maatregelen ter voorkoming natuurbranden in 2025
Een raadslid stelde op 27 mei 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Ede.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Beantwoording raadsvragen
2025/42
Schriftelijke vragen zoals omschreven in artikel 43 van het Reglement van Orde van de gemeenteraad van Ede.
Datum:
23 april 2025
Onderwerp:
Maatregelen ter voorkoming natuurbranden in 2025
Indiener:
Erik Wesselius - Mens en Milieu Ede
Inleiding:
Nederland is niet voorbereid op grote, onbeheersbare natuurbranden, waarbij ook dodelijke slachtoffers kunnen vallen. Daarvoor waarschuwde de brandweer Gelderland-Midden afgelopen weekend bij Omroep Gelderland1 en de NOS, naar aanleiding van de heidebrand in Ede begin deze maand. Veiligheidsregio VGGM stelde eerder al in het beleidsplan 2026: “De risico’s van natuurbranden, stormschade en gezondheidseffecten door langdurige hitte nemen sneller toe dan de verandering in het klimaat.” Na de recente natuurbrand aan de Koeweg zijn bij Mens en Milieu Ede vragen binnengekomen van bewoners die zich zorgen maken over de brandveiligheid van hun woonwijk, vanwege de aanwezigheid van droog kreupelhout in het Edese bos. Het gaat hierbij om het stuk bos tussen de heide aan de Koeweg en de bebouwde kom van Ede, ten zuiden van de N224.
Daarom stelt de fractie van Mens en Milieu Ede de volgende vragen:
Vragen en beantwoording door het college van burgemeester en wethouders d.d. 27 mei 2025
1. In de kaderbrief 2026 van de VGGM staat op pagina 10: “De klimaatverandering is en blijft van invloed op onze opgave om risico’s te reduceren. Het thema natuurbrand is daarvan een sprekend voorbeeld. Hiervoor is het programma Gebiedsgerichte Aanpak Natuurbrandbeheersing opgezet. We moeten ons voorbereiden op extreme weersomstandigheden (hitte en neerslag). Overstromingen zoals we gezien hebben in Valkenburg of Valencia laten de urgentie hiervan zien. We verwachten in 2025 deze risico’s beter in beeld te krijgen en deze voor 2026 te vertalen in beleidsdoelstellingen.” De recente brand aan de Koeweg toont aan dat de gevolgen van de klimaatcrisis nú al tot grote problemen leiden. Is het daarom niet te laat om pas in 2026 beleidsdoelstellingen te formuleren?
Welke concrete maatregelen worden er dit jaar en volgend jaar al genomen om nieuwe, grote natuurbranden te voorkomen?
Antwoord:
Natuurbranden zullen vaker plaatsvinden door klimaatverandering, dat is niet te voorkomen. Wel worden er natuurbrandbeheersingsmaatregelen genomen. De maatregelen voor onze natuurgebieden staan uitgewerkt in het beheerplan “Natuurgebieden Gemeente Ede 2022-2032’’, paragraaf 3.3.5. Het gaat om inrichting en beheer compartimentsgrenzen, inrichting en beheer calamiteitenroutes en periodieke oefeningen met lokale betrokkenen.
2. Is het college van B&W op de hoogte van het feit dat er in het Edese Bos grote hoeveelheden droog kreupelhout op de bosbodem aanwezig zijn? (Zie foto’s in de bijlage.) Antwoord:
Ja, dood hout maakt onderdeel uit van een natuurlijk bosecosysteem.
3. Assistent-professor dr. ir. Cathelijne Stoof van Wageningen University, deskundige op het gebied van natuurbrandbeheersing, schreef in 2020: “Hoe snel een brand zich door het landschap verspreidt, wordt voor een groot deel bepaald door hoe dat landschap is ingericht. Het meenemen van natuurbrandrisico in ruimtelijke inrichting kan dus bijdragen aan het vertragen en klein houden van branden. Brand begint altijd op de grond, en zal op de grond 1
https://www.gld.nl/nieuws/8295955/nederland-niet-klaar-voor-grote-natuurbranden-het-kan-dit-jaar-al-misgaan
blijven tenzij de vlammen via een ‘ladder’ van struiken en laaghangende takken naar de toppen van de bomen kunnen klimmen. Dit kroonvuur is niet te stoppen. Om branden beheersbaar te houden, helpt het daarom om op strategische plekken ondergroei in het bos te verwijderen.”2 Ziet het college van B&W hier aanleiding in om ondergroei en dor hout in het Edese Bos en op andere gevaarlijke locaties op korte termijn te verwijderen om de brandveiligheid voor aangrenzende woonwijken te verbeteren?
En zo niet, waarom niet?
Antwoord:
Nee, In de natuurgebieden is de natuur leidend in de keuzes die we maken. Onze bos- en natuurgebieden behoren daarnaast ook tot Natura 2000. Het zondermeer verwijderen van dood hout en ondergroei doet afbreuk aan natuurwaarden en is niet toegestaan. Het zal ook niet tot gevolg hebben dat de brandveiligheid verbetert.
4. Is het college bereid om eventueel verlies van biodiversiteit door het verwijderen van ondergroei op risicolocaties te compenseren op andere locaties?
Bijvoorbeeld door op veilige plekken grasland om te zetten in (voedsel)bos?
Antwoord:
We nemen maatregelen die ook goed zijn voor biodiversiteit. Dan is compensatie niet nodig. Bij aanleg van corridors zoals in het beheerplan beschreven is mogelijk compensatie wel nodig. De beschikbaarheid van gronden voor compensatie kan een beperkende factor zijn
5. Dr. ir. Cathelijne Stoof wijst in het bovengenoemde artikel ook op het belang van het creëren van open stroken (die soms foutief ‘stoplijnen’ worden genoemd).
Zijn er rond risicolocaties zoals woonwijken, defensieterreinen en campings voldoende van dergelijke open stroken aanwezig?
En zijn deze stroken op dit moment daadwerkelijk vrij van begroeiing?
Antwoord:
We hebben natuurbrandcompartimenten. De inrichting van tussenliggende stroken gaat samen met natuur. Er is geen sprake van ‘vrij van begroeiing’.
6. Is het college voornemens om op de lange termijn in de eigen gemeentelijke bossen te streven naar een zo natuurlijk mogelijk bos, met veel (inheemse) loofbomen, dat tegelijkertijd zo brandveilig mogelijk is Welke plannen worden hiervoor ontwikkeld?
Antwoord:
Ja, dat is inderdaad het idee, zie beheerplan.
2
Nature Today https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=26471)
Bron: raadsinformatie van de gemeente Ede (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.