raadsvragen opvolging motie thuisbezorgen paspoorten en rijbewijzen
Een raadslid stelde op 10 november 2022 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Ede (5 vragen).
In het kort
5 vragen en wat het college antwoordt
- De kosten bij andere gemeenten en tijdinvestering zijn hoog. → Wat is hoog en wat is de gemiddelde extra tijdsinvestering?
- Hoeveel wordt er gebruik gemaakt van de regeling in de diverse gemeenten en welke gemeenten zijn gestopt in verband met de beperkte vraag? → En wat was die vraag op jaarbasis de laatste 3 jaar?
- U geeft aan dat er recentelijk bij gemeenten incidenten zijn geweest met betrekking tot identiteitsfraude. → Is het thuisbezorgen hier de oorzaak van geweest?
- U geeft aan dat u door de motie ‘met prioriteit’ aan de slag gaat met de verdere doorontwikkeling van de dienstverlening. → Wat gaat u anders/sneller doen door de motie?
- Wat zijn de te verwachten kosten voor het thuisbezorgen van een paspoort als de gemeente Ede dit zou doorzetten? → En wat kost dit in andere gemeenten op dit moment (graag een overzicht).
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Beantwoording raadsvragen
2023/36
Schriftelijke vragen zoals omschreven in artikel 43 van het Reglement van Orde van de gemeenteraad van Ede.
Datum:
21 juni 2023
Onderwerp:
Opvolging motie Thuisbezorgen paspoorten en rijbewijzen
Indiener:
Bart Omlo - VVD
Inleiding:
Op 10 november 2022 is door de meerderheid van de raad een motie aangenomen om een voorstel uit te werken om producten zoals paspoorten, rijbewijzen en ID-kaarten tegen betaling (veilig) thuis te laten bezorgen en dit voorstel in het eerste kwartaal van 2023 aan te bieden.
Het college heeft in een memo van 30 mei 2023 (beschikbaar gesteld bij de stukken voor de raadsvergadering van 15 juni 2023) aangegeven geen toegevoegde waarde te zien voor deze dienstverlening en daarmee feitelijk de motie naast zich neergelegd.
Kernargumenten voor de gemeente waren:
De huidige dienstverlening is al voldoende Er zijn mogelijke risico’s bij het (veilig) bezorgen De kosten en tijdsinvestering worden te hoog Bovenstaande argumenten (met uitzondering van de kosten) hebben we ook al besproken tijdens de behandeling van de motie en zijn geen aanleiding geweest voor de raad om tegen te stemmen. Voor het veilig bezorgen zijn specialistische bedrijven in de markt die dit kunnen verzorgen (en ook al doen voor diverse gemeenten) en ook dat is dus wat ons betreft geen goede reden.
Het memo blijft op een aantal onderwerpen erg vaag en willen we graag scherper hebben om helder te kunnen vaststellen of het college een juist besluit heeft genomen om de motie naast zich neer te leggen.
Vragen:
Vragen en antwoorden
Vraag 1
De kosten bij andere gemeenten en tijdinvestering zijn hoog. Bij welke gemeenten?
Antwoord van het college
Wat is hoog en wat is de gemiddelde extra tijdsinvestering?
Vraag 2
Hoeveel wordt er gebruik gemaakt van de regeling in de diverse gemeenten en welke gemeenten zijn gestopt in verband met de beperkte vraag?
Antwoord van het college
En wat was die vraag op jaarbasis de laatste 3 jaar?
Vraag 3
U geeft aan dat er recentelijk bij gemeenten incidenten zijn geweest met betrekking tot identiteitsfraude. Welke gemeenten zijn dat?
Antwoord van het college
Is het thuisbezorgen hier de oorzaak van geweest?
Vraag 4
U geeft aan dat u door de motie ‘met prioriteit’ aan de slag gaat met de verdere doorontwikkeling van de dienstverlening. Wat is dat precies?
Antwoord van het college
Wat gaat u anders/sneller doen door de motie?
Vraag 5
Wat zijn de te verwachten kosten voor het thuisbezorgen van een paspoort als de gemeente Ede dit zou doorzetten?
Antwoord van het college
En wat kost dit in andere gemeenten op dit moment (graag een overzicht).
Beantwoording door het college van burgemeester en wethouders d.d. 19 september 2023 Ad 1.
De vertraging is mede veroorzaakt doordat er uitgebreid onderzoek heeft plaatsgevonden onder meerdere gemeenten ten aanzien van het gebruik, de kosten en de veiligheid van het thuisbezorgen van identiteitsbewijzen.
Ad 2.
Er is de afgelopen 6 maanden onderzoek gedaan onder ongeveer 30 gemeenten 1 door middel van het uitzetten van een enquête vanuit het netwerk van de Topkring dienstverlening. Daarnaast zijn er verzoeken om aanvullende informatie uitgezet bij de Vereniging Directeuren Publieksdiensten en de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken Ad 3.
