raadsvragen fractie FvD - SDGs de G40 RF en gemeentelijk beleid Def
Een raadslid stelde op 11 maart 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Ede (6 vragen).
In het kort
6 vragen en wat het college antwoordt
- Tegenstrijdige uitspraken over de SDG’s in gemeentelijk beleid Bronnen: • Strategische Agenda 2020-2025 Regio Foodvalley • Begroting 2020-2023 Regio Foodvalley •… → Zoals reeds aangegeven zijn de SDG’s niet leidend als beleidskader.
- De invloed van het G40-netwerk en democratische controle Bron: • G40 Stedennetwerk a. → Er is geen koppeling met de SDG’s en de G40 en is tijdens behandeling in de raad nooit dermate (op het detailniveau van de SDG’s) aan de orde gekomen. b.
- Smart projects, Human Capital Agenda en SDG-gerelateerde initiatieven in Ede Bronnen: • Koploperproject Duurzaam Ondernemen • Voedselvisie Food 2015-2020 a. → Zie het antwoord gegeven bij vraag 1a.
- Financiële consequenties en lasten voor inwoners en ondernemers a. → Zo ja, welke bedragen zijn hiermee gemoeid?
- Transparantie richting inwoners a. → Gezien de hierboven gegeven antwoorden, is hier geen aanleiding voor. b.
- Toekomstige plannen en transparantie a. → Zo nee, waarom niet?
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Tegenstrijdige uitspraken over de SDG’s in gemeentelijk beleid Bronnen: • Strategische Agenda 2020-2025 Regio Foodvalley • Begroting 2020-2023 Regio Foodvalley • Actieplan Economie Ede 2022-2026 a. In eerdere beantwoording stelde het college dat de SDG’s niet leidend zijn in het beleid van de gemeente Ede. Echter, uit het Actieplan Economie Ede 2022-2026, het lidmaatschap van de G40, én de expliciete koppeling in de Strategische Agenda 2020-2025 van Regio Foodvalley blijkt dat de SDG’s wél structureel worden gebruikt als beleidskader. Hoe verklaart het college deze tegenstrijdige uitspraken?
Antwoord van het college
Zoals reeds aangegeven zijn de SDG’s niet leidend als beleidskader. Leidend zijn de behoeften van inwoners, daarop is ons Edes beleid gestoeld. De SDG’s zijn veelomvattend, op onderdelen draagt ons lokaal dan wel regionaal beleid bij aan de SDG’s. Er wordt wel aan gerefereerd, omdat steeds vaker bijdragen aan SDG’s een voorwaarde is om Europese en nationale subsidies te verwerven. Dat is anders dan dat de SDG’s leidend zijn voor het lokale beleid en het college ze toepast als richtinggevend kader. Het college deelt de assumptie van de vragensteller over de SDG’s niet. b. De Human Capital Agenda van Regio Foodvalley koppelt regionaal beleid direct aan SDG’s zoals SDG 2 (Geen honger), SDG 3 (Goede gezondheid), SDG 8 (Waardig werk) en SDG 12 (Verantwoorde consumptie en productie). Kan het college nog steeds volhouden dat de SDG’s géén rol spelen in lokaal beleid? Antwoord: Zie het antwoord gegeven bij vraag 1a. c. Burgemeester René Verhulst is in de Begroting 2020-2023 van Regio Foodvalley genoemd als vertegenwoordiger van de regio, waarin de SDG’s expliciet als leidraad worden genomen. Hoe kan het college volhouden dat de SDG’s geen rol spelen, terwijl de burgemeester deze doelstellingen mede onderschrijft? Antwoord: SDG’s worden niet genomen als leidraad. Er wordt louter aangegeven hoe de Strategische agenda bijdraagt aan de SDG’s. In de begroting 2020-2023 wordt aangegeven dat de aanpak aansluit (‘aligned’/uitgelijnd) bij enkele SDG’s en daaraan bijdragen.
Vraag 2
De invloed van het G40-netwerk en democratische controle Bron: • G40 Stedennetwerk a. De gemeente Ede is lid van de G40, een netwerk dat de SDG’s expliciet als leidraad gebruikt in de “Roadmap Sociaal Ondernemerschap”. Waarom heeft het college deze betrokkenheid bij de SDG’s nooit benoemd in de beantwoording van eerdere raadsvragen?
