raadsvragen Risicofonds VNG concept
Een raadslid stelde op 7 oktober 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Ede (8 vragen).
In het kort
8 vragen en wat het college antwoordt
- Is het college bekend met dit risicobeheerfonds van de VNG? → Ja.
- Overweegt het college deelname aan dit initiatief? → Wij zitten in de verkenningsfase en volgen de ontwikkelingen.
- Indien het college niet van plan is om hieraan deel te nemen, wat zijn dan de concrete redenen om deze kans op besparingen te laten liggen? → De financiele consequenties van deelname als ook de inhoudelijke aspecten van risicobeheersing vormen onderdeel van de afweging of deelname aan het fonds een meerwaarde biedt.
- Indien het college van plan is deel te nemen, wat is er nodig om dit op te starten? → Deelname in het fonds kost eenmalig € 1,60 per inwoner voor de aandelen.
- Is er zicht op de omvang aan besparingen die onze gemeente, op termijn, kan realiseren door deelname aan dit fonds? → Nee, daar is nog geen zicht op.
- Welke specifieke risico’s vallen onze de dekking van dit fonds en in hoeverre dekt dit de risico’s die de gemeente Ede momenteel zelf draagt? → Dit is nu niet bekend.
- Hoe wordt de premie voor de gemeente Ede vastgesteld? → De insteek van het RBF is dat gemeenten in dit fonds gezamenlijk hun risico’s dragen en solidair zijn met elkaar.
- Hoe ziet het college de communicatie over dit fonds richting de gemeenteraad? → Betrokkenheid van de raad loopt via de raadswerkgroep Begroting en Verantwoording op het moment dat op basis van feiten en definitieve voorwaarden een afweging kan worden gemaakt over het…
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Beantwoording raadsvragen
2025/76
Schriftelijke vragen zoals omschreven in artikel 43 van het Reglement van Orde van de gemeenteraad van Ede.
Datum
:
20 september 2025
Onderwerp
:
Risicobeheerfonds
Indiener
:
Henk Splint - BurgerBelangen Ede
Inleiding:
Onze fractie heeft in Editie 11 van het VNG magazine een artikel gelezen over een initiatief voor een risicobeheerfonds van de VNG. Met dit risicobeheerfonds kunnen gemeenten gezamenlijk risico’s dragen. Via dit fonds delen de gemeenten ervaringen over risicobeheer, vastgoedbeheer en preventie. Met de deelname van meer gemeenten komen er betere data en inzichten beschikbaar, wat zou moeten leiden tot slimmere preventie en gerichtere investeringen. Voor de deelnemende gemeenten zou dit op termijn verlaging van schade en dus lagere kosten opleveren. Als voorbeeld werd aangegeven dat de gemeente IJsselstein hiermee structureel 125.000 euro per jaar bespaart.
Een korte uitvraag heeft ons opgeleverd dat naast de formele deelneming van gemeente IJsselstein ook Heerlen, Tilburg, Aalten, Soest en Waalre een startverklaring hebben ondertekend en dat er diverse andere gemeenten in een verkenningsfase zitten. BurgerBelangen is van mening dat elke besparing die elders een bezuiniging kan voorkomen het overwegen waard is en heeft dan ook de volgende vragen aan het college:
Vragen en beantwoording door het college van burgemeester en wethouders d.d. 7 oktober 2025 Vragen:
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Is het college bekend met dit risicobeheerfonds van de VNG?
Antwoord van het college
Ja.
Vraag 2
Overweegt het college deelname aan dit initiatief?
Antwoord van het college
Wij zitten in de verkenningsfase en volgen de ontwikkelingen.
De voorwaarden van het initiatief zijn nog niet definitief vastgesteld. Het is daarom op dit moment te vroeg om te bepalen of dit initiatief voor onze gemeente een meerwaarde biedt.
Vraag 3
Indien het college niet van plan is om hieraan deel te nemen, wat zijn dan de concrete redenen om deze kans op besparingen te laten liggen?
Antwoord van het college
De financiele consequenties van deelname als ook de inhoudelijke aspecten van risicobeheersing vormen onderdeel van de afweging of deelname aan het fonds een meerwaarde biedt. Het is de vraag of door deelname aan het risicobeheerfonds van de VNG (hierna: RBF) een besparing kan worden gerealiseerd.
Ter toelichting:
Het RBF concentreert zich allereerst op het aanbieden van een opstal- en inventarisverzekering tegen een marktconforme premie. Op dit moment zijn er voor gemeenten op de reguliere verzekeringsmarkt voldoende gunstige mogelijkheden voor het afsluiten van deze verzekering. Gemeente Ede zou bij deelname aan het RBF per schade een fors hoger eigen risico moeten dragen vergeleken met de huidige verzekering.
