raadsvragen fractie BB van Druiten statushouders
Een raadslid stelde op 4 oktober 2022 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Ede (7 vragen).
In het kort
7 vragen en wat het college antwoordt
- Waarom heeft het college toegezegd 50 extra statushouders te zullen huisvesten dit jaar in plaats van aan te geven dat het zich aan de opgelegde taakstelling wil houden… → Tellen zij niet mee bij het college?
- Het zijn wellicht geen torenhoge bedragen, maar gezien de huidige inflatie is elk bedrag dat men moet betalen al gauw te veel, maar er zijn gemeenten waar de… → Zo nee, waarom niet?
- We lezen in uw persbericht verschillende mogelijkheden om extra woningen op korte termijn te realiseren, zoals zolders van woningen ombouwen, zodat daar gezinnen van 7… → Wat zijn de kosten die verbonden zijn aan het vergroten van zolders en komen dergelijke grote gezinnen die al een gezinswoning huren ook voor deze verruiming in aanmerking of is het…
- Onze fractie constateert vaker dat wanneer een sociale huurwoning vrij komt voor de doelgroep statushouders er vaak ook uitvoerig gerenoveerd wordt, terwijl dit niet… → Er wordt immers ook geld vrijgemaakt voor het vergroten van woningen voor nieuwkomers.
- Heeft het college überhaupt zicht op het aantal woningen dat te maken heeft met achterstallig onderhoud? → Indien ja, kunt u de aantallen met ons delen, zo nee, waarom niet?
- Het college wil daarnaast extra woningen gereed maken en beschikbaar stellen voor minderjarige asielzoekers die doorstromen vanuit kamergewijs wonen. → Is deze mogelijkheid er ook voor jonge starters of is dit wederom alleen voorbehouden aan de betreffende doelgroep?
- Als derde mogelijkheid oppert het college in gesprek te gaan met een zorgaanbieder voor een mogelijk geschikt aanbod voor alleenstaande statushouders. → 8.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Beantwoording raadsvragen
2022/48
Schriftelijke vragen zoals omschreven in artikel 42 van het Reglement van Orde van de gemeenteraad van Ede.
Datum:
8 september 2022
Onderwerp:
Extra en versnelde huisvesting voor statushouders
Indiener:
Ruben van Druiten - Burgerbelangen
Inleiding:
Onze fractie heeft met verbazing het persbericht van 6 september jl. gelezen, waarin het college aangeeft om nog eens 50 extra statushouders te huisvesten dit jaar, dit boven op de huidige taakstelling van 168, waarvan 118 gerealiseerd zijn. Dit betekent dat er voor 2022 niet nog 50, maar nog 100 statushouders gehuisvest worden in onze gemeente, alsof er geen andere woningzoekenden zijn. Nou die zijn er. Zo constateerde onze fractie bijvoorbeeld afgelopen week dat er maar liefst 825 ingeschreven woningzoekenden hebben gereageerd op een ‘lotingwoning’ in Ede via Huiswaarts.nu. Dit toont al aan hoeveel mensen op zoek zijn naar een betaalbare huurwoning in Ede.
Statushouders krijgen in onze gemeente voorrang op een woning, ten koste van andere woningzoekenden die vaak al jarenlang op een wachtlijst staan. Woningzoekenden die zich overigens tegen betaling hebben ingeschreven (eenmalig € 25,-- via Huiswaarts.nu) en jaarlijks € 10,-- moeten voldoen om ingeschreven te blijven.
De doelgroep statushouders streeft hen echter gratis voorbij onder het mom van voorrang. Los van alle frustratie die dit oplevert, is het oneerlijk.
Het college denkt in mogelijkheden en oplossingen voor deze doelgroep, maar helaas zien we deze inzet niet als het gaat om andere woningzoekenden. Datzelfde zien we ook terug in het onderhoud, zodra een woning vrij komt voor de doelgroep statushouders. Zij ontvangen een soort vipbehandeling ten opzichte van andere huurders en woningzoekenden.
Burgerbelangen maakt zich ernstig zorgen. De woningmarkt is krap, huurwoningen zijn schaars, maar in Ede wordt vooral gebouwd voor statushouders als het gaat om sociale huur en als het gaat om koop dan zien we vooral woningbouw voor de elite (uit de randstad). Neem bijvoorbeeld de transformatie van ‘De Klinkenberg’ naar ‘Parc Clinckenbergh’, waarbij destijds sprake was van bouw in verschillende segmenten. De appartementen staan echter in de verkoop met prijzen vanaf ruim € 500.000,--.