Antwoord van het college
Er is geen koppeling met de SDG’s en de G40 en is tijdens behandeling in de raad nooit dermate (op het detailniveau van de SDG’s) aan de orde gekomen. b. Heeft de gemeenteraad ooit expliciet ingestemd met de koppeling tussen de SDG’s en het lidmaatschap van de G40? Zo nee, waarom heeft het college de raad hier nooit over geraadpleegd? Antwoord: Nee. Er is geen directe koppeling tussen SDG’s en lidmaatschap en er is nooit een verplichting opgelegd vanuit het lidmaatschap van de G40 om de SDG’s lokaal te verwerken. Lidmaatschap van de G40 verplicht ons op geen enkele manier tot bepaalde beleidskeuzes. c. Welke verplichtingen of afspraken zijn er binnen de G40 gemaakt die betrekking hebben op de SDG’s en welke impact heeft dit op de autonomie van de gemeente Ede? Is het college bereid alle relevante documenten hierover openbaar te maken? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Er zijn simpelweg geen verplichtingen of afspraken vanuit de G40 omtrent de SDG’s. d. Is wethouder Arnold Versteeg, als bestuurlijk contactpersoon voor de G40, direct betrokken bij SDGgerelateerde initiatieven binnen dit netwerk? Antwoord: Neen Welke besluiten heeft hij hierover genomen? Antwoord: Geen
Vraag 3
Smart projects, Human Capital Agenda en SDG-gerelateerde initiatieven in Ede Bronnen: • Koploperproject Duurzaam Ondernemen • Voedselvisie Food 2015-2020 a. De gemeente Ede neemt deel aan initiatieven zoals het Koploperproject Duurzaam Ondernemen, waarin ondernemers worden aangemoedigd om duurzaamheidsdoelen te halen die rechtstreeks aansluiten bij de SDG’s. Hoe rijmt het college dit met de eerdere stelling dat de SDG’s geen rol spelen in gemeentelijk beleid?
Antwoord van het college
Zie het antwoord gegeven bij vraag 1a. Daarbij doelstellingen over klimaat bijvoorbeeld zijn wel leidend en door raad vastgesteld. Daar past dit project in. Dat het daarmee ook bijdraagt aan de SDG’s zien wij niet als probleem. We zijn als lokale overheid ook gebonden aan EU en Rijks klimaatdoelen. b. In de Voedselvisie Food 2015-2020 zet de gemeente zich in voor SDG 2 (Geen honger) en SDG 3 (Goede gezondheid en welzijn). Waarom is deze directe koppeling nooit expliciet als SDG-beleid gepresenteerd aan de raad? Antwoord: Omdat ook hiervoor gold dat Edese uitgangspunten leidend waren. In een internationaal speelveld waarin Food zich op dat moment ook bevond, waren (en zijn) SDG’s herkenbare doelstellingen, waar ons lokaal beleid aan bijdraagt. c. Op pagina 10 van de Strategische Agenda 2020-2025 van Regio Foodvalley wordt expliciet benoemd dat de regio zich richt op SDG’s als leidraad voor beleid. Waarom heeft het college deze koppeling nooit benoemd in de beantwoording van eerdere raadsvragen? Antwoord: In eerdere vragen werd gevraagd naar lokale visies. Daartoe hebben we inzicht gegeven in gemeentelijke documenten. Ter aanvulling kan worden gesteld dat de SDG’s niet genoemd worden in de concept strategische agenda Regio Foodvalley 2026-2030 die op 19 december 2024 met de raad besproken is. Voor verdere toelichting zie antwoord bij 1c.
Vraag 4
Financiële consequenties en lasten voor inwoners en ondernemers a. In het Koploperproject Duurzaam Ondernemen worden ondernemers aangespoord om hun CO₂-impact te berekenen en duurzame actieplannen op te stellen. Zijn er gemeentelijke subsidies of externe fondsen beschikbaar voor bedrijven die meedoen?
Antwoord van het college
Zo ja, welke bedragen zijn hiermee gemoeid? Antwoord: De Motie Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) (ingediend op 10 nov 2022 door D66, ChristenUnie, GroenLinks en PvdA) wordt uitgevoerd door Edese ondernemers het Koploperproject aan te bieden. Naast de eigen bijdrage van ondernemers zelf en een bijdrage vanuit de Rabobank neemt Ede €2.000 euro per deelnemer voor haar rekening. Tijdens de behandeling van de Programmabegroting 20242027 is de raad akkoord gegaan met hiervoor €50.000 beschikbaar te stellen. b. Kan het college uitsluiten dat deelname aan initiatieven zoals de G40 en SDG-gestuurde duurzaamheidsprogramma’s leidt tot strengere regelgeving, hogere lasten of meer verplichtingen voor ondernemers en inwoners? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Ede doet niet expliciet mee aan duurzaamheidsprogramma’s geïnitieerd vanuit de G40 of SDG’s. c. Zijn er beleidskeuzes gemaakt die zonder de SDG-agenda níet gemaakt zouden zijn? Kan het college een volledig overzicht geven van besluiten en maatregelen die direct of indirect zijn beïnvloed door de SDG’s? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Nee, die zijn er niet. Niet waar het gaat om lokaal of regionaal beleid. Zoals eerder beantwoord: lokaal en regionaal beleid kan bijdragen aan SDG’s maar de SDG’s zijn nooit sturend geweest. Omdat die sturing er niet is, ziet het college geen aanleiding er iets mee te doen.
