raadsvragen fracties D66 GL MME en DPE mensenrechten Def
Een raadslid stelde op 3 juni 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Ede (8 vragen).
In het kort
8 vragen en wat het college antwoordt
- Is het college op de hoogte van de publieke oproep van meerdere Nederlandse gemeenten, waaronder Amersfoort, Apeldoorn, Groningen, Tilburg, Den Haag, Amsterdam, Leiden… → Ja.
- Hoe beoordeelt het college de uitspraken van het NIOD (Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies) over genocidaal geweld door Israël in Gaza? → Het is niet aan het college om uitspraken van het NIOD te beoordelen.
- Deelt het college de opvatting dat ook lokale overheden zich mogen en moeten uitspreken tegen schendingen van mensenrechten, gezien de verantwoordelijkheid om vrede… → Het staat lokale overheden vrij om zich uit te spreken over zaken waar zij over gaan, of waar zij wat van vinden, maar zij moeten dat niet.
- Is het college bereid om zich, net als de genoemde gemeenten, publiekelijk uit te spreken tegen de mensenrechtenschendingen in Gaza en een oproep te doen tot: een… → Nee, zie antwoord 3.
- Is het college bereid zich aan te sluiten bij de oproep van andere gemeenten richting het kabinet om te pleiten voor een onmiddellijk staakt-het-vuren, het… → Nee, zie antwoord 3.
- Ziet het college mogelijkheden om binnen de gemeente Ede solidariteit met burgerslachtoffers in conflictgebieden te tonen, bijvoorbeeld via lokale initiatieven… → Wanneer voor genoemde initiatieven een beroep wordt gedaan op de gemeente, kan altijd bekeken worden of de gemeente een rol kan vervullen.
- Hoe ziet het college in het algemeen de verantwoordelijkheid van Ede als voorstander van mensenrechten en vrede in het kader van internationale conflicten? → Zie antwoord 3.
- Waar ligt voor de gemeente Ede de rode lijn? → Zie antwoord 3.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Beantwoording raadsvragen
2025/51
Schriftelijke vragen zoals omschreven in artikel 43 van het Reglement van Orde van de gemeenteraad van Ede.
Datum:
19 mei 2025
Onderwerp:
Mensenrechtensituatie in Gaza
Indieners:
Sam Elfvering - D66 Robin Bongers-Karmaoui - GroenLinks Erik Wesselius - Mens en Milieu Ede Raşit Görgülü - Democratische Partij Ede
Inleiding De vernietiging van essentiële infrastructuur zoals ziekenhuizen en scholen, het inzetten van honger als wapen en het tegenhouden van medicijnen en brandstof hebben geleid tot tienduizenden burgerslachtoffers in Gaza, waaronder veel vrouwen, kinderen en hulpverleners. Het NIOD spreekt inmiddels van genocidaal geweld door Israël. Nederlandse steden zoals Amersfoort, Apeldoorn, Groningen, Tilburg, Den Haag, Amsterdam, Leiden en Utrecht hebben zich uitgesproken tegen deze mensenrechtenschendingen en roepen op tot naleving van het internationaal recht. Ook burgemeester Halsema benadrukte dat lokale bestuurders zich hiertegen mogen uitspreken.
Veel Edenaren maken zich grote zorgen over de humanitaire ramp in Gaza en verwachten dat hun gemeente stelling neemt. De betrokkenheid werd nog eens onderstreept doordat station Ede-Wageningen voor en na de Gaza-demonstratie rood kleurde met Edese demonstranten. Als gemeente die mensenrechten, vrede en internationale solidariteit hoog in het vaandel heeft, past het bij Ede om zich uit te spreken tegen dit onrecht.
Tegelijkertijd moet Hamas vervolgd en veroordeeld worden voor de gruwelijke terreuraanslag van 7 oktober 2023 en dienen alle gijzelaars onmiddellijk vrijgelaten te worden.
D66, GroenLinks en Mens en Milieu Ede willen dat Ede een krachtig en duidelijk signaal afgeeft voor rechtvaardigheid, mensenrechten en bescherming van burgers. Het is tijd dat ook Ede een rode lijn trekt.
