toepassing en effecten staalslakken
Een raadslid stelde op 10 juni 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Ede (9 vragen).
In het kort
9 vragen en wat het college antwoordt
- Heeft de gemeente Ede een volledig overzicht van locaties binnen de gemeente waar staalslakken zijn toegepast? → Nee, gemeente Ede heeft geen volledig overzicht hiervan omdat voor het toepassen van staalslakken geen meldingsplicht geldt en er geen registraties van de toepassing zijn.
- Welke beleidsmaatregelen hanteert de gemeente Ede momenteel ten aanzien van het gebruik van staalslakken in infrastructurele projecten? → Gemeente Ede hanteert de landelijke wet- en regelgeving.
- Is de gemeente voornemens om het gebruik van staalslakken in toekomstige projecten te beperken of te verbieden, gezien de recente bevindingen over de milieuschade? → Van de meldingsplicht zal een zekere beperking uitgaan in combinatie met de zorgplicht die hierop van toepassing is.
- Hoe worden bewoners geïnformeerd over de aanwezigheid van staalslakken in hun leefomgeving? → Uit de onderzoeken bij toepassingen onder verhardingen, zoals in de Zeeheldenbuurt, komen geen negatieve milieueffecten naar voren waarover bewoners geïnformeerd moeten worden.
- Werkt de gemeente Ede samen met provinciale of landelijke instanties om de risico’s van staalslakken te monitoren en te beheersen? → Ja, de provincie is bezig met de opzet van een inventarisatie van de toepassing van secundaire bouwstoffen in Gelderland, naar het voorbeeld van een recente inventarisatie in gemeente…
- Zijn er financiële middelen gereserveerd voor het onderzoeken en eventueel saneren van locaties met staalslakken? → Nee, we wachten in eerste instantie de resultaten van het onderzoek van provincie Gelderland af.
- Zijn er binnen de gemeente Ede gezondheidsklachten of milieuschade gemeld die mogelijk verband houden met de aanwezigheid van staalslakken? → Nee, deze zijn niet gemeld en niet bekend.
- Welke maatregelen neemt de gemeente om te voorkomen dat staalslakken in de toekomst worden toegepast op een wijze die schadelijk kan zijn voor mens en milieu? → De verwachting is dat de landelijke regelgeving dusdanig wordt aangescherpt dat het niet nodig is om lokale maatregelen te gaan treffen.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Beantwoording raadsvragen
2025/50
Schriftelijke vragen zoals omschreven in artikel 43 van het Reglement van Orde van de gemeenteraad van Ede.
Datum:
19 mei 2025
Onderwerp:
Toepassing en effecten staalslakken
Indiener:
Jan Willem Middelesch – ChristenUnie Ede
Inleiding:
ChristenUnie Ede maakt zich zorgen over het gebruik van staalslakken in de openbare ruimte. Dit restproduct van de staalindustrie wordt toegepast bij de aanleg van wegen en dijken, maar kan schadelijke effecten hebben op bodem, water en gezondheid1. Landelijke onderzoeken tonen aan dat deze risico’s al langer bekend waren, maar vaak niet of te laat zijn gedeeld met gemeenten en omwonenden2. Volgens Rijkswaterstaat leidt het gebruik van staalslakken tot "onacceptabele risico's", staat in het artikel van NOS. Het gebruik van staalslakken kan leiden tot ernstige milieuproblemen, zoals bodemverontreiniging en verhoogde pH-waarden in grond- en oppervlaktewater.
Ook in Ede, bijvoorbeeld in de Zeeheldenbuurt, zijn staalslakken aangetroffen.3 ChristenUnie Ede hecht groot belang aan rentmeesterschap en het beschermen van mens en natuur. Wij hebben daarom de volgende vragen.
Vragen en beantwoording door het college van burgemeester en wethouders d.d. 10 juni 2025
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Heeft de gemeente Ede een volledig overzicht van locaties binnen de gemeente waar staalslakken zijn toegepast? Zo ja, kunt u dit overzicht delen? Zo nee, bent u bereid een inventarisatie uit te voeren en deze met de gemeenteraad te delen?
Antwoord van het college
Nee, gemeente Ede heeft geen volledig overzicht hiervan omdat voor het toepassen van staalslakken geen meldingsplicht geldt en er geen registraties van de toepassing zijn. Op dit moment zijn er buiten de Zeeheldenbuurt om geen locaties in beeld. Echter bieden onderzoeken en inventarisaties geen volledige zekerheid over de toepassingen en zijn deze altijd gebaseerd op locatieafhankelijke waarnemingen.
Bij het door Rijkswaterstaat in 2024 opgestelde overzicht van toepassingen van staalslakken door de Rijksoverheid staan geen toepassingen in Ede vermeld. De provincie Gelderland start in de komende tijd een provinciebrede inventarisatie naar de toepassing van secundaire bouwstoffen, waaronder staalslakken. We blijven deze resultaten en andere inventarisaties nauwlettend volgen, en starten nog geen eigen onderzoek.
Vraag 2
Welke beleidsmaatregelen hanteert de gemeente Ede momenteel ten aanzien van het gebruik van staalslakken in infrastructurele projecten?
