beleidsmatige onderbouwing publiekscampagne drugsgebruik
Narda TekeBozkurt stelde op 27 februari 2026 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Enschede.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Corsanummer: 2600008004 Op 27 februari 2026 zijn bij de raadsgriffie vragen binnen gekomen van mevrouw Narda TekeBozkurt van de fractie PvdA/GroenLinks gericht aan de voorzitter van de Raad op grond van ex artikel 35 van het Reglement van Orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de Raad. Het college van Burgemeester en Wethouders beantwoordt de vragen als volgt.
Betreffende beantwoording schriftelijke vragen van mevrouw Narda Teke-Bozkurt (PvdA) inzake beleidsmatige onderbouwing publiekscampagne drugsgebruik.
Op 2 februari 2026 heeft het college een publiekscampagne over drugsgebruik gelanceerd, naar aanleiding van de resultaten van het rioolwateronderzoek (KWR 2025.092). In het persbericht wordt gesproken van ‘zorgelijke uitkomsten’ en een ‘wake-up call’. In de raadsbrief wordt het onderzoek aangeduid als een objectieve nulmeting en bevestiging van de ingezette koers.
Gelet op de zorgvuldige omgang met wetenschappelijke gegevens en de proportionaliteit van beleidsinterventies stellen wij de volgende vragen.
Beleidsmatige kwalificatie van de onderzoeksresultaten Vraag 1.
Op basis van welke objectieve criteria kwalificeert het college de uitkomsten van het rioolwateronderzoek als ‘zorgelijk’, mede gelet op het feit dat in het rapport wordt gesproken van resultaten die grotendeels vergelijkbaar zijn met andere grote steden?
Antwoord De resultaten laten zien dat in Enschede verschillende drugs worden gebruikt en dat de omvang daarvan vergelijkbaar is met andere grote Nederlandse steden. Voor het college is dit reden om het gebruik als zorgelijk te kwalificeren, omdat drugsgebruik schadelijk is voor gezondheid en samenhangt met criminele gevolgen zoals productie, handel en afvaldumpingen.
Vraag 2 Hoe verhoudt de kwalificatie ‘wake-up call’ zich tot het feit dat het onderzoek expliciet wordt aangeduid als een nulmeting en momentopname van één week?
Antwoord Het college ziet het onderzoek als een nulmeting die inzicht geeft in de omvang en patronen van drugsgebruik in de stad. Tegelijkertijd laat deze momentopname zien dat drugsgebruik daadwerkelijk plaatsvindt op grootstedelijk niveau. De term ‘wake-up call’ is bedoeld om aandacht te vragen voor dit maatschappelijke vraagstuk en het gesprek hierover op gang te brengen.
Vraag 3 Deelt het college dat het rioolwateronderzoek primair inzicht biedt in omvang en patronen van gebruik, maar geen directe causale relatie vaststelt tussen individueel gebruik en geweld in productieketens?
Antwoord Dat deelt het college, maar we weten ook dat er m.n. achter de productie en distributie van drugs een criminele en vaak gewelddadige wereld schuilgaat.
Vraag 4 Methodologische beperkingen en confounders Het rapport benoemt onder meer:
- een meetperiode van één week (momentopname);
- onzekerheden in omrekeningsfactoren en excretiewaarden;
- mogelijke verstoringen door lozingen;
- vergelijking met andere gemeenten in een ander jaar.
Daarnaast zijn bij rioolwateronderzoek bekende verstorende factoren (confounders) relevant, zoals:
- evenementen of incidentele piekbelasting;
- toerisme en forensenstromen;
- studentenpopulatie;
- variatie in metabolisme en gebruiksroutes;
- medisch gebruik (bijvoorbeeld ketamine);
- instabiliteit van stoffen in het rioolstelsel.
Op welke wijze heeft het college deze methodologische beperkingen en mogelijke confounders betrokken bij de beleidsmatige interpretatie van de resultaten?
Antwoord De methodologische beperkingen en confounders zijn in het onderzoek zoveel als mogelijk ondervangen:
- een meetperiode van één week De meetweek was zorgvuldig gekozen. Het betrof een week zonder (school)vakanties of feestdagen. Ook waren er geen (grote) evenementen die veel publiek trokken en mogelijk invloed zouden kunnen hebben op de totale consumptie van drugs binnen de grenzen van de gemeente.
- onzekerheden in omrekeningsfactoren en excretiewaarden Dit heeft geen invloed op trends of vergelijking tussen steden, alleen bij de omrekening naar de marktomvang. KWR heeft conservatieve factoren gehanteerd om zo tot een conservatieve schatting van de marktomvang te komen.
- mogelijke verstoringen door lozingen KWR heeft voor de meeste drugs en meetdagen geen aanwijzingen gezien voor mogelijke lozingen of andere afwijkingen. Ze hebben wel een verhoogde MDMA-piek gezien op een meetdag in het voorzieningsgebied van Boekelo/Enschede Zuid. Die is vervolgens op basis van het afwijkend patroon niet meegenomen in de berekening van het gebruik. Vermoedelijk betrof dit geen lozing van productieafval; maar is het wel aannemelijk dat deze hoeveelheid niet (alleen) door de onderzochte populatie is geconsumeerd. Dat is ook als zodanig vermeld in het rapport (op pagina 20).