Vraag 4
Indien het college van plan is deel te nemen, wat is er nodig om dit op te starten? Wat is de verwachte planning? Zijn er investeringen nodig?
Antwoord van het college
Deelname in het fonds kost eenmalig € 1,60 per inwoner voor de aandelen. Bij 124.232 inwoners bedraagt dit (afgerond) € 199.000.
Daarnaast moet jaarlijks een marktconforme premie betaald worden voor de opstal- en inventarisverzekering die wordt berekend over de totale verzekerde som van ruim € 834 miljoen (2025). Bekend is dat deelname aan het fonds voor minimaal 5 jaar wordt aangegaan met de mogelijkheid alle verder door het RBF te ontwikkelen verzekeringsproducten af te nemen.
De VNG streeft naar 1 januari 2027 onder voorbehoud benodigde vergunning DNB en voldoende deelname onder gemeenten. Als het fonds wordt opgericht kan ook later worden besloten om deel te nemen.
Vraag 5
Is er zicht op de omvang aan besparingen die onze gemeente, op termijn, kan realiseren door deelname aan dit fonds?
Antwoord van het college
Nee, daar is nog geen zicht op. Op voorhand kan niet worden uitgegaan van een besparing. Omdat het RBF marktconforme premies wil hanteren, maar gemeenten met veel inwoners hoge eigen risico’s opgelegd krijgen, is vooralsnog het beeld dat deelname kostentechnisch voor de gemeente Ede niet voordeliger is dan op de huidige verzekeringsmarkt.
Vraag 6
Welke specifieke risico’s vallen onze de dekking van dit fonds en in hoeverre dekt dit de risico’s die de gemeente Ede momenteel zelf draagt? Is er sprake van een volledige overdracht van risico’s, of blijven bepaalde risico’s voor rekening van de gemeente?
Antwoord van het college
Dit is nu niet bekend. Het RBF wil starten met de opstal- en inventarisverzekering en heeft nog geen verzekeringsvoorwaarden gepubliceerd.
Vraag 7
Hoe wordt de premie voor de gemeente Ede vastgesteld? Is deze premie afhankelijk van ons eigen schadeprofiel en risicobeleid, of is er sprake van een collectieve premie? We willen immers niet betalen voor gemeenten die minder zorgvuldig met hun vastgoed omgaan.
Antwoord van het college
De insteek van het RBF is dat gemeenten in dit fonds gezamenlijk hun risico’s dragen en solidair zijn met elkaar. Daarbij is de gedachte dat grote gemeenten meer draagkracht hebben dan kleine gemeenten en dus meer risico kunnen dragen. Om die reden wordt het eigen risico voor een gemeente afgestemd op het aantal inwoners en niet op de omvang van het verzekerde risico of de beleidskeuzes die een gemeente maakt in haar risicomanagement.
Dit is daarmee wezenlijk anders dan bij een verzekering in de reguliere markt waar een verzekerde zelf een bij het risico passend eigen risico kan kiezen. De benadering van het RBF betekent concreet dat voor een schade aan een opstal met eenzelfde verzekerde waarde bij eenzelfde schadebedrag een “kleine” gemeente wel een uitkering uit het fonds zal ontvangen terwijl de “grote” gemeenten geen uitkering ontvangen door het hanteren van een hoger eigen risico.
De wijze van berekening van de premie is nog niet duidelijk. De VNG maakte bekend dat zij het risico per gemeente inventariseert op basis van de kenmerken van de te verzekeren eigendommen tot 1 risicoklasse komt voor het totale objectenbestand. Per risicoklasse wordt een premie bepaald. Niet bekend is op basis van welke risico-indicatoren de verzekerde objecten worden ingeschaald in een risicoklasse of welke premie hoort bij een bepaalde risicoklasse.
Vraag 8
Hoe ziet het college de communicatie over dit fonds richting de gemeenteraad? Worden wij periodiek geïnformeerd over de prestaties, de besparingen en de eventuele uitdagingen, of moeten we zelf aan de bel trekken?
Antwoord van het college
Betrokkenheid van de raad loopt via de raadswerkgroep Begroting en Verantwoording op het moment dat op basis van feiten en definitieve voorwaarden een afweging kan worden gemaakt over het wel of niet deelnemen aan het RBF. Een eventueel positief besluit tot deelname aan de NV (rechtsvorm van het RBF) wordt vooraf op grond van artikel 160 Gemeentwet om zienswijze en bedenkingen voorgelegd aan de gemeenteraad.
Bekijk de brief: Beantwoording raadsvragen Risicofonds VNG concept
Bron: raadsinformatie van de gemeente Ede (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.