rol gemeente bij werkzaamheden in en aan openbare ruimte
Een raadslid stelde op 24 juni 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Ede (19 vragen).
In het kort
19 vragen en wat het college antwoordt
- Deelt het college de mening van D66 dat de gemeente eindverantwoordelijk is voor de gebruikskwaliteit van de openbare ruimte? → Ja, hiervoor wordt ook een uitgebreid proces doorlopen conform format van Projectmatig Werken.
- Voor het veilig uitvoeren van werkzaamheden is het veelal onvermijdelijk enige afsluiting te maken maar is de indruk correct dat gemak van de aannemer ook een rol speelt? → Nee, het college vindt niet dat gemak een rol speelt.
- Welk belang heeft de overhand bij de planning en uitvoering van afsluitingen: het belang en gemak van de aannemer of het belang van de weggebruikers? → Planning en uitvoering is altijd een samenspel van meerdere factoren: tijd, geld en overlast voor directe omgeving en (andere) weggebruikers.
- Welke kaders geeft de gemeente de aannemers mee waaraan ze zich dienen te houden bij de afsluitingen? → De ARBO wet en het te voet bereikbaar houden voor aanwonenden.
- Welke toezicht oefent de gemeente hierop uit? → Bijna dagelijks is de gemeentelijk opzichter op de locatie aanwezig.
- Erkent u dat specifiek bij de verbouwing van het station en de stationsweg grote delen van wegen en doorgangen voor auto’s, fietsers en voetgangers zijn afgezet daar… → Nee, er zijn geen werkvakken afgesloten als er geen werkzaamheden werden uitgevoerd.
- Bij het opnieuw asfalteren van de Prins Bernhardlaan is (ondanks eerdere waarschuwingen) een auto blijven staan waardoor een deel van de weg niet opnieuw geasfalteerd… → Het wegslepen van auto’s mag alleen door of met toestemming van bevoegd gezag.
- Heeft de gemeente kennisgenomen van de berichtgeving in Edese Vos over de ervaringen van de bewoners van de Berkenlaan? → Ja Hoe kijkt de gemeente aan tegen het hoofdartikel van Edese Vos van 19 mei met als titel “Schade Berkenlaan: geen metingen, geen regie, geen herstel”?
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Beantwoording raadsvragen
2025/55
Schriftelijke vragen zoals omschreven in artikel 43 van het Reglement van Orde van de gemeenteraad van Ede.
Datum:
28 mei 2025
Onderwerp:
Rol gemeente bij werkzaamheden in en aan openbare ruimte
Indiener:
Stephan Neijenhuis - D66
Inleiding:
Er vinden regelmatig en gedurende langere tijd werkzaamheden plaats in en aan de openbare ruimte, waarbij het gebruik van de openbare ruimte beperkt wordt. Deze beperkingen zijn nodig om het werk te kunnen uitvoeren, voor de veiligheid van werkenden en passanten. Hierbij is sprake van een afweging van belangen en D66 heeft de vragen bij hoe deze afweging plaatsvindt en wat de rol van de gemeente daarbij is. Ook heeft D66 vragen bij de rol van de gemeente als het gaat om overlast of schade van werkzaamheden in opdracht van de gemeente of een partij waarmee wordt samengewerkt.
Regelmatig zijn er wegafsluitingen in verband met werkzaamheden, soms voor alle verkeer maar soms ook alleen voor fietsers of voetgangers; recente voorbeelden:
- afsluiting voor alle verkeer van de Pr. Bernhardlaan, Berkenlaan en Stationsweg gedurende aantal dagen;
- afsluiting over de volle breedte van de stoep van de Telefoonweg ter hoogte van Cultura;
- afsluiting van de Breelaan zonder omleiding voor fietsers.
Wat betreft werken aan de weg, mede in opdracht van derden/samenwerkingspartners vallen de werkzaamheden aan de fietstunnel onder de spoorlijn op in recente nieuwsberichten.
Vragen en beantwoording door het college van burgemeester en wethouders d.d. 24 juni 2025 Hinder van werkzaamheden
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Deelt het college de mening van D66 dat de gemeente eindverantwoordelijk is voor de gebruikskwaliteit van de openbare ruimte?
Antwoord van het college
Ja, hiervoor wordt ook een uitgebreid proces doorlopen conform format van Projectmatig Werken.
Vind het college ook dat geen ongebreidelde activiteiten van derden mogen plaatsvinden die daaraan ernstig afbreuk doen?
Antwoord: Activiteiten van derden worden altijd onder supervisie van de gemeente uitgevoerd en gecoördineerd.
Vraag 2
Voor het veilig uitvoeren van werkzaamheden is het veelal onvermijdelijk enige afsluiting te maken maar is de indruk correct dat gemak van de aannemer ook een rol speelt?
