04A Beantwoording vragen perspectief

Vraag 1

Op 27 november las ik een bericht van Ruud over dit agendapunt. Bij toeval zag ik op de vrijdag 29-11 dat het agendapunt toch is geagendeerd. Het gaat over mensen die misschien een andere werkgever gaan krijgen en daar dienen we heel netjes mee om te gaan. Inwoners (en eventueel insprekers) hebben mogelijk geen weet over dit agendapunt. Hoe kan het toch, dat dit agendapunt met de stukken niet tijdig is aangemeld bij de griffier?

Antwoord van het college

De stukken zijn tijdig in het college besproken en vastgesteld. Omdat er in deze voor is gekozen de stukken in alle drie de gemeentes gelijktijdig openbaar te maken én we de besluiten op beide NLW locaties en bij Onze Loods fysiek hebben toegelicht aan de medewerkers, was de aanleverprocedure anders dan gebruikelijk. Helaas is dit dus mis gegaan. Juist in het belang van die medewerkers zijn wij blij dat de raad het punt toch op de agenda heeft gezet. Met de opmerking dat inwoners en eventuele insprekers mogelijk geen weet hebben van het punt zijn wij het niet met u eens. Als wij uw reglement van orde goed begrijpen hadden inwoners op 3 december tijdens de raadsavond gebruik kunnen maken van het spreekrecht over dit thema. Daarnaast denken wij ook dat het op de agenda staan van dit punt geen verrassing is, aangezien al in juni in het raadsvoorstel stond dat het nu zou worden geagendeerd. Ook voor raadsleden denken we niet dat het een verrassing hoefde te zijn. Er zijn vier themasessies geweest, waarvan de laatste op 13 november, met de drie raden en in al deze sessies is de planning gedeeld. Uiteraard leren wij hiervan voor een volgende keer, vinden we het vervelend dat u het gevoel heeft zich niet voldoende te hebben kunnen voorbereiden, maar zijn we er vast van overtuigd dat het nu wel behandelen in het belang is van inwoners van de drie gemeenten, medewerkers van NLW en andere belanghebbenden.

Vraag 2

Wordt voor de gemeente HadM de aansprakelijkheid geregeld?

Antwoord van het college

(iets fout in de productie, ziekte, letsel, etc.)

Vraag 3

Op welke pay rol komen de staf- en medewerkers te staan?

Antwoord van het college

Deze vragen (2, 3 en 4) zijn nu nog niet te beantwoorden omdat het vaststellen daarvan uw bevoegdheid is. Wat ons betreft is de juiste volgorde dat we de Raad eerst een voorgenomen besluit voorleggen om de GR te ontbinden. Dat voorstel ligt nu voor met daarin een aantal uitgangspunten zoals de uitspraak dat de drie gemeenten zelf verantwoordelijk worden voor de arbeidsovereenkomsten van de doelgroepmedewerkers. Als de raden hier ja tegen zeggen dan wordt dat verder uitgewerkt in de planfase. De beraadslagingen, waaronder uw vragen/zorgen over organisatiestructuur, aansprakelijkheid en verloning van de medewerkers zien wij als richting/kaders voor het college die we in de volgende fase verder uitwerken. Met andere woorden. Deze punten zullen terugkomen in het definitief besluit dat medio 2025 aan u wordt voorgelegd. Voor besluitvorming in september zijn we van plan themasessies te organiseren over hoe de organisatie in Horst aan de Maas (Onze Loods) eruit komt te zien.

Uiteraard zijn we graag bereid deze in te steken naar behoefte van uw raad.

Vraag 4

Is variant 2 juridisch onderzocht en zo ja wat waren de bevindingen?

Antwoord van het college

Ja. Aan dit voorstel hebben verschillende werkgroepen gewerkt, waarin naast de gemeenten ook NLW was en is vertegenwoordigd. Zo heeft er ook een werkgroep met juridisch adviseurs deelgenomen aan de beoordeling van de afwegingscriteria in relatie tot de verschillende varianten. Allen hebben positief geadviseerd om variant 2 verder uit te werken.

Vraag 5

In hoeverre is de opgeknipte organisatie voldoende robuust voor de komende jaren?

Antwoord van het college

Wij kunnen dit alleen beantwoorden voor Onze Loods, aangezien dat de Horst aan de Maas versie van een lokaal werkontwikkelbedrijf is. Wij zijn er van overtuigd dat die robuust genoeg is voor de komende jaren, maar willen daar wel nadrukkelijk bij vermelden dat dat niet

 betekent winstgevend. Dienstverlening voor deze groep inwoners kost geld. De winst zit hem in gezondere en gelukkigere inwoners en in minder zorgkosten voor deze groep inwoners. Op dit moment betalen we 20% van het exploitatietekort van NLW. Voor Horst aan de Maas was dat afgelopen jaar ongeveer 380.000 euro. Wat ons betreft is dat straks een taakstellend budget voor Onze Loods dat aan de impactkant en zorgkostenkant een veelvoud oplevert.

