sluiting inloop doven en slechthorenden ProPersona
Een raadslid stelde op 6 mei 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Ede (4 vragen).
In het kort
4 vragen en wat het college antwoordt
- Is het college bereid om samen met omliggende gemeenten een structurele oplossing te zoeken, zodat deze voorziening behouden kan blijven? → Eerder hebben we via de VNG al een verkenning gedaan op de bereidheid van gemeenten om mee te betalen.
- Wat maakt dat het argument van bovenregionale functie wordt gebruikt als rechtvaardiging voor sluiting, terwijl 90% van de bezoekers van buitenaf komt en de inloop een… → Juist omdat deze inloop een bovenregionale functie heeft en dus bezoekers ontvangt uit het hele land is het voor ons als betalende gemeente een hele dure voorziening.
- Op welke manier heeft het college afgewogen of andere gemeenten daadwerkelijk in staat zijn om een vergelijkbare voorziening te realiseren? → In het verleden is vooral getracht om landelijke partijen (oa zorgverzekeraars en bovenregionale inkoop van de VNG) te bewegen deze voorziening te vergoeden.
- Hoe verhoudt deze beslissing zich tot het inclusiebeleid van de gemeente Ede en de verplichtingen onder het VN-verdrag Handicap? → Het VN verdrag Handicap beschrijft de rechten van mensen met een handicap en pleit voor dezelfde kansen als ieder ander om mee te doen op alle terreinen van het leven.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Beantwoording raadsvragen
2025/37
Schriftelijke vragen zoals omschreven in artikel 43 van het Reglement van Orde van de gemeenteraad van Ede.
Datum:
9 april 2025
Onderwerp:
Sluiting inloop doven en slechthorenden ProPersona 1 mei 2025
Indiener:
Robin Bongers-Karmaoui - GroenLinks Ede
Inleiding GroenLinks Ede heeft vernomen dat gemeente Ede per 1 mei 2025 de subsidie voor de inloopvoorziening voor doven en slechthorenden bij Pro Persona beëindigt. Hierdoor verdwijnt een belangrijke ontmoetingsplek waar deze doelgroep terecht kan voor ondersteuning en sociale contacten. Deze inloopvoorziening is een essentieel onderdeel van het Expertisecentrum Ggz Doven & Slechthorenden De Riethorst, dat specialistische geestelijke gezondheidszorg biedt.
GroenLinks maakt zich ernstige zorgen over de gevolgen van deze sluiting voor de zelfredzaamheid en mentale gezondheid van doven en slechthorenden in onze gemeente. De subsidie is per ongeluk jaren voortgezet, de sluiting wordt echter zeer snel en zonder alternatief geëffectueerd. Bovendien vragen wij ons af of er hier voldoende sprake is geweest van “niets over ons, zonder ons”, zoals in het VN-verdrag Handicap aangegeven.
En ook de recente beleidsnota Ede kiest Inclusie(f) 2024-2028 lijkt hier niet leidend te zijn geweest. Aangezien er bij de doelgroep niets bekend is over een alternatief.
Een zorgwekkende eerste bezuiniging, die een kwetsbare groep treft, in het sociaal domein. De gemeente stelt dat de inloopvoorziening een bovenregionale functie heeft en daarmee niet primair een taak van de gemeente Ede is.
GroenLinks Ede wil echter het volgende benadrukken.
1. De mate van inclusie in Nederland is nog niet zodanig dat iedere gemeente zelfstandig een passende voorziening voor doven en slechthorenden kan aanbieden. De dovengemeenschap is relatief klein en verspreid, en voorzieningen zoals deze inloop zijn schaars. Veel gemeenten hebben de expertise en infrastructuur niet om een volwaardig alternatief te bieden. De inloop in Ede vervult daarom een cruciale functie, niet alleen voor inwoners van Ede, maar ook voor mensen uit omliggende gemeenten die elders geen passend aanbod hebben.
2. De inloop in Ede vervult een belangrijke sociale en zorgfunctie.…
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Is het college bereid om samen met omliggende gemeenten een structurele oplossing te zoeken, zodat deze voorziening behouden kan blijven? Zo nee, kan het college dit motiveren?