Onze fractie heeft dan ook de volgende vragen aan het college:
Vragen:
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Waarom heeft het college toegezegd 50 extra statushouders te zullen huisvesten dit jaar in plaats van aan te geven dat het zich aan de opgelegde taakstelling wil houden om zodoende ook ruimte te houden voor andere ingeschreven woningzoekenden?
Antwoord van het college
Tellen zij niet mee bij het college?
Vraag 2
Het zijn wellicht geen torenhoge bedragen, maar gezien de huidige inflatie is elk bedrag dat men moet betalen al gauw te veel, maar er zijn gemeenten waar de inschrijving als woningzoekende gratis is. Ook dan levert het frustraties op dat mensen uit een ander land voorrang hebben, maar in onze gemeente betaalt men ook nog eens voor de inschrijving en om ingeschreven te blijven. Gaat u de ingeschreven woningzoekenden in onze gemeente ook compenseren voor dit jaar en volgend jaar bijvoorbeeld?
Antwoord van het college
Zo nee, waarom niet?
Vraag 3
We lezen in uw persbericht verschillende mogelijkheden om extra woningen op korte termijn te realiseren, zoals zolders van woningen ombouwen, zodat daar gezinnen van 7 of meer gezinsleden kunnen wonen. Gaat dit door het plaatsen van een of meerdere dakkapellen bijvoorbeeld?
Antwoord van het college
Wat zijn de kosten die verbonden zijn aan het vergroten van zolders en komen dergelijke grote gezinnen die al een gezinswoning huren ook voor deze verruiming in aanmerking of is het vergroten van woningen alleen ten behoeve van statushouders?
Vraag 4
Onze fractie constateert vaker dat wanneer een sociale huurwoning vrij komt voor de doelgroep statushouders er vaak ook uitvoerig gerenoveerd wordt, terwijl dit niet opgaat voor de overige woningen in de wijk of bij andere doelgroepen. Daarnaast zijn er sociale huurwoningen waarbij sprake is van achterstallig onderhoud. Woningen die bijvoorbeeld nog niet eens voorzien zijn van dubbel glas of waar sprake is van tocht en dat met de huidige energie- en gasprijzen. Wat gaat het college op korte termijn doen voor deze huurders?
Antwoord van het college
Er wordt immers ook geld vrijgemaakt voor het vergroten van woningen voor nieuwkomers.
Vraag 5
Heeft het college überhaupt zicht op het aantal woningen dat te maken heeft met achterstallig onderhoud?
Antwoord van het college
Indien ja, kunt u de aantallen met ons delen, zo nee, waarom niet?
Vraag 6
Het college wil daarnaast extra woningen gereed maken en beschikbaar stellen voor minderjarige asielzoekers die doorstromen vanuit kamergewijs wonen. Waar komen deze extra woningen vandaan, kan het college hier wat specifieker over zijn?
Antwoord van het college
Is deze mogelijkheid er ook voor jonge starters of is dit wederom alleen voorbehouden aan de betreffende doelgroep?
Vraag 7
Als derde mogelijkheid oppert het college in gesprek te gaan met een zorgaanbieder voor een mogelijk geschikt aanbod voor alleenstaande statushouders. Kan het college ook hier wat meer specifiek in zijn. Waar denkt het college aan, kortom wat voor zorgaanbieder en betekent dit dat zorgbehoevenden ruimte moeten maken voor deze doelgroep?
Antwoord van het college
8. Tot slot lezen we dat het college nog in de verkennende fase zit wat betreft het realiseren van flexwoningen, het innemen van grondposities en verbouwen van maatschappelijk vastgoed, zoals leegstaande scholen bijvoorbeeld. Dit om voor verdere versnelling van huisvesting te zorgen.
Kortom, we hebben de mogelijkheden gelezen voor de doelgroep statushouders. Het college kan blijkbaar snel schakelen. Heeft het college ook al (versnelde) mogelijkheden of oplossingen op het oog voor de doelgroep die wanhopig op zoek is naar woonruimte, zoals bijvoorbeeld gescheiden ouders met kinderen en anderen die momenteel op campings/vakantieparken verblijven of de doelgroep starters, die maar niet aan een woning kan komen? Zo nee, waarom is het college hier niet voortvarend mee aan de slag?