Vraag 5
Transparantie richting inwoners a. Waarom is er nooit een openbare discussie geweest met inwoners over de koppeling van gemeentelijk beleid aan de SDG’s en de afspraken binnen de G40 en Regio Foodvalley?
Antwoord van het college
Gezien de hierboven gegeven antwoorden, is hier geen aanleiding voor. b. Nu blijkt dat er wél een koppeling is tussen gemeentelijk beleid en de SDG’s, is het college bereid om alsnog een inwonersraadpleging of referendum te organiseren? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Nee. Zie het antwoord gegeven bij vraag 1a. c. Erkennen burgemeester en wethouders dat het gebrek aan openheid over de SDG’s en de invloed van de G40 en Regio Foodvalley het vertrouwen in het gemeentebestuur kan schaden? Antwoord: Wij herkennen dit gebrek aan openheid niet. Bijlage: beantwoording raadsvragen d.d. 17 januari 2025 Beantwoording raadsvragen 2025/03 Schriftelijke vragen zoals omschreven in artikel 43 van het Reglement van Orde van de gemeenteraad van Ede. Datum: 17 januari 2025 Onderwerp: Sustainable Development Goals (SDG’s) Indiener: Wesley Glasmacher - Forum voor Democratie Inleiding: De Sustainable Development Goals (SDG’s) worden vaak gepresenteerd als een nobele internationale agenda die armoede moet bestrijden, ongelijkheid moet verminderen en duurzaamheid moet bevorderen. Maar achter deze mooie woorden schuilt een agenda die grote gevolgen heeft voor ons lokale beleid, onze economie en de vrijheden van onze inwoners. Wat vaak wordt verzwegen, is dat de SDG’s niet vrijblijvend zijn. Ze leiden tot strenge regels, hogere kosten en beperkingen op onze vrijheid en keuzes. Denk aan zero-emissiezones, deelmobiliteit, stikstofbeleid en de forse impact op onze boeren, bedrijven en woningbouw. De gemeente Ede is bovendien lid van de G40, een netwerk van gemeenten dat actief werkt aan deze internationale doelen. Het lijkt er sterk op dat onze gemeente zich aan deze doelen heeft geconformeerd zonder dat onze inwoners hier ooit om hebben gevraagd of hierover zijn geïnformeerd. Wij hebben serieuze zorgen over de democratische controle en transparantie rondom de invloed van de SDG’s op ons gemeentelijk beleid. Het is van groot belang dat onze inwoners duidelijkheid krijgen over de impact van deze internationale agenda’s. Daarom vragen wij het college om volledige openheid van zaken, zodat eindelijk helder wordt wat er achter de schermen gebeurt en hoeveel autonomie onze gemeente heeft opgegeven zonder dat inwoners hier inspraak in hebben gehad. Daarnaast merken we tijdens raadsvergaderingen dat raadsleden verbaasd reageren wanneer wij verwijzen naar de SDG’s en wethouders niet lijken te weten wat SDG’s inhouden. Onze inwoners verdienen transparantie, inspraak en beleid dat voor hén werkt, niet voor internationale agenda’s. Wij willen weten hoeveel van onze lokale democratie is opgegeven aan deze internationale agenda’s. Wij vragen ons ook af hoeveel van onze inwoners wordt gevraagd om deze doelen te halen. Wij missen duidelijke communicatie hierover. Daarom stellen wij onderstaande vragen. Vragen en beantwoording door het college van burgemeester en wethouders d.d. 11 februari 2025 1. Algemene betrokkenheid bij de SDG’s a. Klopt het dat de gemeente Ede, als lid van de G40, verplichtingen heeft om actief bij te dragen aan de uitvoering van de SDG’s? Antwoord: Nee, de gemeente Ede is nergens toe verplicht. b. Is het college bekend met de invloed van de SDG’s op lokaal beleid, zoals de Omgevingsvisie? Zo ja, in hoeverre zijn deze doelen leidend geweest in de beleidsvorming? Antwoord: SDG’s kunnen bijdragen aan vorming van beleid, het is niet zo dat de SDG’s destijds leidend zijn geweest voor lokaal beleid. Thema’s als inclusie, duurzaamheid en armoedebestrijding, maken al jaren deel uit van de gemeentelijke beleidsontwikkeling. 