raadsvragen VVD Harmsen Kinderopvang en buitenschoolse opvang
Een raadslid stelde op 5 april 2022 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Ede (1 vragen).
In het kort
1 vragen en wat het college antwoordt
- Nu bestaat dit probleem in de kinderopvang, en over een aantal jaar zal die populatie naar de scholen gaan. → Beantwoording door het college van burgemeester en wethouders d.d. 5 april 2022 Ad 1.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
2022/14 Raadsvragen van het raadslid Thimo Harmsen van de fractie VVD ingevolge artikel 42 van het Reglement van Orde van de gemeenteraad van Ede Binnengekomen d.d. 1 maart 2022 Betreft: Wachttijden en geen vrije keus Kinderopvang en Buitenschoolse Opvang (BSO) Steeds vaker worden werkende ouders geconfronteerd met lange wachttijden en kinderopvanglocaties die geen plaats hebben voor nieuwe kinderen. Een voorbeeld: ouders die - hedendaags vroeg in de zwangerschap (week 8-13) contact opnemen met meerdere kinderopvanglocaties en te horen krijgen dat er pas in juni 2023 plaats zal zijn voor hun kindje dat verwacht wordt in juli 2022.
Een ander scenario: kinderopvanglocaties reserveren plekken voor ouders die hun kinderen daar al hebben zitten, zodat volgende kinderen daar ook een plaats kunnen krijgen. Hoewel dit zeer wenselijk is voor de ouders die al gebruik maken van de kinderopvang, zorgt het wel voor langere wachttijden.
Een bijkomende uitdaging is dat deze branche kampt met een arbeidstekort. Het lijkt ook zo te zijn dat potentiële werknemers die graag de vele openstaande vacatures willen vervullen, worden geconfronteerd met complexiteit, regels, opleidingseisen en andere obstakels waardoor zij niet in aanmerking komen om in deze branche te gaan werken. Tot slot heeft de kinderopvang te maken met Voor- en Vroegschoolse educatie waar gemiddeld 16 uur per kind in zit aan tijd. Dit vereist geschoold personeel.
Door de verwachte groei van gemeente Ede, de te verwachten substantiële stijging van het aantal geboorten door COVID en de krapte op de arbeidsmarkt, voorziet de VVD-fractie een probleem. Op korte termijn in de kinderopvang en op de langere termijn wanneer deze kinderen naar het basisonderwijs gaan. Naar aanleiding van het bovenstaande hebben wij de volgende vragen aan het college van B en W.
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Nu bestaat dit probleem in de kinderopvang, en over een aantal jaar zal die populatie naar de scholen gaan. In relatie tot de kinderopvang is er de optie tot een integraal kindcentrum (basisschool voor leeftijd van 0-12). Hoe zit het met de wachtlijsten van scholen en integraal kindcentrum-scholen?
Antwoord van het college
Beantwoording door het college van burgemeester en wethouders d.d. 5 april 2022
Ad 1.
In de ontwerp- Omgevingsvisie, vastgesteld door de gemeenteraad op 9 december is als strategische keuze geformuleerd: Leven in gezonde wijken, dorpen en buurtschappen”. Daarbij is als uitgangspunt vastgesteld dat voor alle maatschappelijke voorzieningen geldt dat ze goed toegankelijk en (dichtbij) bereikbaar moeten zijn. Het college committeert zich hieraan voor zover dit binnen haar invloedssfeer ligt.
Ad 2 De gemeente heeft geen rol in de marktwerking die plaatsvindt in de kinderopvang. Het uitgangspunt van marktwerking is dat waar potentie is, de markt ook zal meebewegen. Wel kan de gemeente een faciliterende rol op zich nemen, in de zin van het bij elkaar brengen van vraag en aanbod en het in kaart brengen van knelpunten. Als gevolg van corona hebben we de afgelopen twee jaar nauwe contacten met de kinderopvang opgebouwd en er vindt regulier en informeel overleg plaats.
De gemeente heeft twee wettelijke taken ten aanzien van kinderopvang. De eerste is toezicht houden op kwaliteit. Dit toezicht is wettelijk geregeld en wordt uitgevoerd door de GGD en gehandhaafd door de gemeente. Daarnaast heeft de gemeente als taak om te voorzien in een aanbod voor reguliere peuteropvang en peuteropvang in het kader van voor- en vroegschoolse educatie (VVE). Vanuit deze taak hebben we zicht op wachtlijsten rond de VVE-plekken. Op dit moment is er in één wijk sprake van wachtlijsten. Kinderen kunnen dan niet altijd terecht voor de volledige 16u op de locatie naar keuze, wel is er nog steeds ruimte iets verder weg voor het volledige aantal uren. We hebben een beperkt beeld van de actuele wachtlijsten voor algemene kinderopvang, omdat dit niet behoort tot informatie die we structureel uitvragen. Dit beeld schetst dat het per organisatie, locatie, periode én gewenste opvang-dagdeel verschilt of en waar er wachtlijsten zijn.
Uit een brede peiling uitgevoerd onder inwoners in najaar 2021 (Leefbaarheidsmonitor 2021, te verschijnen voorjaar 2022) wordt het beeld bevestigd dat Edenaren over het algemeen tevreden zijn over de beschikbaarheid en nabijheid van kinderopvang.