- vergelijking met andere gemeenten in een ander jaar Drugsgebruik verandert in de tijd, maar verschillen tussen twee aansluitende jaren zijn doorgaans beperkt. Alleen voor relatief ‘nieuwe’ drugs die relatief weinig worden gebruikt en recent populair of juist minder populair zijn geworden (bijvoorbeeld MMC) ziet KWR grotere verschuivingen tussen aansluitende jaren. Voor de vergelijking worden altijd de meest recente meetgegevens gebruikt. Om praktische redenen heeft KWR doorgaans niet de mogelijkheid om met metingen van andere gemeenten in hetzelfde jaar te vergelijken.
- evenementen of incidentele piekbelasting Daar is rekening mee gehouden, er is een bemonsteringsweek gekozen zonder evenement in de gemeente Enschede die het drugsgebruik zou kunnen beïnvloeden.
- toerisme en forensenstromen Met toerisme is rekening gehouden (er is een bemonsteringsweek gekozen zonder feestdag of schoolvakantie). Er is geen rekening gehouden met forenzenstromen omdat dit praktisch niet mogelijk is. Forenzen zullen een aantal uren van de week bijdragen, of als ze in Enschede wonen en daarbuiten werken juist niet bijdragen. Doordat het onderzoek is uitgevoerd op een grote populatie is de verwachting dat dit uitmiddelt. Zelfs met een voltijdbaan zijn mensen minder dan ¼ van de tijd op locatie aan het werk (40 van de 168 uur in de week).
- studentenpopulatie Voor de studenten die niet in Enschede wonen geldt hetzelfde als wat hierboven vermeld staat t.a.v. forenzen.
- variatie in metabolisme en gebruiksroutes Variatie in metabolisme middelt uit over een grotere populatie, dat is niet relevant op gemeentelijke schaal (behalve als het om een of enkele gebruikers gaat, maar dan is het gebruik extreem laag, en voor de gemeente in absolute zin minder relevant).
T.a.v. gebruiksroutes gaat KWR uit van gebruiksroutes die leiden tot een conservatieve schatting van de marktomvang.
- medisch gebruik (bijvoorbeeld ketamine) Voor ketamine en amfetamine geldt dat het medische gebruik ten opzichte van het illegale gebruik te verwaarlozen is.
- instabiliteit van stoffen in het rioolstelsel De gebruikte parameters zijn gekozen omdat deze stabiel zijn in het riool. Dit is de afgelopen twee decennia in het wetenschappelijke netwerk van KWR uitgebreid onderzocht. Alleen voor de gemeten metaboliet van heroïne is geen beter alternatief, waardoor er geen kwantitatieve uitspraak over heroïnegebruik kan worden gedaan.
Het college heeft het rioolwateronderzoek laten uitvoeren om inzicht te krijgen in het drugsgebruik in onze gemeente, als onderdeel van het ‘Plan van Aanpak Drugsbestrijdingsfonds’. Dat plan van aanpak is opgesteld naar aanleiding van het door uw raad aangenomen amendement ‘Drugsbestrijdingsfonds’ en zet in op de pijlers ‘bewustwording’, ‘deskundigheidsbevordering’ bij professionals en ‘monitoring’. De resultaten van het rioolwateronderzoek zijn daarin niet bepalend geweest.
Vraag 5 Is onderzocht of in de meetweek sprake was van bijzondere omstandigheden die de uitkomsten kunnen hebben beïnvloed?
Antwoord De meetweek is zorgvuldig gekozen. Het betrof een week zonder (school) vakanties of feestdagen en/of (grote) evenementen. Zie ook de antwoorden hier boven.
Vraag 6 Deelt het college dat structurele conclusies over trends of omvang terughoudend moeten worden geïnterpreteerd bij een eenmalige weekmeting?
Antwoord Conclusies over de omvang van de drugsconsumptie moeten altijd met terughoudendheid worden geïnterpreteerd. Langdurig onderzoek in verschillende steden en regio’s gedurende meerdere maanden laat zien dat de variatie van drugsconsumptie tussen verschillende meetweken beperkt is (van 5% tot maximaal ~25%). Alleen drugs die in zeer geringe mate worden gebruikt laten grotere variaties tussen meetweken zien (bijvoorbeeld methamfetamine).
Dit gaat zelfs in grote gemeenten om een zeer klein aantal gebruikers, waardoor individuele keuzes en reisbewegingen invloed gaan hebben op het beeld.
Zoals ook aangegeven in de raadsbrief van 2 februari jl. is het rioolwateronderzoek dat vorig jaar is uitgevoerd een nulmeting. Het college wil het rioolwater onderzoek in 2027 herhalen zodat we het effect van het Drugsbestrijdingsfonds kunnen meten.…
Bron: raadsinformatie van de gemeente Enschede (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.