De bezorgkosten die gemeenten in rekening brengen variëren tussen de 5 en de 17 euro per document, zie bijlage 1 voor enkele voorbeelden. De werkelijke kosten en de tijdsinvestering van andere gemeenten per document liggen hoger dan de kosten die aan aanvragers wordt doorberekend. Deze onderbouwing is niet door de gemeenten gedeeld.
Ad 4.
Het gemiddelde gebruik vanuit inwoners ligt lager dan 1% van het totaal aantal aangevraagde documenten. Bij het onderzoek onder 30 gemeenten is 25% gestopt de afgelopen 3 jaar, de voornaamste reden die hierbij genoemd wordt is een laag gebruik in relatie tot de hoge kosten voor de dienstverlening.
Ad 5.
Het risico op identiteitsfraude wordt vergroot door de inzet van een bezorgdienst doordat er meerdere contactmomenten zijn, zonder gemeentelijke toezichthouders. Naast identiteitsfraude is er ook de gevoeligheid van het omkopen van mensen die (niet) bij de gemeente in dienst zijn. 2 Daarnaast wordt er vanuit de landelijke overheid gestuurd op het vier-ogen-principe bij het afgeven van een document, dit wordt bemoeilijkt bij thuisbezorgen.
Ad 6.
Er zijn in de afgelopen jaren verschillende incidenten naar voren gekomen t.a.v. identiteitsfraude door het omkopen en bedreigen van ambtelijke medewerkers. Niet alle incidenten zijn publiekelijk gedeeld om geen informatie te verschaffen over de werkwijze van de fraude. Gemeente Den Haag is hierover wel veelvuldig in het nieuws geweest.3 We weten niet of het thuisbezorgen een directe rol heeft gespeeld bij deze incidenten, maar algemeen geldt dat thuisbezorgen meer mogelijkheden biedt voor identiteitsfraude.
Ad 7.
Dienstverlening en de doorontwikkeling hiervan heeft een hoge prioriteit in Ede. In samenhang met een herijkte visie zullen we meer dan voorheen vanuit de behoefte van inwoners, bedrijven en instellingen onze dienstverlening optimaliseren. Bijvoorbeeld het digitaal verlengen van je rijbewijs via een erkende vakfotograaf.
Ad 8.
De vaste kosten voor het thuisbezorgen door eigen medewerkers zullen tussen de € 60.000-80.000 per jaar bedragen. Waarbij we uitgaan van het thuisbezorgen door middel van eigen medewerkers om de veiligheid van het bezorgen zoveel mogelijk te waarborgen. Bij een verwachte afname van 200 documenten per jaar is de kostprijs dus ongeveer € 300-400 per document. De kosten zijn onder te verdelen in personeels-, proces-, bezorg- en licentiekosten. De personeelskosten komen voort uit de extra inzet voor het inplannen van de bezorging en extra administratieve handelingen. Ook is het van belang dat meerdere medewerkers in staat zijn om dit proces uit te voeren zodat de dienstverlening niet persoonsafhankelijk is. De licentiekosten betreffen de aanschaf van een extra module in het softwarepakket om thuisbezorgen mogelijk te maken. Zie bijlage 2 voor een nadere onderbouwing van de geschatte kosten.
1
Zie voor de specifieke gemeenten: https://topkring.nl/Over-ons/ Zie bijvoorbeeld: https://nos.nl/artikel/2435914-fraude-fouten-en-structurele-problemen-bij-uitgifte-van-nederlandse-paspoorten 3 Zie bijvoorbeeld: https://nos.nl/artikel/2435914-fraude-fouten-en-structurele-problemen-bij-uitgifte-van-nederlandse-paspoorten en https://nos.nl/artikel/2474449-hoe-een-haagse-gemeenteambtenaar-topcriminelen-van-een-nieuw-paspoort-voorzag 2
Bijlage 1 Gemeente Haarlemmermeer Rotterdam Leeuwarden Dordrecht Zaanstad Zwolle Midden-Delfland Utrecht Assen
Kosten doorberekend aan de inwoner (Per document) 16,70 5,80 3,50 4,95 16,28 10-15 4,95 16,70 16,72
Bijlage 2 Producten Kosten op jaarbasis Licentiekosten module applicatie 20.000 euro Bezorgkosten 7.000 euro Formatie; 0,3-0,5 fte, schaal 7 28.800-48.000 euro (incl. overhead) Overige kosten 5000 euro In deze berekening is uitgegaan van een vraag van gemiddeld 20.000 identiteitsdocumenten op jaarbasis met een afname van 200 documenten voor thuisbezorgen.
Bekijk de brief: Beantwoording raadsvragen opvolging motie thuisbezorgen paspoorten en rijbewijzen
Bron: raadsinformatie van de gemeente Ede (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.