/onderzoeksinstellingen in de regio. Hiermee draagt FoodX bij aan de lokale economische groei.

Zijn er concrete doelstellingen en prestatie-indicatoren afgesproken?

Antwoord:

Ja, zie onderdelen ‘output’ een ‘prestatie-indicatoren’ in de subsidieaanvraag.

En wat gebeurt er als deze niet worden gehaald?

Antwoord:

De output, en prestatie-indicatoren worden gebruikt voor monitoring. De financiering is op basis van de ingediende begroting voor de activiteiten. Als de gesubsidieerde activiteiten niet, niet volledig of zonder toestemming van ons gewijzigd worden uitgevoerd, stellen we de subsidie in principe lager vast. Dit heeft tot gevolg dat FoodX subsidie aan ons moet terugbetalen. Hiermee volgen wij het normale subsidieproces zoals vastgesteld door uw raad.

Hoe wordt de voortgang van Food-X gemonitord en op welk moment vindt evaluatie en eventuele bijsturing plaats?

Antwoord:

De definitieve beschikking is afgegeven op 1 mei 2025, de activiteiten lopen tot 31 december en de eindverantwoording moet op 1 april 2026 worden opgeleverd. Voor tussentijdse wijzigingen (bijvoorbeeld ten aanzien van activiteiten of looptijd) moet vooraf akkoord gevraagd worden. Gelet op de korte looptijd van dit project is geen sprake van tussentijdse monitoring en eventuele bijsturing.

Vraag 7

Waarom is ervoor gekozen om zonder marktverkenning direct met deze partij in zee te gaan?

Antwoord van het college

Gemeente Ede en Provincie Geldeland zijn in 2022 gestart met het initiatief FoodX omdat de markt zelf de activiteiten niet oppakte. Dat is toen volgens ons geldende inkoopbeleid verlopen.

Het grootste deel van de financiering voor 2025 is afkomstig vanuit Regio Deal Foodvalley. Dit betreft de vrijvallende Rijksmiddelen die bestemd waren voor de WFC Experience. Er is een open aankondiging geweest over de beschikbaarheid van deze middelen in het Gemeenteblad. Er zijn drie projecten ingediend. Alle drie de projecten voldeden aan de criteria en zijn toegekend. Dit betreft aanvragen van Aeres, Food Academy Nijkerk en FoodX.