Antwoord van het college
Nee, het college vindt niet dat gemak een rol speelt. Afsluitingen worden in gezamenlijkheid besproken door aannemer en gemeentelijk team. Er wordt gezocht naar oplossingen die veilig zijn, passen binnen budget, de werkzaamheden bespoedigen en zo min mogelijk (en dat kan ook in tijd zijn) overlast bezorgen voor omwonenden en passanten.
Ook in de zin dat er minder ingrijpende wijzen van uitvoering denkbaar zijn maar die gemakshalve niet worden gekozen? Of eenvoudig een omleidingsroute (bijv. voor fietsers en voetgangers) gemaakt zou kunnen worden maar dat toch niet gebeurt? Onder ‘gemak’ ook te begrijpen het al op vrijdag afsluiten van een drukke doorgang terwijl de werkzaamheden pas maandag beginnen of het laten staan van afsluitingen terwijl er niet gewerkt wordt.
Antwoord: Er kan gekozen worden voor minder ingrijpende oplossingen, maar deze zijn over het algemeen duurder en leveren langer overlast op. Dat geldt ook voor omleidingsroutes. Het niet weghalen van afsluitingen terwijl er niet gewerkt wordt, wil niet zeggen dat er niets gebeurt.
Het kan zijn dat het wegvak niet berijdbaar is of bijvoorbeeld moet uitharden. Over het algemeen heeft dat niets te maken met ‘gemak’ van de aannemer. Het wel of niet instellen van een omleidingsroute (bv voor fietsers) gebeurt op advies van een verkeerskundige. We stellen voetgangers en fietsers doorgaans voorop bij omleidingen, in lijn met wat uw raad ook graag ziet.
Vraag 3
Welk belang heeft de overhand bij de planning en uitvoering van afsluitingen: het belang en gemak van de aannemer of het belang van de weggebruikers?
Antwoord van het college
Planning en uitvoering is altijd een samenspel van meerdere factoren: tijd, geld en overlast voor directe omgeving en (andere) weggebruikers. Het uitgangspunt is altijd veilig werken, ook als dit inhoudt dat een wegvak voor langere tijd afgesloten moet worden.
Wie maakt de afweging tussen gemak voor de aannemer en hinder voor de mensen?
Antwoord: De gemeentelijk projectleider, de gemeentelijk directievoerder en de aannemer maken gezamenlijk een planning en plan voor de afsluitingen.
Welke rol ziet het college hierbij voor de gemeente?
Antwoord: Zie hierboven.
Vraag 4
Welke kaders geeft de gemeente de aannemers mee waaraan ze zich dienen te houden bij de afsluitingen?
Antwoord van het college
De ARBO wet en het te voet bereikbaar houden voor aanwonenden. Daarnaast worden alle afsluitingen kortgesloten met de hulpdiensten en indien nodig aangepast.
Vraag 5
Welke toezicht oefent de gemeente hierop uit?
Antwoord van het college
Bijna dagelijks is de gemeentelijk opzichter op de locatie aanwezig. Alle meldingen worden dan besproken en opgepakt.
Vraag 6
Erkent u dat specifiek bij de verbouwing van het station en de stationsweg grote delen van wegen en doorgangen voor auto’s, fietsers en voetgangers zijn afgezet daar waar dat onnodig was (denk aan hekken langs de Stationsweg terwijl er geen werkzaamheden zijn en het compleet afzetten van het Noordplein inclusief de voetgangers doorgang van de Keetmolenweg naar de Mauritskazerne)?
Antwoord van het college
Nee, er zijn geen werkvakken afgesloten als er geen werkzaamheden werden uitgevoerd. Er zijn zelfs werkvakken tijdelijk opengesteld (bv begaanbaar over puinfundering vooruitlopend op aanbrengen asfalt).
En het laten functioneren van een verkeerslicht op het oostelijke fietspad uit de Albertstunnel terwijl er daar helemaal geen conflicterend verkeer is?
Antwoord: Het (tijdelijk) aanpassen van een installatie van verkeerslichten is complex en duur. Daarom wordt er bij situaties waarin dit geen gevaarlijke situaties oplevert voor gekozen om dit niet aan te passen.
Vraag 7
Bij het opnieuw asfalteren van de Prins Bernhardlaan is (ondanks eerdere waarschuwingen) een auto blijven staan waardoor een deel van de weg niet opnieuw geasfalteerd kon worden. Waarom is de auto niet weggesleept?
Antwoord van het college
Het wegslepen van auto’s mag alleen door of met toestemming van bevoegd gezag. Twee weken voorafgaand aan de afsluiting is de vooraankondiging geplaatst. Deze auto is 2 à 3 dagen voor de start van de asfaltwerkzaamheden daar neergezet.