Antwoord van het college
Gemeente Ede hanteert de landelijke wet- en regelgeving. Met komende aanvullingen op het Omgevingsplan is in Ede al gekozen om een meldingsplicht voor het toepassen van staalslakken in te voeren.
Landelijk zal per 1 januari 2026 een meldingsplicht worden ingevoerd, dus zodra dat wordt ingevoerd gelden in Ede dezelfde regels als landelijk.
Wordt er onderscheid gemaakt tussen toepassingen boven en onder de grond?
Antwoord: Nee. Het gaat om toepassen van staalslakken als los materiaal of ‘niet-vormgegeven bouwstof’ in civieltechnische werken, waarbij dit onderscheid niet wordt gemaakt.
Vraag 3
Is de gemeente voornemens om het gebruik van staalslakken in toekomstige projecten te beperken of te verbieden, gezien de recente bevindingen over de milieuschade? Zo ja, op welke termijn kan zo'n beperking of verbod ingaan? Zo nee, waarom niet?
Antwoord van het college
Van de meldingsplicht zal een zekere beperking uitgaan in combinatie met de zorgplicht die hierop van toepassing is. De gemeente gaat in eigen projecten geen nieuwe staalslakken toepassen.
Landelijk wordt gewerkt aan strengere regelgeving en beter toezicht, maar er zal geen verbod gaan gelden. 1
https://www.ilent.nl/onderwerpen/bodemtoezicht/staalslakken https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2567521-ministerie-verzweeg-milieurisico-s-van-staalslakken-tata-steel 3 https://edesevos.nl/we-hebben-lessen-geleerd-maar-frustraties-zeeheldenbuurt-blijven/ 2
Zie: https://iplo.nl/thema/bodem/nieuws-bodem/2024/dringend-verzoek-bevoegd-gezag-informeren/
Vraag 4
Hoe worden bewoners geïnformeerd over de aanwezigheid van staalslakken in hun leefomgeving?
Antwoord van het college
Uit de onderzoeken bij toepassingen onder verhardingen, zoals in de Zeeheldenbuurt, komen geen negatieve milieueffecten naar voren waarover bewoners geïnformeerd moeten worden. Bij de uitvoering van de werkzaamheden in de Zeeheldenbuurt worden de bewoners geïnformeerd over hoe er gewerkt gaat worden bij het verwijderen van de wegfunderingen waarin staalslakken zijn toegepast.
Worden zij betrokken bij besluitvorming omtrent sanering of andere maatregelen?
Antwoord: Nee, zie het vorige antwoord.
Vraag 5
Werkt de gemeente Ede samen met provinciale of landelijke instanties om de risico’s van staalslakken te monitoren en te beheersen? Zo ja, op welke wijze?
Antwoord van het college
Ja, de provincie is bezig met de opzet van een inventarisatie van de toepassing van secundaire bouwstoffen in Gelderland, naar het voorbeeld van een recente inventarisatie in gemeente Arnhem. Deze inventarisatie gaat verder dan alleen staalslakken. De resultaten voor Arnhem worden in de loop van dit jaar bekend gemaakt. De provincie gaat ook kijken welke omgevingseffecten er spelen bij de toepassingen.
Landelijk worden van het ministerie nog maatregelen verwacht in reactie op Kamervragen en maatschappelijke onrust. Via het ambtelijke Gelders Ondergrond Overleg worden de ontwikkelingen gevolgd en wordt samengewerkt met de andere overheden in Gelderland.
Vraag 6
Zijn er financiële middelen gereserveerd voor het onderzoeken en eventueel saneren van locaties met staalslakken? Indien niet, is het college bereid hiervoor budget beschikbaar te stellen?
Antwoord van het college
Nee, we wachten in eerste instantie de resultaten van het onderzoek van provincie Gelderland af.
Vraag 7
Zijn er binnen de gemeente Ede gezondheidsklachten of milieuschade gemeld die mogelijk verband houden met de aanwezigheid van staalslakken? Zo ja, welke maatregelen zijn er genomen om deze klachten te onderzoeken en aan te pakken?
Antwoord van het college
Nee, deze zijn niet gemeld en niet bekend.
Vraag 8
Welke maatregelen neemt de gemeente om te voorkomen dat staalslakken in de toekomst worden toegepast op een wijze die schadelijk kan zijn voor mens en milieu?
Antwoord van het college
De verwachting is dat de landelijke regelgeving dusdanig wordt aangescherpt dat het niet nodig is om lokale maatregelen te gaan treffen.
Vraag 9
Is er al meer duidelijkheid over de gevolgen van het aantreffen van staalslakken voor de herinrichting van de Zeeheldenbuurt?
Antwoord van het college
Ja, dit zal leiden tot vervangen van de wegfundering tegen hogere afvoerkosten, omdat hergebruik binnen het project niet mogelijk is. Dit is als knelpunt benoemd in de Perspectiefnota.
Bekijk de brief: Beantwoording raadsvragen fractie CU over toepassing en effecten staalslakken
Bron: raadsinformatie van de gemeente Ede (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.