slapende stikstofvergunningen
Een raadslid stelde op 9 mei 2023 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Ede (5 vragen).
In het kort
5 vragen en wat het college antwoordt
- GroenLinks ziet het risico dat slapende vergunningen worden opgekocht en dat deze stikstofruimte vervolgens wordt benut waardoor er uiteindelijk meer stikstof wordt… → Zo ja, aan welke voorwaarden moet dan worden voldaan?
- Het antwoord op één van de vorige vragen luidde: “De inzet van de gemeente is om bij functieverandering van agrarisch naar een andere bestemming milieuvergunningen en… → En indien de gemeente afwacht: is het college het met GroenLinks eens dat het wenselijk is om bedrijven actief te benaderen om zo snel mogelijk de bestemmingen in overeenstemming te brengen…
- Op dit moment is er handel in slapende stikstofvergunningen 2. → a.
- Sommige ondernemers in Ede hebben een reeks handhavingszaken op hun naam staan. → b.
- De luchtkwaliteit in de gemeente Ede is slecht, onder andere door de hoge dichtheid aan veehouderijen. → 1 https://www.rijksoverheid.nl/regering/coalitieakkoord-omzien-naar-elkaar-vooruitkijken-naar-de-toekomst/2.duurzaam-land/landbouw-natuur-en-stikstof 2…
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Beantwoording raadsvragen
2023/24
Schriftelijke vragen zoals omschreven in artikel 43 van het Reglement van Orde van de gemeenteraad van Ede.
Datum:
7 april 2023
Onderwerp:
Slapende stikstofvergunningen in Ede
Indiener:
Judith Klostermann - GroenLinks
Inleiding:
In het regeerakkoord wordt een bedrag van 25 miljard euro genoemd voor het Nationaal Programma Landelijk Gebied, om de landbouwtransitie mogelijk te maken1. De Nederlandse regering en de provincies worstelen nog met een concrete aanpak om de stikstofuitstoot in Nederland omlaag te brengen. Er is sprake van piekbelasters, wel of geen gedwongen uitkoop van bedrijven, en van problemen met milieuvergunningen voor bouw, evenementen, enzovoorts. Tegelijk biedt vermindering van de hoeveelheid stikstofvergunningen kansen omdat tegelijkertijd de luchtkwaliteit en de waterkwaliteit meer kans hebben op verbetering.
Op 14 februari 2023 stelde de GroenLinks fractie Ede vragen over natuur/stikstofvergunningen. Daaruit bleek dat er in Ede 650 actieve bedrijven zijn en 400 slapende vergunningen. Voor investeerders en grote bedrijven in de landbouwsector kunnen deze slapende vergunningen aantrekkelijk zijn: men kan ze opkopen, de latente stikstofruimte met nieuwe activiteiten opvullen, en dan wellicht binnen enkele jaren de nieuw gecreëerde waarde voor veel geld aan de overheid verkopen in het kader van de landbouwtransitie. De gemeente Ede heeft onlangs de Promo-regeling ingesteld, waarmee agrarische bedrijven die uit eigen beweging de functie van de grond willen wijzigen, dit tijdelijk tegen een heel laag bedrag kunnen doen.
Dit roept bij GroenLinks enkele vervolgvragen op:
Vragen:
Vragen en antwoorden
Vraag 1
GroenLinks ziet het risico dat slapende vergunningen worden opgekocht en dat deze stikstofruimte vervolgens wordt benut waardoor er uiteindelijk meer stikstof wordt uitgestoten. Kan de gemeente Ede slapende milieuvergunningen intrekken?
Antwoord van het college
Zo ja, aan welke voorwaarden moet dan worden voldaan? En zo ja, is het college het met GroenLinks eens dat het intrekken van belang is om de stikstofuitstoot te verminderen?
Vraag 2
Het antwoord op één van de vorige vragen luidde: “De inzet van de gemeente is om bij functieverandering van agrarisch naar een andere bestemming milieuvergunningen en toestemming WNB in te trekken.” Wacht de gemeente tot bedrijven bij de gemeente aankloppen, of klopt de gemeente gericht aan bij ‘slapende bedrijven’?
Antwoord van het college
En indien de gemeente afwacht: is het college het met GroenLinks eens dat het wenselijk is om bedrijven actief te benaderen om zo snel mogelijk de bestemmingen in overeenstemming te brengen met de daadwerkelijke bestemming?
Vraag 3
Op dit moment is er handel in slapende stikstofvergunningen 2. Heeft het college er zicht op of ook in de gemeente Ede slapende stikstofvergunningen worden opgekocht?
Antwoord van het college
a. Zo nee, is het college bereid dit in kaart te brengen en vervolgens deze onwenselijke handel tegen te gaan?
b. Indien het college hier zicht op heeft en deze handel gaande is: is het college het eens dat dit zoveel mogelijk moet worden tegen gegaan? En zo ja, hoe doet het college dit?
Vraag 4
Sommige ondernemers in Ede hebben een reeks handhavingszaken op hun naam staan. Zij kappen bomen, slopen gebouwen en/of houden dieren zonder vergunning. a. Heeft het aantal handhavingszaken dat op iemands naam staat invloed op het verlenen van een vergunning voor uitbreiding van stallen bij datzelfde bedrijf?
Antwoord van het college
b. Indien dit niet het geval is, is het college het eens dat handhavingszaken invloed zouden moeten hebben op het verlenen van nieuwe vergunningen?
Vraag 5
De luchtkwaliteit in de gemeente Ede is slecht, onder andere door de hoge dichtheid aan veehouderijen. Voor omwonenden is uitbreiding van stallen dus geen goed idee. Hoe weegt gemeente Ede de rechtszekerheid van ondernemers en de gezondheid van de omwonenden tegenover elkaar af?
