de Huisvestingwet 2014 (toewijzen woningen)

Vraag 1

Is het college bekend dat er via de gemeentelijke huisvestigingsverordening nieuwe lokale voorschriften gesteld kunnen worden en gaat het college hiermee aan de slag, bijv. leraren en verpleegkundigen voorrang verlenen?

Antwoord van het college

Beantwoording door het college van burgemeester en wethouders d.d. 11 oktober 2022 Ad 1.

Ja.

Ad 2.

Ja. naar aanleiding van de op 8 juli 2021 aangenomen motie ‘voorkeursroute toekenning nieuwbouwwoning’ voeren wij deze gesprekken al met ontwikkelaars en daar gaan we mee verder.

Ad 3.

Het uitgangspunt van de Huisvestingswet 2014 is de vrijheid van vestiging. Met de huidige wetgeving is het dan ook niet mogelijk om bindingseisen te stellen in de koopsector (m.u.v. de Waddeneilanden). De sturing van de woonruimteverdeling beperkt zich tot op heden tot de goedkope woonruimtevoorraad die bestemd is voor de verhuur. Op basis daarvan mogen gemeenten 50% van de beschikbare huurwoningen toewijzen op basis van economische of maatschappelijke binding. Binnen die 50% mag maximaal 25% worden toegewezen aan woningzoekenden met lokale binding. Als het wetsvoorstel wordt aangenomen mogen gemeenten 50% van de woningen (huur en koop (tot de NHG-grens) toewijzen aan inwoners van de eigen gemeente. Het college is blij met de voorgenomen wetswijziging en de mogelijkheden die daarmee kunnen ontstaan.

 Dit zal geregeld moeten worden in de gemeentelijke huisvestingsverordening. Nu is het zo dat de huidige gemeentelijke huisvestingsverordening per 1 juli 2023 eindigt, de gemeente Ede (raadsbevoegdheid) moet dus voor die tijd een nieuwe huisvestingsverordening hebben vastgesteld. Als het goed is kunnen we de nieuwe lokale voorschriften daarin direct meenemen, maar dit is afhankelijk van de instemming van de Tweede en Eerste Kamer waarmee de wet officieel in werking treedt. Naar verwachting wordt dit 1 januari of 1 juli 2023, afhankelijk van de behandeling in beide Kamers.

Ad 4.

Omdat in de vraagstelling wordt gesproken over wachtlijst veronderstelt het college dat deze vraag betrekking heeft op de sociale huur. Gemeenten kunnen nu al 50% van de beschikbare huurwoningen toewijzen op basis van de economische of maatschappelijke binding. Binnen die 50% mag maximaal 25% worden toegewezen aan mensen met een lokale binding. In Ede benutten wij die ruimte met een lokaal voorrangscriterium voor de kernen Ederveen/De Klomp, Harskamp, Otterlo en Wekerom. In deze kernen worden de vrijkomende sociale huurwoningen met voorrang aangeboden aan woningzoekenden met binding aan deze kernen (artikel 14 Huisvestingsverordening Ede 2019).

Volgens de nieuwe Huisvestingswet mogen gemeenten voor de gehele 50% bepalen hoe zij deze ruimte verdelen tussen mensen met een economische, maatschappelijke of een lokale binding. Wanneer gekeken wordt naar de toewijzingen in 2021 in Huiswaarts.nu in Ede dan zien wij dat 76% van de toewijzingen ging naar woningzoekenden binnen de eigen gemeente, 10% toewijzingen aan woningzoekenden uit een andere gemeente binnen de Huiswaarts regio en 14% van buiten de regio. Daarmee ligt het aantal lokale toewijzingen ook zonder deze nieuwe maatregelen al boven de 50%.

Daar komt bij dat de door deze maatregel het aanbod niet verder wordt vergroot. Op de laatste dag van 2021 stonden er 55.515 woningzoekenden ingeschreven bij Huiswaarts. Hierin is te zien dat 32% van de ingeschrevenen woonachtig is in Ede. Van alle woningzoekenden die ingeschreven staan bij Huiswaarts komt 16% van buiten de regio. Door de maatregel kunnen er niet meer mensen geholpen worden, maar heeft alleen effecten voor de onderlinge volgorde waarin woningzoekenden aan bod komen. De wachtlijst in z’n geheel zal daar niet korter van worden.

Ad 5.

Dat hangt af van de definitie die gegeven wordt aan maatschappelijke binding. Voor het lokaal voorrangscriterium voor de kernen die we nu kennen is de definitie van maatschappelijke binding als volgt: ‘’ de binding van een persoon aan de gemeente Ede of de Regio FoodValley daarin gelegen dat die persoon een redelijk met de plaatselijke samenleving verband houdend belang heeft zich in dit gebied te vestigen. Een maatschappelijke binding wordt in elk geval aangenomen ten aanzien van personen die de afgelopen zes jaar onafgebroken ingezetene zijn geweest, dan wel gedurende de voorafgaande tien jaar ten minste zes jaar ingezetene zijn geweest van de gemeente Ede of de Regio FoodValley;’’. Het is nog niet bekend of hier vanuit de nieuwe wetgeving andere definities aan gekoppeld worden.

Ad 6.

Voor zover nu bekend kan dit, zodra de gemeentelijke huisvestingsverordening daarop is aangepast, voor alle nog toe te wijzen nieuwbouwprojecten worden ingezet. De uitvoeringsaspecten die hierbij komen kijken moeten nog in beeld worden gebracht. We zouden, net als in het verleden, weer te maken kunnen krijgen met een huisvestingsvergunning voor de koopsector. Dit vraagt zowel ambtelijke capaciteit voor de implementatie (incidenteel) als in de uitvoering (structureel).

Ad 7.

De mogelijkheden zijn het college bekend. Voor bestaande koopwoningen en voorrang voor woningzoekenden die een vitaal beroep uitoefenen dient eerst nader onderzoek plaats te vinden naar de uitvoeringsaspecten.