De Leefbaarheidsmonitor is een tweejaarlijkse vragenlijst, bedoeld om een beeld te krijgen van de leefbaarheid en veiligheid in de gemeente. Een uitnodiging om de vragenlijst in te vullen is verzonden naar 10.800 inwoners in Ede. De vragenlijst is in totaal door ruim 3.500 inwoners (gedeeltelijk) ingevuld. Dit is een respons percentage van bijna 33%. Eén van de vraagstellingen is: ‘Hoe tevreden bent u over de volgende voorzieningen in uw buurt? Kinderopvang (crèche, peuterspeelzaal, BSO)’. In totaal hebben 3.170 respondenten een antwoord gegeven op deze vraag. Eerder in dezelfde vragenlijst heeft 19% van de respondenten aangegeven minstens 1 kind jonger dan 12 jaar te hebben (584 inwoners) Kortom: we kunnen veronderstellen dat deze vraag is ingevuld door een bredere groep inwoners die betrokken is bij de opvang van kinderen. Respondenten die niet betrokken zijn bij het onderwerp konden kiezen voor de antwoordcategorie ‘geen mening / niet van toepassing’.
Uit deze peiling blijkt dat slechts 3% van de respondenten in de hele gemeente (zeer) ontevreden is.
Wel zien we dat dit percentage significant hoger is in de buitendorpen Wekerom, Otterlo en Harskamp. Vanuit de marktwerking in de kinderopvang zien we dat er een verschil in aanbod is van kinderopvang in het kerngebied en de deze dorpen. Voor een kinderopvangorganisatie is het moeilijker een locatie open te houden in een dorp waar in verhouding veel minder kinderen gebruik gaan maken van die locatie. Hier zien we dat ouders dus soms geen voorziening dichtbij hebben.
Het tekort aan personeel is landelijk. Op de korte termijn speelt uitval door Corona hierin een grote rol, op de langere termijn gaat het om het aantrekkelijker maken van de branche om nieuw personeel aan te trekken. Dit ligt buiten de invloedssfeer van het college. Het beeld is dat de kinderopvang in Ede, ondanks de personeelskrapte, de roosters in de regel nog rond krijgen. Op dit moment hebben ons geen signalen bereikt over dreigende tekorten. We houden hierover een vinger aan de pols.
Ad 3 We hebben als gemeente vaak een regisserende rol in het toekennen van ruimte voor deze voorzieningen. In nieuw te ontwikkelen gebieden wordt vanuit de afdeling Beleid Sociaal Domein aangesloten in het ontwerpteam. Hiermee krijgen alle signalen waar (grote) behoefte aan is een plek binnen de ruimtelijke projecten. Dit geldt ook voor kinderopvang. Vanaf de start wordt gevraagd dit mee te nemen in de ontwikkeling van bijvoorbeeld Kernhem- Noord en dit te faciliteren.
Ad 4 Zie vraag 2.
In aanvulling daarop: in geval van wachtlijsten kunnen kinderopvangorganisaties zelf onderzoeken of het haalbaar is om een nevenvestiging te openen. Als gemeente kunnen we dan meedenken in de zoektocht naar een locatie. Verder stimuleren wij kinderopvangorganisaties om VVE-locatie te worden zodat zij op een locatie bijvoorbeeld in het buitengebied meerdere doelgroepen kunnen bedienen en daardoor wel een groep kunnen realiseren.
Een al toegepaste oplossing is dat kinderopvang gebruikt maakt van leegstaande lokalen binnen basisscholen. Vanuit het Strategisch Huisvestingplan worden op dit moment (marktconforme) huurovereenkomsten afgesloten tussen de gemeente en kinderopvangorganisaties die gebruik maken van leegstaande lokalen binnen basisscholen. Het afsluiten van een dergelijke huurovereenkomst betekent dat een basisschool niet meer zomaar deze lokalen kan terugvorderen bij groei van de school, en geeft hierdoor meer ruimtezekerheid aan een kinderopvangorganisatie.
Ad 5 Ouders schrijven zich in bij de school van hun keuze en niet bij de gemeente. Dus als gemeente houden we geen overzicht bij waar er wachtlijsten zijn, wel hebben we prognoses per school van de verwachte groei/ afname.
In de praktijk spelen de volgende aspecten:
- Ouders hebben een vrije keuze. Ede beschikt over een rijk gevarieerd aanbod aan scholen en daarmee is er volop keuze mogelijk. Voor de ene ouder zal dit betekenen kiezen voor een buurtschool maar veel ouders kiezen op basis van identiteit van de school. Dat kan betekenen dat de betreffende school buiten de wijk/ dorp ligt.
- Scholen gaan over hun eigen aannamebeleid. Zij kunnen hierin keuzes maken of ze ouders adviseren om naar andere scholen te gaan kijken omdat de school vol zit of omdat de school nadrukkelijk een buurtschool wil zijn en alleen kinderen wil accepteren uit de eigen wijk/ dorp . Maar het kan ook zijn dat een school juist wil groeien en een wachtlijst gaat hanteren.
Bekijk de brief: Beantwoording raadsvragen VVD Harmsen Kinderopvang en buitenschoolse opvang
Bron: raadsinformatie van de gemeente Ede (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.