Vragen en beantwoording door het college van burgemeester en wethouders d.d. 3 juni 2025
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Is het college op de hoogte van de publieke oproep van meerdere Nederlandse gemeenten, waaronder Amersfoort, Apeldoorn, Groningen, Tilburg, Den Haag, Amsterdam, Leiden en Utrecht, om zich uit te spreken tegen de mensenrechtenschendingen in Gaza?
Antwoord van het college
Ja.
Vraag 2
Hoe beoordeelt het college de uitspraken van het NIOD (Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies) over genocidaal geweld door Israël in Gaza?
Antwoord van het college
Het is niet aan het college om uitspraken van het NIOD te beoordelen.
Vraag 3
Deelt het college de opvatting dat ook lokale overheden zich mogen en moeten uitspreken tegen schendingen van mensenrechten, gezien de verantwoordelijkheid om vrede, rechtvaardigheid en menselijke waardigheid te bevorderen?
Antwoord van het college
Het staat lokale overheden vrij om zich uit te spreken over zaken waar zij over gaan, of waar zij wat van vinden, maar zij moeten dat niet. Wat het college van B&W betreft is het aan de Rijksoverheid om zich uit te spreken over een internationaal conflict, zoals geborgd in artikel 90 van de Grondwet, dat het college uiteraard onderschrijft. Daarnaast kan het vragen oproepen waarom over het ene conflict wel een uitspraak wordt gevraagd of gedaan en over het andere niet. Fracties kunnen zaken via de gemeenteraad aan de orde stellen of (via hun partijlijn) landelijke fracties benaderen om hier op het juiste niveau aandacht aan te vragen.
Het college ziet dat dit conflict in de samenleving veel gevoelens en discussie oproept en voert hierover het gesprek met haar inwoners. Dit is al gebeurd in het Duurzaam Netwerk Ede (DNE) waar internationale conflicten met regelmaat indringend worden besproken. Zo ook op de eerstvolgende bijeenkomst van DNE in juni.
Vraag 4
Is het college bereid om zich, net als de genoemde gemeenten, publiekelijk uit te spreken tegen de mensenrechtenschendingen in Gaza en een oproep te doen tot: een onmiddellijk staakt-het-vuren, naleving van het internationaal recht en stopzetting van militaire steun die mensenrechtenschendingen mogelijk maakt? Zo ja, op welke wijze wil het college dit vormgeven (bijvoorbeeld deelnemen aan landelijke initiatieven of een openbare verklaring)? Zo nee, waarom niet?
Antwoord van het college
Nee, zie antwoord 3.
Vraag 5
Is het college bereid zich aan te sluiten bij de oproep van andere gemeenten richting het kabinet om te pleiten voor een onmiddellijk staakt-het-vuren, het internationale recht actief te verdedigen, alle mogelijke middelen in te zetten om Israël te dwingen humanitaire hulpverlening toe te staan in Gaza en voor stopzetting van militaire steun die mensenrechtenschendingen mogelijk maakt?
Antwoord van het college
Nee, zie antwoord 3.
Vraag 6
Ziet het college mogelijkheden om binnen de gemeente Ede solidariteit met burgerslachtoffers in conflictgebieden te tonen, bijvoorbeeld via lokale initiatieven, educatieprojecten over mensenrechten en internationale solidariteit of gemeentelijke steun aan hulporganisaties die actief zijn in conflictgebieden?
Antwoord van het college
Wanneer voor genoemde initiatieven een beroep wordt gedaan op de gemeente, kan altijd bekeken worden of de gemeente een rol kan vervullen. Voorop blijft staan dat het college afstand zal houden van politieke uitspraken in internationale conflicten.
Vraag 7
Hoe ziet het college in het algemeen de verantwoordelijkheid van Ede als voorstander van mensenrechten en vrede in het kader van internationale conflicten?
Antwoord van het college
Zie antwoord 3.
Is er bereidheid om hierin een duidelijk en rechtvaardig standpunt in te nemen?
Antwoord: Zie antwoord 3.
Vraag 8
Waar ligt voor de gemeente Ede de rode lijn?
Antwoord van het college
Zie antwoord 3.
Bent u het met de indieners eens dat er nu actie nodig is en dat stil blijven niet genoeg is?
Antwoord: Zie antwoord 3.
Bekijk de brief: Beantwoording raadsvragen fracties D66 GL MME en DPE mensenrechten Def
Bron: raadsinformatie van de gemeente Ede (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.