Beantwoording door het college van burgemeester en wethouders d.d. 4 oktober 2022 Ad 1.
Het college van B en W heeft een afweging gemaakt tussen het dringende verzoek van het Rijk en de Provincie om de situatie in Ter Apel minder schrijnend te maken én de druk op de Edese woningmarkt anderzijds. Dit heeft geleid tot ons besluit om te proberen dit jaar 50 statushouders van de taakstelling voor 2023 te realiseren.
Dit besluit hebben wij genomen vanuit de volgende overwegingen:
- Internationale afspraken en wettelijke taak: Internationaal zijn er afspraken gemaakt over de aantallen asielzoekers die per land moeten worden opgevangen. Dat geldt ook voor Nederland. De afgelopen maanden zijn regelmatig berichten in het nieuws geweest van vluchtelingen die bij het aanmeldcentrum in Ter Apel buiten moesten slapen. Dit wordt veroorzaakt doordat te weinig statushouders binnen de wettelijke termijn van 80 dagen na koppeling aan een gemeente, doorstromen om in Nederlandse gemeenten worden gehuisvest.
Asielzoekers die als vluchteling worden erkend krijgen een vluchtelingenstatus. Zij worden ook wel statushouder of vergunninghouder genoemd. Het Ministerie van BZK geeft alle Nederlandse gemeenten elk half jaar een taakstelling voor het huisvesten en begeleiden van statushouders. Dit is een wettelijke taak. Zij vallen onder de Wet Inburgering en zijn inburgeringsplichtig. Statushouders mogen een opleiding volgen en werken in Nederland.
- Dringend verzoek Rijk en Provincie: Het Kabinet heeft op 26 augustus een bestuursakkoord gesloten. Onderdeel van het Bestuursakkoord is de verhoging van de taakstelling huisvesting statushouders. Daarnaast vraagt het Rijk gemeenten om bovenop de huidige taakstelling in de 2e helft 2022 reeds een deel van de nieuwe taakstelling van de 1e helft 2023 te realiseren. Landelijk zou dat om 6500 statushouders gaan.
Op 31 augustus heeft de Provincie Gelderland vanuit haar rol als toezichthouder, de Gelderse gemeenten gevraagd welk aantal statushouders uit de taakstelling 2023, al in 2022 gehuisvest kunnen worden.
- Spreiding toenemende druk op woningmarkt: Omdat er op de woningmarkt veel meer woningzoekenden zijn dan statushouders alleen, is gekeken met welk aantal we dit jaar al invulling kunnen geven aan de taakstelling van volgend jaar. De taakstelling voor 2023 wordt begin oktober aan de gemeenten meegedeeld. Verwacht wordt dat deze rond de 250 personen ligt (t.o.v. 158 in 2022). Omdat een dergelijk aantal de druk op de woningmarkt nog verder vergroot is voorgesteld de stijging over twee jaar te verdelen en dit jaar te proberen 50 statushouders van de taakstelling 2023 te realiseren. De huisvesting die wij op die manier in 2022 extra realiseren, komt in mindering van de taakstelling voor de 1e helft 2023.
Ad 2.
Het woonruimteverdeelsysteem www.huiswaarts.nu is het systeem van de aangesloten corporaties. Zij bepalen ook de daaraan verbonden kosten. Het college is echter van mening dat met het hanteren van inschrijfgeld en verlengingskosten nodig zijn om de wachtlijst schoon en actueel te houden.
Ad 3.
Het doen van woningaanpassingen kan worden ingezet bij het huisvesten van statushouders. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) koppelt vergunninghouders aan gemeenten en het is de bedoeling dat de gemeenten dan binnen een periode van 10 weken statushouders passende woonruimte aanbieden. Ede krijgt regelmatig gezinnen gekoppeld in de omvang van 7 tot 10 personen. Dit vraagt om uitzonderlijk grote woningen die ook nog eens onder sociale huur vallen. Deze zijn in de bestaande voorraad bij Woonstede in beperkte mate aanwezig en deze komen ook maar in beperkte mate vrij. Daarom wordt zo nu en dan de keuze gemaakt om een vrijkomende woning “passend” te maken. De aard van de ingrepen verschilt per woning, alsook de daaraan verbonden kosten.
