verwijderen glasbak vanwege kunstafbeelding
Een raadslid stelde op 19 september 2023 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Ede (4 vragen).
In het kort
4 vragen en wat het college antwoordt
- a) Is het college het eens met de fractie PvdA dat kunst per definitie tot prikkeling leidt? → b) Deelt het college de opvatting van de fractie PvdA dat kunst nooit tot een 100% score qua tevredenheid leidt?
- a) Zou het College kunnen toelichten op basis van welke argumenten een kunstwerk in de publieke ruimte (al dan niet tijdelijk) mag worden verwijderd? → b) Is hier een beslisboom voor en kan deze informatief met de gemeenteraad worden gedeeld?
- a) In deze situatie heeft gemeente Ede Astrant de ruimte geboden om aan de hand van vooraf bepaalde richtlijnen met de kunstenaar te kijken naar invulling. → b) Zo niet, wat wordt dan het vervolg? c) Zo ja, waarom is dan niet gekozen om de glasbak te laten staan en in overleg te gaan met Astrant?
- a) Is het college het met de fractie PvdA eens dat de eerste reactie naar de klachtindieners had kunnen zijn: “Wij gaan aan de hand van uw klacht in gesprek met Astrant… → b) Zou het college met de kennis van nu op dezelfde manier hebben gehandeld?
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Beantwoording raadsvragen
2023/41
Schriftelijke vragen zoals omschreven in artikel 43 van het Reglement van Orde van de gemeenteraad van Ede.
Datum:
21 augustus 2023
Onderwerp:
Verwijderen glasbak vanwege kunstafbeelding
Indiener:
Boyce de Jong – Partij van de Arbeid
Inleiding:
Op 18 augustus heeft De Gelderlander bericht over het verwijderen van een glasbak aan de Van der Hagenstraat in Ede-Zuid. Deze is verwijderd in verband met de afbeeldingen erop die waren gemaakt door middel van graffiti.
De afbeeldingen zouden erotisch-pornografisch zijn. Als gevolg van die meldingen heeft de gemeente de glasbak laten verwijderen.
De fractie PvdA heeft naar aanleiding van deze handelingen contact opgenomen met verantwoordelijk wethouder Versteeg. Uit dat contact blijkt dat de gemeente de glasbak heeft verwijderd om voor nu even de angel uit de situatie te halen. De gemeente wil eerst in gesprek met de klachtindieners, voordat besloten wordt of de glasbak weer terug wordt geplaatst.
Voor PvdA geldt dat kunst in het algemeen moet leiden tot prikkeling. Immers, kunst is een representatie van de mens en zet ons aan het denken over onszelf en de samenleving. Het is een ambacht dat bedoeld is om de zintuigen te prikkelen. De ene keer is dat positief; de andere keer negatief. Voor PvdA is de diversiteit aan kunst belangrijk. Ingrijpen (lees: censuur) mag alleen in hele bijzondere situaties. Bijvoorbeeld als kunst oproept tot haat of tot uitsluiting van (groepen) inwoners.
Vragen:
Vragen en antwoorden
Vraag 1
a) Is het college het eens met de fractie PvdA dat kunst per definitie tot prikkeling leidt?
Antwoord van het college
b) Deelt het college de opvatting van de fractie PvdA dat kunst nooit tot een 100% score qua tevredenheid leidt?
Vraag 2
a) Zou het College kunnen toelichten op basis van welke argumenten een kunstwerk in de publieke ruimte (al dan niet tijdelijk) mag worden verwijderd?
Antwoord van het college
b) Is hier een beslisboom voor en kan deze informatief met de gemeenteraad worden gedeeld?
Vraag 3
a) In deze situatie heeft gemeente Ede Astrant de ruimte geboden om aan de hand van vooraf bepaalde richtlijnen met de kunstenaar te kijken naar invulling. Is het college van mening dat Astrant en de kunstenaar zich aan de opdracht hebben gehouden?
Antwoord van het college
b) Zo niet, wat wordt dan het vervolg?
c) Zo ja, waarom is dan niet gekozen om de glasbak te laten staan en in overleg te gaan met Astrant?
Vraag 4
a) Is het college het met de fractie PvdA eens dat de eerste reactie naar de klachtindieners had kunnen zijn: “Wij gaan aan de hand van uw klacht in gesprek met Astrant en komen hier zo snel mogelijk op terug. In de tussentijd laten wij de glasbak staan”?
Antwoord van het college
b) Zou het college met de kennis van nu op dezelfde manier hebben gehandeld?
Beantwoording door het college van burgemeester en wethouders d.d. 19 september 2023 Ad 1a.
Ja.
Ad 1b.
Ja.
Ad 2a.
Zowel plaatsing, verwijdering en verplaatsing gaat in overleg met kunstenaar (of erfgenamen van de kunstenaar) van een kunstwerk en gebeurt middels collegebesluit. Streetart op de glasbakken loopt echter een ander proces doordat deze vanuit de zwerfafvalregeling loopt en niet vanuit ‘kunstwerken’ is geïnitieerd. Voor streetart op de glasbak geldt dat het verwijderen in principe mogelijk is, wanneer er niet aan de criteria wordt voldaan.
Ad 2b.
Zie antwoord 2a Ad 3a.
Ja. Vooraf zijn regels meegegeven, o.a. het niet tonen van naakt. De ervaring leert dat in de uiting van kunst deze regels door verschillende personen verschillend geïnterpreteerd kunnen worden vanwege de subjectiviteit van kunst. Zodoende is hier geen éénduidig antwoord op te geven.
Ad 3b. n.v.t.
Ad 3c.
Er is direct contact gezocht met Astrant, alleen was de verantwoordelijke op vakantie, waardoor het gesprek niet gevoerd kon worden. Om op het moment wel de gevoeligheid weg te nemen tot dit gesprek mogelijk was is gekozen om tijdelijk de glasbak te verwisselen voor een neutrale, waarbij de glasbak met streetart tijdelijk bewaard zou blijven om terug te kunnen zetten. We hebben gesprekken gevoerd met zowel Astrant, de kunstenaar als met de klachtindieners. De meningen over het kunstwerk verschillen maar dit is geen reden om de glasbak permanent te verwijderen. De glasbak wordt binnen enkele weken teruggeplaatst en de melders zijn hierover geïnformeerd.
Ad 4a.
Ja Ad 4b.
Dat zou kunnen, zie antwoord 3c.
Bron: raadsinformatie van de gemeente Ede (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.