structurele afbouw agrarische sector en deelname aan stikstofplan RFv-2025-66

Vraag 1

Erkent het college dat het Uitvoeringsprogramma Stikstof Regio Foodvalley niet gericht is op behoud van agrarische bedrijven, maar op een structurele krimp van het aantal (van 1.650 naar 1.150), met juridisch afdwingbare emissienormen en resultaatsverplichtingen?

Antwoord van het college

Nee, het plan stuurt erop om als lokale overheid regie te krijgen op de stikstofruimte in ons gebied. De ruimte komt ten goede aan natuurherstel, gewenste maatschappelijke ontwikkelingen zoals legaliseren van PASmelders, ontwikkelruimte voor (agrarisch) ondernemers en woningbouw. Daarnaast zorgt het plan dat vergunningverlening weer mogelijk wordt voor agrariërs die willen ontwikkelen. Het plan richt zich erop de krimp van het aantal bedrijven die al tientallen jaren gaande is op een eerlijke en zorgvuldige manier te begeleiden, er is geen sprake van gedwongen krimp of uitkoop.

1 https://www.regiofoodvalley.nl/fileadmin/regiofoodvalley.nl/Bestanden/2025/Uitvoeringsplan_stikstof_Regio_Foodvalley.pdf

 Zo nee, kan het college dan aangeven op welke plaats in het uitvoeringsplan expliciet staat dat behoud van het aantal boerenbedrijven als uitgangspunt geldt?

Antwoord:

Het stikstofplan is een uitwerking van het Regionaal Perspectief Landelijk Gebied, waarin expliciet benoemd is dat de regio een sterke en duurzame agrarische sector wil behouden.

Vraag 2

Erkent het college dat dit plan past binnen Europese beleidslijnen zoals de Green Deal en Farm to Forkstrategie, waarin vermindering van veehouderij, reductie van kunstmest en verschuiving naar technologische voedselproductie expliciet als doelen worden genoemd?

Antwoord van het college

We hebben bij het opstellen van het stikstofplan de Green Deal en Farm to Fork strategie er niet specifiek op nageslagen, maar waar het gaat om stikstofvermindering zal dit plan naar verwachting passen binnen de Europese beleidslijnen.

Zo nee, op welke manier neemt het college afstand van deze beleidsrichting?

Antwoord:

Zie hierboven.

Vraag 3

Is het college ermee bekend dat Regio Foodvalley als Food Innovation Hub wordt gepositioneerd? Met nadruk op plantaardige eiwitten, precisielandbouw, biotech en fermentatie. En dat deze lijn niet is gericht op behoud van kleinschalige agrarische bedrijven?

Antwoord van het college

Ja, dat is ons bekend. Deze positionering vindt plaats onder de vlag van de onafhankelijke organisatie FoodvalleyNL, niet zijnde de regio Foodvalley.” Zo ja, welke concrete beleidsmaatregelen neemt het college om wél ruimte te houden voor boerenbedrijven binnen deze strategie?

Antwoord:

Zie hierboven.

Vraag 4

Is het college wettelijk verplicht deel te nemen aan dit uitvoeringsprogramma? Zo ja, op basis van welke wetof regelgeving? Zo nee, erkent het college dan dat deelname een vrijwillige politieke keuze betreft?

Antwoord van het college

Het stikstofplan is een routekaart om met de andere overheden de aanpak voor stikstof voor onze regio nader uit te werken, het plan geeft daarmee invulling aan de strategische doelen en keuzes van het Regionaal Perspectief Landelijk Gebied. Het college werkt aan het behalen van de strategische doelen zoals vastgesteld door de gemeenteraden in het RPLG. Het stikstofplan zelf heeft geen verplichtend karakter.

Vraag 5

Erkent het college dat de stikstofruimte die vrijkomt door beëindiging van agrarische bedrijven in de praktijk niet wordt ingezet voor doorontwikkeling van boerenbedrijven, maar grotendeels wordt toegewezen aan andere sectoren (woningbouw, infrastructuur, natuur)?

Antwoord van het college

Zie 1.

Zo nee, kan het college dan aangeven welke regeling expliciet garandeert dat stikstofruimte ten goede komt aan boeren in Ede?

Antwoord:

Zie 1.