2. Informatievoorziening en bewustwording binnen de gemeente a. Worden ambtenaren geïnstrueerd of opgeleid om de SDG’s te implementeren in beleidsvoorstellen? Zo ja, op welke manier en door wie? Antwoord: Nee. b. Worden raadsleden en inwoners actief geïnformeerd over de koppeling tussen gemeentelijk beleid en de SDG’s? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Dit is niet aan de orde. 3. Democratische legitimiteit en controle a. Heeft de raad ooit expliciet ingestemd met het integreren van de SDG’s in gemeentelijk beleid? Zo ja, wanneer en hoe is dit gebeurd? Antwoord: Nee. b. Hoe waarborgt het college dat de SDG-agenda niet boven de wensen en behoeften van de Edese inwoners wordt gesteld? Antwoord: Bij het opstellen van het bestuursakkoord zijn de lokale wensen en behoeften leidend geweest en daarmee ook voor het beleid dat het college ontwikkelt. 4. Concrete impact van de SDG’s op beleid a. Welke specifieke SDG’s komen terug in de Omgevingsvisie (of lokaal omgevingsplan), bijvoorbeeld op het gebied van deelmobiliteit, zero-emissiezones, stikstofbeleid of woningbouw? Antwoord: Zoals beantwoord bij vraag 1a, zijn de SDG’s niet leidend geweest. Wel dragen meerdere punten uit de Omgevingsvisie bij aan SDG’s (denk aan SDG 7: betaalbare en duurzame energie of SDG 11 duurzame steden en gemeenschappen. De meetlat van de SDG is niet gelegd naast de Omgevingsvisie. Er zijn zeker parallellen tussen de strategische keuzes / onderwerpen in de Omgevingsvisie en de SDG’s. Maar het was geen doel op zich om met de Omgevingsvisie invulling aan de SDG’s te geven, het belang van de huidige en toekomstige inwoners staat voorop. Deze keuzen geven een integraal en samenhangend beeld van Ede in 2040. Hiermee maak de gemeente werk van een dierbare, duurzame en dynamische toekomst. b. Zijn er naast de omgevingsvisie (lokaal omgevingsplan) meer visies waar de raad zich over gebogen heeft of zal buigen? Welke lokale visies zijn nog meer vanuit de SDG’s opgesteld of geïnspireerd? Antwoord: Ja er zijn afgelopen periode meerdere beleidsvisies door de gemeenteraad vastgesteld (o.a. de Cultuurvisie en de visie Sociaal Domein). Geen van deze visies zijn opgesteld met het doel de SDG’s uit te werken. c. Welke beleidskeuzes zijn specifiek ingegeven door SDG-doelen? Welke keuzes zouden zijn gemaakt zonder deze doelen? Antwoord: Die zijn er niet. 5. Gevolgen en risico’s van de SDG-agenda a. Is het college zich bewust van de kritiek dat de SDG’s kunnen leiden tot hogere lasten, minder keuzevrijheid en een verlies aan lokale autonomie? Wat is het standpunt van het college hierover? Antwoord: Het college is zich bewust van de verschillende visies die er zijn op de SDG’s. En op de verschillende visies van financiële gevolgen van uitvoering geven aan de SDG’s. b. Hoe garandeert het college dat inwoners niet financieel of praktisch worden beperkt door beleid dat is ingegeven door internationale agenda’s zoals de SDG’s? Antwoord: Gezien de antwoorden op vragen 4 b & 4c, is dit nu ook niet aan de orde.
Vraag 6
Toekomstige plannen en transparantie a. Overweegt het college een onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar de impact van de SDG’s op lokaal beleid en de gevolgen voor inwoners?
Antwoord van het college
Zo nee, waarom niet? Antwoord: Nee, niet aan de orde. b. Zo ja, is het college bereid de resultaten openlijk te communiceren, zodat inwoners en raadsleden beter geïnformeerd zijn? Antwoord: Zie antwoord 6a.
Bekijk de brief: Beantwoording raadsvragen fractie FvD - SDGs de G40 RF en gemeentelijk beleid Def
Bron: raadsinformatie van de gemeente Ede (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.