Antwoord van het college
Eerder hebben we via de VNG al een verkenning gedaan op de bereidheid van gemeenten om mee te betalen. Dit heeft niets opgeleverd. In deze tijden van bezuinigingen verwachten wij niet dat omringende gemeenten bereid zijn om te betalen voor een bovenregionale voorziening waar een enkeling uit hun eigen gemeente gebruik van maakt. De aantallen beperken zich meestal maar tot 1 of 2 deelnemers per gemeente. Een gezamenlijke oplossing met andere gemeenten zien we dus niet snel gebeuren. Wel blijven we zoeken naar oplossingen voor onze eigen inwoners.
Vraag 2
Wat maakt dat het argument van bovenregionale functie wordt gebruikt als rechtvaardiging voor sluiting, terwijl 90% van de bezoekers van buitenaf komt en de inloop een unieke en niet vervangbare functie vervult in de regio?
Antwoord van het college
Juist omdat deze inloop een bovenregionale functie heeft en dus bezoekers ontvangt uit het hele land is het voor ons als betalende gemeente een hele dure voorziening. Uiteraard voorziet die in een bepaalde behoefte maar het is de vraag of we die vanuit de gemeente moeten faciliteren, ook vanuit rechtmatigheid (we ontvangen budget voor onze eigen inwoners).
Vraag 3
Op welke manier heeft het college afgewogen of andere gemeenten daadwerkelijk in staat zijn om een vergelijkbare voorziening te realiseren?
Antwoord van het college
In het verleden is vooral getracht om landelijke partijen (oa zorgverzekeraars en bovenregionale inkoop van de VNG) te bewegen deze voorziening te vergoeden. Ook zijn gesprekken gevoerd met plaatselijke partijen (Gelderhorst, RIBW, Leger de Heils, Beschermd Wonen) om te onderzoeken of zij iets konden betekenen voor de (Edese) bezoekers van de inloop. Dit heeft niet geresulteerd in een oplossing.
Uitgaande van sluiting van de opvang, hoe denkt het college in een passend alternatief te voorzien voor de Edese inwoners die dit (be)treft?
Antwoord: WMO medewerkers hebben met de 12 Edese deelnemers gesproken om op individueel niveau te kijken wat er nodig is en mogelijk is aan zorg of ondersteuning. Daarnaast voeren we binnenkort (nogmaals) het gesprek met De Gelderhorst over wat zij kunnen betekenen. Theoretisch gezien lijkt dat de meest logische partij om hier een rol in te vervullen vanwege hun expertise op het vlak van gehoorproblematiek. Een andere optie die nader onderzocht wordt is of er een voorziening gecreëerd kan worden in het concept Laagdrempelige Steunpunten. We zijn bezig om dit in Ede van de grond te krijgen vanuit de middelen die beschikbaar zijn/komen vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA).
Een van de deelnemers en een vrijwilliger van de groep hebben in samenwerking met Malkander afspraken gemaakt over een alternatieve inloop, te organiseren bij CulturaStadspoort. Deze pilot start begin juni en is bedoeld voor de vaste deelnemers die elkaar dan een middag in de week kunnen ontmoeten. Na twee maanden wordt de pilot geëvalueerd.
Vraag 4
Hoe verhoudt deze beslissing zich tot het inclusiebeleid van de gemeente Ede en de verplichtingen onder het VN-verdrag Handicap?
Antwoord van het college
Het VN verdrag Handicap beschrijft de rechten van mensen met een handicap en pleit voor dezelfde kansen als ieder ander om mee te doen op alle terreinen van het leven. In de ideale inclusieve samenleving zijn de voorzieningen binnen een gemeenschap zodanig toegerust dat deze voor iedereen, dus ook voor mensen met een (gehoor) beperking, toegankelijk zijn. Tot dusverre is de tendens nog altijd om in te zetten op doelgroepenbeleid en aparte voorzieningen. Dat maakt dat deze inwoners min of meer naast de samenleving belanden. Dat is niet het ideaalbeeld dat wij voor ogen hebben. Vanuit het Inclusiebeleid willen we een toegankelijke gemeente zijn voor iedereen. Daarin zetten we ook al veel stappen en tegelijkertijd is daar nog veel te winnen in de beleidskeuzes die we de komende tijd moeten maken.
Bron: raadsinformatie van de gemeente Ede (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.