Antwoord van het college
1
https://www.rijksoverheid.nl/regering/coalitieakkoord-omzien-naar-elkaar-vooruitkijken-naar-de-toekomst/2.duurzaam-land/landbouw-natuur-en-stikstof 2 https://nos.nl/artikel/2461845-verkoop-verborgen-vergunningen-kan-stikstofuitstoot-stevig-opjagen
Beantwoording door het college van burgemeester en wethouders d.d. 9 mei 2023 Ad 1.
Ja, Omgevingsdienst de Vallei kan (namens de gemeente) milieuvergunningen intrekken. Ten eerste kan dit uiteraard wanneer de vergunninghouder daar zelf om vraagt. De ODDV kan ook pro-actief een intrekkingsbesluit nemen. Dat kan echter alleen als de stallen zijn gesloopt of wanneer al 3 jaar geen gebruik is gemaakt van de vergunning. Overigens moet worden opgemerkt dat, afhankelijk van de vergunde situatie op het bedrijf, in veel gevallen de natuurvergunning leidend is voor de ‘slapende’ stikstofruimte die aanwezig is op een bedrijf. Intrekking daarvan is een bevoegdheid van de provincie Gelderland.
Wij zijn het ermee eens dat het intrekken van milieu- en natuurvergunningen, in situaties waarbij sprake is van een slapend of eindigend bedrijf, een belangrijk onderdeel is van de totale stikstofaanpak. Dit omdat daarmee het risico op feitelijke toenames van stikstofdepositie door inzet van latente ruimte wordt tegengegaan.
Ad 2.
Onze inzet om milieu- en natuurvergunningen in te trekken is gericht op situaties waarbij bedrijven zich bij ons melden met een plan voor hun bedrijf. Op dat moment krijgen we inzicht in hoe de bedrijfssituatie zich verhoudt tot de vergunde situatie.
Het benaderen van bedrijven vinden wij alleen kansrijk wanneer er op dat moment ook daadwerkelijk perspectief op functieverandering te bieden is. We kloppen daarom nu aan bij bedrijven in het kader van de Promo-regeling.
Om te kunnen deelnemen aan die regeling geldt als voorwaarde dat er een verzoek wordt ingediend bij de ODDV tot intrekking van de milieuvergunning. Daarnaast worden de deelnemende locaties aan de Promo-regeling ook gedeeld met de provincie Gelderland. Voor bedrijven die een natuurvergunning hebben zal in dat kader de voorwaarde gelden dat zij kunnen aantonen de provincie te hebben verzocht de natuurvergunning in te trekken.
Ad 3 (a en b).
Handel in stikstofruimte vindt plaats zonder dat wij als gemeente daarbij betrokken zijn. In situaties waarbij de overeenkomst nodig is voor de onderbouwing van een bestemmingsplanwijziging (bij extern salderen) nemen wij uiteraard wel kennis van de overeenkomst. Maar op dat moment is de overeenkomst dus al gesloten.
Zoals hierboven toegelicht kan de gemeente de handel in stikstof niet in kaart brengen, aangezien op dit moment sprake is van vrije handel. Daarnaast spelen wij als gemeente ook geen rol in de beoordeling van de transacties.
De provincie Gelderland is het bevoegd gezag om stikstoftransacties te beoordelen en daarvoor kaders te stellen.
Op dit moment stelt de provincie, kort samengevat, dat de stalcapaciteit en benodigde vergunning(en) aanwezig moeten zijn om extern te kunnen salderen. Zoals aangegeven bij de beantwoording van eerdere raadsvragen (d.d. 14 februari 2023) over dit onderwerp heeft het kabinet aangekondigd dat het later dit jaar met plannen komt over de handel in stikstofrechten.
Ad 4.
a. Nee. Indien er sprake is van een vergunningaanvraag die past in het geldende bestemmingsplan is de gemeente verplicht de vergunning te verlenen (op basis van het limitatief-imperatieve stelsel van de Wabo). Het handhavingsverleden vormt daarbij geen weigeringsgrond.
Als het een aanvraag tot bestemmingsplanwijziging betreft, maakt het aantal handhavingszaken dat aan de orde is (of is geweest) eveneens geen onderdeel uit van de beoordeling. Getoetst moet worden of de het plan aanvaardbaar is in het kader van een goede ruimtelijke ordening. Uiteraard wordt er bij bestemmingsplanwijzigingen, waarbij er tijdens de behandeling van het verzoek een overtreding wordt opgemerkt, wel op ingezet om deze overtreding in het kader van de bestemmingsplanwijziging zo spoedig mogelijk te beëindigen.
b. Nee. Zoals hierboven toegelicht zijn handhaving en vergunningverlening gescheiden trajecten. Overtredingen worden behandeld in het daarvoor bedoelde handhavingstraject.
Ad 5.
Bij de beoordeling van uitbreidingsplannen wordt getoetst aan de effecten die het plan heeft op de geur- en fijnstofbelasting op omliggende woningen. Een plan moet voldoen aan de wettelijke normen/eisen op deze aspecten. Daarbij wordt overigens wel actief ingezet op het verbeteren van de luchtkwaliteit, omdat bij vergunningaanvragen reeds aanvullende en bovenwettelijke eisen worden gesteld in het kader van het Interimbeleid Aanpak Integrale Luchtkwaliteit.
Bekijk de brief: Beantwoording raadsvragen van GL Klostermann over slapende stikstofvergunningen
Bron: raadsinformatie van de gemeente Ede (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.