Romeinse kampen op de Veluwe
Een raadslid stelde op 7 mei 2024 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Ede (3 vragen).
In het kort
3 vragen en wat het college antwoordt
- Zo ja, a. → b.
- Zo nee, is het college bereid zich zo spoedig mogelijk over deze locatie te laten informeren en vervolgens, eventueel eerst tijdelijk, over te gaan tot passende… → Hierbij niet alleen te denken aan planologische bescherming maar ook feitelijke afsluiting indien nodig voor voldoende bescherming.
- Welke mogelijkheden ziet het college om een dergelijk cultuurhistorisch monument te benutten in het kader van het toerisme product ontwikkeling? → Beantwoording door het college van burgemeester en wethouders d.d. 7 mei 2024 Ad 1.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Beantwoording raadsvragen
2024/21
Schriftelijke vragen zoals omschreven in artikel 43 van het Reglement van Orde van de gemeenteraad van Ede.
Datum:
22 maart 2024
Onderwerp:
Romeinse kampen op de Veluwe
Indiener:
Louke Koopmans - D66
Inleiding:
Recent was in het nieuws dat er een aantal Romeinse legerkampen is ontdekt op de Veluwe 1. Dit naast het al langer bekende Romeinse kamp op de Ermelose heide. Eén van de kampen zou in de gemeente Ede zijn gelegen.
De exacte locatie wordt vooralsnog niet bekend gemaakt maar deze kan vroeger of later wel bekend raken.
Het is van groot belang dergelijke historische overblijfselen te bewaren voor de toekomst. In de gemeente Ede zijn uit een ver verleden grafheuvels bewaard gebleven alsmede op tal van plaatsen raatakkers. Ook zijn er resten van prehistorische boerderijen gevonden. Mede hierom zijn trouwens grote gebieden in Ede planologisch beschermd door de aanduiding ‘Waarde – archeologie’. Volgens de toelichting in bestemmingsplannen zijn de voor 'Waarde Archeologie' aangewezen gronden naast voor de overige aangewezen bestemmingen mede bestemd voor de bescherming en de veiligstelling van archeologische waarden. Maar ook grote delen van de gemeente kennen deze bescherming niet, terwijl het niet ondenkbaar is dat ook daar zich archeologische overblijfselen bevinden. Als er aanwijzingen zijn of komen dat gronden archeologische waarde kunnen hebben, is het zaak tijdig beschermende maatregelen te treffen om verstoring te voorkomen.
Tegen deze achtergrond hebben wij de volgende vragen Vragen:
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Zo ja, a. Valt deze locatie reeds onder de planologische bescherming van ‘Waarde – archeologie’?
Antwoord van het college
b.
Valt deze locatie onder het grondbezit van de gemeente Ede? c.
En wordt met de archeologische waarde rekening gehouden bij de uitvoering van werkzaamheden, zoals regulier bosbeheer (indien van toepassing op die locatie)?
Vraag 2
Zo nee, is het college bereid zich zo spoedig mogelijk over deze locatie te laten informeren en vervolgens, eventueel eerst tijdelijk, over te gaan tot passende bescherming van deze locatie tegen verstoring, schatzoekers maar ook reguliere boswerkzaamheden?
Antwoord van het college
Hierbij niet alleen te denken aan planologische bescherming maar ook feitelijke afsluiting indien nodig voor voldoende bescherming. Een en ander ongeacht de eigendomssituatie gezien het historisch belang maar uiteraard wel in overleg met de eigenaar indien dat niet de gemeente is.
Vraag 3
Welke mogelijkheden ziet het college om een dergelijk cultuurhistorisch monument te benutten in het kader van het toerisme product ontwikkeling?
Antwoord van het college
Beantwoording door het college van burgemeester en wethouders d.d. 7 mei 2024 Ad 1. Ja.
Ad 2. Ja.
Ad 3a. Ja. 1
https://gld.nl/nieuws/8107238/romeinen-op-de-veluwe-jazeker-en-veel-vaker-dan-we-dachten #omroepgelderland #gld https://www.nporadio2.nl/fragmenten/spijkers-met-koppen/a3b3e3f2-a08b-4283-ab0e-f2b52ad7a766/2024-01-20jens-goeree-en-wouter-vos-over-romeinse-marskampen-op-de-veluwe
Ad 3b. Het college doet hier geen uitspraken over, omdat zij anders schatgraverij, of ander ongewenst terreinbezoek, in de hand kan werken. In het belang van behoud van kwetsbaar archeologisch erfgoed gaan we vertrouwelijk om met (mogelijk) gevoelige, archeologische informatie (Erfgoednota 2018, pag. 1516, 26). Ongeacht de eigendomssituatie en zeker als gegevens (nog) niet wetenschappelijk zijn onderbouwd.
Ad 3c. Ja, (te verwachten) archeologische waarden worden niet bedreigd.
Ad 4. Het college heeft zich laten informeren; de locatie is passend beschermd.
Ad 5. Het college ziet geen mogelijkheden nader archeologisch onderzoek te (laten) doen. De gemeente houdt zich aan het Europese Verdrag van Malta (1992), dat de basis vormt voor de in Nederlandse wetgeving vastgelegde omgang met archeologie. Een belangrijk uitgangspunt uit dit verdrag is dat archeologische resten zoveel mogelijk in de bodem bewaard worden.
Nader archeologisch onderzoek zou bestaan uit veldonderzoek. Dit veldonderzoek (laten) doen, is op zichzelf al destructief, vanwege het graven in een (te verwachten) archeologische vindplaats.
Veldonderzoek kan maar één keer; het leidt tot aantasting van (te verwachten) archeologische resten in de ondergrond. Deze aantasting is onomkeerbaar.
Om die reden gaat de gemeente pas over tot archeologisch veldonderzoek op het moment dat (te verwachten) archeologische resten door een concrete ruimtelijke ontwikkeling onevenredig kunnen worden geschaad, bijv. in geval van een bouwaanvraag. Dat is hier niet aan de orde. Eventuele bedreigingen (bodemverstoringen) worden wel gemonitord.
Ad 6. Er is sprake van een mogelijk Romeins legerkamp, waarvan de archeologische waarde niet is vastgesteld.
Zolang de waarde ter plaatse niet zichtbaar is of risicoloos - door middel van onderzoek - publiek kan worden gemaakt, ziet het college geen aanleiding profijt te trekken op de locatie zelf. Ede staat als gemeente landelijk in de top 3 als het gaat om archeologische bodemschatten (Erfgoednota 2018, pag. 12). Gelukkig zijn er in de gemeente meer dan genoeg andere ‘cultuurhistorische monumenten’ - of bijzondere verhalen over de (Romeinse) geschiedenis - die in het kader van toerisme (kunnen) worden benut.
Bekijk de brief: Beantwoording raadsvragen van de fractie D66 over Romeinse kampen op de Veluwe
Bron: raadsinformatie van de gemeente Ede (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.