De gemeente heeft geen zicht op de kosten aangezien deze tot op heden door Woonstede worden gedragen.
Voor grote gezinnen binnen de regulier woningzoekenden geldt ook een voorrangsbepaling (artikel 10 van de Huisvestingsverordening Ede 2019). Een corporatie kan bij woonruimte met minimaal vier slaapkamers en/of bij woonruimte met een gebruiksoppervlakte van minimaal 100 m² de aanvullende eis opnemen dat huishoudens van tenminste vijf personen voorrang krijgen. Bij eengezinswoningen met drie slaapkamers kan een corporatie de aanvullende eis opnemen dat huishoudens van tenminste drie personen voorrang krijgen.
Ad 4.
Het college herkent zich niet in het beeld dat er speciaal voor de doelgroep statushouders wordt gerenoveerd. In de huidige manier van werken is het namelijk vooraf niet bekend waar statushouders komen te wonen, er zijn geen woningen specifiek voor statushouders gelabeld. Op het moment dat het CAO een huishouden koppelt wordt in het vrijkomend aanbod van dat moment een match gezocht. Planmatig onderhoud wordt bij Woonstede ruim van tevoren gepland, dus het speciaal renoveren voor de doelgroep statushouders is niet aan de orde.
Ad 5.
Het college heeft geen zicht op het onderhoudsniveau van het woningbezit van de corporaties, maar weet wel dat 89% van de woningen in de woningvoorraad van Woonstede een groen energielabel heeft.
Ad 6.
Ook in de Ede speelt de wooncrisis en is het voor veel mensen lastig om een woning te vinden. Daarom zetten we in op de bouw van voldoende nieuwe woningen (permanente woningen dan wel flexwoningen) die passen bij de vraag die er is, daarbij is er nadrukkelijk aandacht voor de starters. Deze starterswoningen in de nieuwbouw zijn daarmee niet exclusief voorbehouden aan de doelgroep statushouders.
Ad 7.
Het college wil ook op zoek naar huisvestingsmogelijkheden buiten de huurwoningvoorraad van Woonstede.
Daarom willen we onderzoeken of er zorgaanbieders zijn met huisvesting die geschikt is voor bepaalde groepen spoedzoekers waaronder alleenstaande statushouders.
Ad 8.
Geen van bovenstaande huisvestingsoplossingen is exclusief voorbehouden aan de doelgroep statushouders. Per locatie zal de afweging gemaakt moeten worden welke doelgroep het beste gehuisvest kan worden, in veel gevallen zal er sprake zijn van een goede en passende mix van bewoners. Het college is zich bewust van de woningschaarste voor diverse doelgroepen en probeert het schaarse aanbod dan ook op eerlijke wijze over de verschillende doelgroep te verdelen.
Tot slot Bij de inleiding op uw raadsvragen refereert u aan “de transformatie van ‘De Klinkenberg’ naar ‘Parc Clinckenbergh’, waarbij destijds sprake was van bouw in verschillende segmenten. De appartementen staan echter in de verkoop met prijzen vanaf ruim € 500.000,--.” Het college hecht eraan u erop te wijzen dat de 60 luxe appartementen van Parc Clinckenbergh niet op zichzelf staan, maar onderdeel vormen van een grotere gebiedsontwikkeling rondom het voormalig verzorgingshuis De Klinkenberg. Totaalprogramma voor deze ontwikkeling bestaat uit 100 appartementen verdeeld over 2 gebouwen: 40 sociale huurwoningen voor WoonZorg Nederland en 60 luxe appartementen. Deze ontwikkeling heeft dus een verdeling van 40% sociale huur en 60% dure koop. Het project is al in 2015 opgestart, ver vóór de programmeringsregels. Vanuit die context scoort het programma goed op de sociale huur. Zoals we als gemeente graag zien zijn alle sociale huurwoningen als eerste gerealiseerd. Nu staat de sloop van het voormalig verzorgingshuis op het programma gevolgd tot de realisatie van de nieuwbouw van luxe appartementen.
Bekijk de brief: Beantwoording raadsvragen fractie BB van Druiten statushouders
Bron: raadsinformatie van de gemeente Ede (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.