illegale onderverhuur van sociale huurwoningen door statushouders def

Vraag 1

Is het college bekend met signalen of meldingen over (illegale) onderverhuur door statushouders in de gemeente Ede?

Antwoord van het college

Er zijn bij de gemeente geen signalen bekend van illegale onderverhuur door statushouders in de gemeente Ede. In 2024 en 2025 heeft Woonstede zes meldingen gehad, op een totaal van 10.000 huurwoningen, waarbij er een vermoeden was van illegale onderverhuur. Daarbij is niet bekend of het om statushouders ging, want bij de dossieropbouw en registratie van illegale onderverhuur wordt niet vastgelegd wat de herkomst of toewijzingsmethode is geweest van de huurder.

Vraag 2

Kan het college aangeven hoeveel gevallen van (vermoedelijke) illegale onderverhuur door statushouders er in de afgelopen drie jaar in Ede zijn vastgesteld?

Antwoord van het college

Nee. Er wordt niet door Woonstede vastgelegd of het om statushouders gaat, zie ook het vorige antwoord.

Vraag 3

Hoe wordt in Ede bepaald of een alleenstaande statushouder recht heeft op een woning met meerdere slaapkamers, bijvoorbeeld in het kader van gezinshereniging?

Antwoord van het college

In Ede worden alleengaande statushouders bemiddeld naar een kamer, een studio of een tweekamerwoning. Pas op het moment dat er duidelijkheid is over de status van eventuele nareizigers, onderzoekt Woonstede of en op welk moment er een grotere woning voor de referent en de nareizigers beschikbaar kan worden gesteld. Voor alleengaande statushouders tot 35 jaar geldt bovendien dat zij veelal kamergewijs worden gehuisvest, dus dat zij met een of twee andere personen in een woning wonen, waarbij ze algemene voorzieningen als huiskamer, keuken, sanitair en witgoed, met elkaar delen c.q. gezamenlijk gebruiken.

Vraag 4

Wat zijn de bevoegdheden van de gemeente en/of woningcorporaties om toezicht te houden op illegale onderverhuur?

Antwoord van het college

Woonstede mag onderzoek doen op grond van verdenking binnen kaders van AVG en wetgeving. De gemeente heeft de mogelijkheid om een bestuurlijke boete op te leggen. Dit kan zowel aan de huurder als aan de verhuurder.

Vraag 5

Worden er controles uitgevoerd, bijvoorbeeld op basis van meldingen, adrescontroles of administratieve gegevens?

Antwoord van het college

Voor de woningen die voor kamergewijze verhuur worden ingezet, hebben we ambulante begeleiding georganiseerd. Deze begeleider weet precies welke personen aan een kamer/adres zijn gekoppeld. Verblijf van anderen wordt tegengegaan. Voor alle andere woningen geldt dat Woonstede onderzoekt o.b.v. meldingen. Gemeente en Woonstede herzien een convenant zodat in de toekomst meer ruimte ontstaat om gegevens uit te wisselen, bijvoorbeeld in het kader van onderzoeken naar woonfraude.

Vraag 6

Hoe is de samenwerking tussen de gemeente Ede en woningcorporaties als het gaat om het signaleren en aanpakken van illegale onderverhuur?

Antwoord van het college

Woonstede en de gemeente werken op meerdere fronten goed samen. Er is geen specifiek samenwerkingsverband t.a.v. illegale onderverhuur.

Vraag 7

Wordt er structureel informatie gedeeld tussen de gemeente, corporaties en bijvoorbeeld VluchtelingenWerk?

Antwoord van het college

Rond kamergewijze huisvesting vindt doelgerichte uitwisseling van informatie plaats.

De ambulante begeleidingsorganisatie rapporteert geanonimiseerd signalen en voortgang rond bewoning aan gemeente, Vluchtelingenwerk en corporatie. Waar nodig kunnen deze organisaties vervolgens optreden, begeleiding intensiveren, etc.

Vluchtelingenwerk voert de maatschappelijke begeleiding van statushouders uit. Wanneer er knelpunten zijn die betrekking hebben op het wonen of samenwonen, dan worden deze besproken in het tweewekelijkse woonoverleg met voornoemde organisaties.

Vraag 8

Wat zijn de gevolgen voor degenen die zich schuldig maken aan illegale onderverhuur?

Antwoord van het college

Het huurrecht wordt toegepast. Dat kan, na toets door de Kantonrechter, leiden tot ontbinding van de huurovereenkomst. Woonstede beoordeelt altijd met menselijke maat en bereidt afhankelijk van de situatie een proces naar de Kantonrechter voor. Wordt een huurovereenkomst door de Kantonrechter ontbonden dan geeft Woonstede geen positieve verhuurdersverklaring. Daarmee is het moeilijker voor iemand om in de jaren daarna aanspraak te maken op een andere sociale huurwoning.

Vraag 9

Zijn er preventieve maatregelen denkbaar om onderverhuur te voorkomen, zoals voorlichting of nazorg?

Antwoord van het college

In de Algemene Huurvoorwaarden woonruimte, die als bijlage bij het huurcontract zijn gevoegd, is bepaald dat onderverhuur niet is toegestaan zonder toestemming van Woonstede. Daarnaast heeft elke huurder zich te houden aan het huurrecht. Daarover is veel informatie te vinden, ook vanuit de overheid. Vluchtelingenwerk is aanwezig bij het tekenen van de huurovereenkomst en ondersteunt de nieuwe Edenaar aan de hand van een uitgebreide checklist ‘Vestiging’ bij al het regelwerk in de weken rondom de verhuizing. Vooraf weten huurders wat ze tekenen bij een huurovereenkomst en wat wel en niet mag.