Op welke momenten zijn de volgende onderdelen expliciet besproken en besloten door de gemeenteraad van Ede:

• de deelname aan het uitvoeringsprogramma;

• het juridisch vastleggen van emissienormen;

• het faciliteren van bovenregionale en Europese samenwerkingsprogramma’s;

• en de voorziene krimp van het aantal agrarische bedrijven?

 Kan het college daarbij aangeven of er sprake is geweest van burgerparticipatie?

Antwoord:

Met het vaststellen van het Regionaal Perspectief Landelijk Gebied heeft de gemeenteraad opdracht gegeven om te werken aan de strategische doelen voor het landelijk gebied. Het college richt zich daarom op natuurherstel, het verminderen van emissies én het behouden van een vitale agrarische sector.

De emissienormen zijn nog niet bepaald of vastgelegd. Onderdeel van het nader uitwerken van het stikstofplan is het samen met de landbouwsector bepalen van mogelijke normen. Ook is het verder uitwerken van het juridisch kader onder de omgevingswet onderdeel van de volgende fase. Ook de governance, waarin de landbouwsector nadrukkelijk een rol krijgt, wordt nader uitgewerkt. Wanneer de uitwerking besluitvorming door uw raad vraagt, leggen we dat aan u voor.

Vraag 6

Is het college van mening dat inwoners en boeren op transparante wijze geïnformeerd zijn over inhoud en gevolgen van dit stikstofplan, inclusief de juridische gevolgen, de voorziene krimp en de herbestemming van ruimte?

Antwoord van het college

Het plan is in samenwerking met onder andere LTO Gelderse Vallei en agrarisch adviseurs uitgewerkt, het geeft een routekaart waarin in de vervolgstap in nauwe samenwerking met onder andere overheden en de belangenbehartigers nadere keuzes gemaakt gaan worden. De LTO en AJK hebben hun eigen achterban geïnformeerd over het opstellen van het plan. Het persbericht kent u. Wanneer er nadere keuzes worden gemaakt worden agrarisch ondernemers in ons gebied breder geïnformeerd en betrokken.

Zo ja, kan het college die communicatie (bijv. persberichten, bewonersavonden, informatiebrieven) overleggen?

Antwoord:

Zie hierboven

Vraag 7

Deelt het college de opvatting dat de uitvoering van dit beleid leidt tot een fundamentele herinrichting van de fysieke leefomgeving en voedselvoorziening, waarbij zelfstandige agrarische bedrijven plaatsmaken voor grootschalige, technologisch gestuurde voedselsystemen? Zo ja, waarom is hierover geen expliciet publiek debat gevoerd?

Antwoord van het college

Nee.

9. Kan het college aangeven op welke manier de gemeenteraad, inwoners en agrarische sector tot nu toe zijn geïnformeerd en betrokken bij:

• het stikstofbeleid en de keuzes daarin;

• de herstructurering van de landbouw in onze regio;

• de deelname van Regio Foodvalley aan Food Innovation Hub Europe;

• en afspraken met provincie, Rijk, WUR of private partijen over agrarische transitie?

Is het college bereid hierbij bestuurlijke documenten en overleggen actief te delen met de raad?

Antwoord:

- Uw raad heef in een uitgebreid traject besloten over het RPLG, wat uitgebreid ingaat op de toekomst van ons landelijk gebied en de rol van de agrarische sector daarin

- Daarnaast heeft uw raad de Omgevingsvisie Ede 2040 vastgesteld die op hoofdlijnen de ruimtelijke koers bepalen. Op dit moment wordt gewerkt aan het Ontwikkelkader Landelijk Gebied waarover later door uw raad besluiten worden. Specifiek met betrekking tot het lokale stikstofbeleid geldt het interimbeleid veehouderij, een collegebevoegdheid waarover uw raad zich in een wensen- en bedenkingen procedure heeft uitgesproken. Tevens wordt u regelmatig met memo’s en informatieve sessies geïnformeerd over de voortgang.

Het stikstofplan is in nauw overleg met de landbouwsector, experts en andere overheden .Om deze reden zijn zowel LTO Gelderse Vallei, Provincie Gelderland, Waterschap Vallei en Veluwe én Natuur en Milieu Gelderland mede aanbieder van het stikstofplan aan minister Wiersma. In het plan leest u ook dat er gebruik is gemaakt van de kennis van diverse kennisinstellingen, waaronder de WUR.