Hoe veel kosten zijn hieraan verbonden?
Antwoord: Dat is nog niet te zeggen, maar het zal gaan om een aanzienlijk bedrag.
En welke mogelijkheid is er om (een deel van) de kosten te verhalen de eigenaar van de auto? (zie afbeelding) Antwoord: Dit zou verlopen via een aansprakelijkheidstelling waarbij op ons de bewijslast rust om aan te tonen dat de auto er al stond toen de waarschuwing werd geplaatst.
Hinder en gevaar voor schade aan woningen door werk aan de weg (in opdracht van de gemeente):
Vraag 8
Heeft de gemeente kennisgenomen van de berichtgeving in Edese Vos over de ervaringen van de bewoners van de Berkenlaan?
Antwoord van het college
Ja Hoe kijkt de gemeente aan tegen het hoofdartikel van Edese Vos van 19 mei met als titel “Schade Berkenlaan: geen metingen, geen regie, geen herstel”?
Antwoord: Wij herkennen ons hier niet in.
Vraag 9
Welke kaders geeft de gemeente voor de uitvoering van werkzaamheden in gemeenteopdracht aan aannemers ter voorkoming van schade aan de omgeving?
Antwoord van het college
Aannemers moeten zich op de hoogte stellen van de plaatselijke omstandigheden en materieel inzetten dat geen schade veroorzaakt.
Vraag 10
Welk toezicht oefent de gemeente hierop uit?
Antwoord van het college
Voor zover dit mogelijk is wordt dit gecontroleerd en teruggekoppeld aan de aannemer. De verantwoording hiervoor ligt echter volledig bij de aannemer.
Vraag 11
Wordt ermee rekening gehouden dat in Ede woningen veelal op staal zijn gefundeerd en niet onderheid, waardoor oppervlaktetrillingen meer invloed hebben op de woningen en eerder schade kan ontstaan?
Antwoord van het college
In “binnenstedelijk” gebied zijn de uitvoeringsmethodes hierop afgestemd.
Vraag 12
Wordt er rekening gehouden met de leeftijd van woningen en eventuele monumentale status? Beschadigde monumentale elementen zijn immers veelal niet meer in de originele staat te herstellen.
Antwoord van het college
zie antwoord vraag 11.
Vraag 13
Welke rol ziet de gemeente voor zich wat betreft de communicatie met omwonenden?
Antwoord van het college
In het algemeen verzorgt de aannemer de communicatie met omwonenden, dat is onderdeel van de opdracht. Bij grotere projecten zit hier ook nog een gemeentelijke projectleider/omgevingsmanager en/of een communicatieadviseur op.
Vraag 14
Wil de gemeente een faciliterende rol spelen voor de inwoners richting zijn opdrachtnemers (de aannemers)?
Antwoord van het college
Ervan uitgaande dat deze vraag gericht is op de communicatie, dan is het antwoord ja. Voor kleinere projecten hebben we een toolbox ontwikkeld, met daarin onder andere formats voor informatiebrieven.
Deze kunnen projectleiders downloaden. Bij grotere projecten met meer impact op de omgeving is vaak een omgevingsmanager en/of een communicatieadviseur betrokken en vindt de communicatie onder regie van de gemeente plaats.
Omleidingsroutes
Vraag 15
Wie is er verantwoordelijk voor het instellen van omleidingsroutes bij wegafsluitingen, al dan niet door werkzaamheden?
Antwoord van het college
De aannemer, deze dient de plannen wel voor te leggen aan de gemeente ter goedkeuring.
Vraag 16
Wie beslist of er al dan niet een omleidingsroute wordt aangelegd?
Antwoord van het college
Onze verkeerskundige beoordeelt de noodzaak en indien dit van toepassing is wordt dit opgenomen in het contract met de aannemer. Op netwerk niveau adviseert de coördinator tijdelijke verkeersmaatregelen ook in dit proces.
Vraag 17
Wordt hierbij rekening gehouden met de mogelijkheid dat weggebruikers, afhankelijk van hun voertuig of als voetganger, de afzetting omzeilen (tijdens werkuren maar vooral daarbuiten)?
Antwoord van het college
Hier wordt wel op ingespeeld, bijvoorbeeld door extra hekwerken te plaatsen tussen nog intact zijnde trottoir en opgebroken rijbaan.
Vraag 18
Welke kaders geeft de gemeente voor het instellen van omleidingsroutes?
Antwoord van het college
Conform ARBOwet en uitgewerkt door CROW.
Vraag 19
Welk toezicht oefent de gemeente hierop uit?
Antwoord van het college
Er is bijna dagelijks toezicht, dit houdt in op werkdagen.
Bron: raadsinformatie van de gemeente Ede (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.