Daarbij is het wel belangrijk te vermelden dat de raden ons in de raden van juni en de themasessies de opdracht hebben gegeven om de drie lokale werkbedrijven flexibel en schaalbaar te ontwerpen zodat ze met de economische situatie en de ontwikkelingen van de arbeidsmarkt mee kunnen bewegen.

Wij zien daarnaast dat het hebben van werk de basis is voor bestaanszekerheid. Werk zorgt voor inkomen, werk verbindt, werk betekent ‘meedoen’. Toch is betaald werk niet altijd voor iedereen haalbaar. Wij hebben daarom de afgelopen jaren geïnvesteerd in samenwerking met maatschappelijke partners en bedrijven, waaronder Rendiz, Gilde en NLW onder de naam Onze Loods. We praten al langere tijd met lokale ondernemers(verenigingen) en onderwijs vanuit hun behoefte om aan te sluiten. Op de huidige plek kan dat niet omdat het aantal unieke bezoekers door ruimtegebrek niet kan groeien. Met de ontwikkeling van een nieuwe Onze Loods kunnen we nog betere dienstverlening organiseren die aansluit op de behoefte van onze inwoners en op die van lokale ondernemers waardoor zij meer werk kunnen laten doen door lokaal woningzoekenden en minder door (bijvoorbeeld) arbeidsmigranten.

Vraag 6

a rv 1.2 Venray heeft een netwerk opgebouwd met maatschappelijke partners, waaronder NLW. Waarom doet HadM het anders dan Venray?

Antwoord van het college

Welke voor/nadelen zijn er te benoemen?

Belangrijke constatering is dat de opgaven in de drie gemeenten met elkaar verschillen. Zo heeft de gemeente Venray, mede door de vestiging van een belangrijke geestelijke gezondheidszorginstelling, van oudsher een andere inwonerspopulatie. Dat maakt dat het uitkeringsbestand in de gemeente Venray twee keer zo hoog is als in Horst aan de Maas en Peel en Maas. Iedere gemeente kiest dan ook voor een aanpak passend bij de behoefte van de eigen inwoners. Het voordeel van Onze Loods is dat het één fysieke plek is waar inwoners de Nederlandse taal kunnen leren, een kopje koffie kunnen drinken, deelnemen aan een activiteit en (beschut) kunnen werken in de nabijheid van de kern Horst. Overigens geloven wij, net als Venray, in een betere samenwerking met lokale ondernemers/werkgevers. Daarom trekken we voor de nieuwe versie van Onze Loods intensief op met onder andere lokale ondernemers(verenigingen) en maatschappelijke organisaties. Denk daarbij aan zorgaanbieders of multifunctionele accommodaties.

Vraag 7

a rv 1.8 De adviesraden Sociaal Domein hebben voor nu aangegeven kennis te nemen van de eerste uitkomsten en hebben een aantal aanbevelingen gedaan voor de verdere uitwerking in de planfase. Wat waren de aanbevelingen en in hoeverre worden ze meegenomen?

Antwoord van het college

In bijlage 3 van het RV Uitwerking opdracht iedereen doet mee treft u de aanbevelingen van de adviesraden Sociaal Domein aan. In bijlage 4 vind u de antwoorden op de aanbevelingen en vragen van de adviesraden Sociaal Domein. De conclusie is dat de adviesraden zich kunnen vinden in de richting van en het toewerken naar drie lokale ontwikkelbedrijven.

Vraag 8

Kanttekeningen 1.1: Hierbij is de intentie om ontwikkelbedrijven en aansturing te centraliseren op arbeidsmarktregio niveau. Wat wordt hier bedoeld?

Antwoord van het college

De arbeidsmarktstructuur wordt op korte termijn aangepast. Hierbij is de intentie om aansturing op het gebied van werkgeversbenadering te centraliseren op arbeidsmarktregio niveau. Daarnaast kiezen we ervoor om in te zetten op lokale ontwikkelbedrijven. Wij vinden het belangrijk om dienstverlening zo mensnabij te organiseren. In het te doorlopen proces bekijken hoe we hoe deze twee stromen zich tot elkaar verhouden. Daarbij is onze insteek lokaal wat kan en regionaal wat beter is.

Vraag 9

Kantekening 1.3: Wat is het huidige beeld van de financiële gevolgen en wat zijn de onzekerheden?

Antwoord van het college

Voor het exploitatiedeel is dat het eerste deel van het antwoord op vraag 6, namelijk dat onze bijdrage in het exploitatietekort taakstellend budget is voor de exploitatiebijdrage in Onze Loods. Daarnaast hebben we onderlinge solidariteit afgesproken. Daarover is nu nog niets te zeggen. De uitwerking ervan wordt een van de beslispunten in het raadsvoorstel van september. Om dit aan uw raad voor te kunnen leggen wordt in de vervolgfase de waarde en risico’s van de huidige situatie van de NLW NV geïnventariseerd. Het gaat dan specifiek om de de waarde van de bezittingen en de (langlopende) verplichtingen en de risico’s.

Vraag 10

Kanttekening 1.5: Onrust medewerkers. Wat vindt de ondernemersraad van de plannen?

Antwoord van het college

Waarom zijn de medewerkers ongerust?

De ondernemersraad is gedurende het gehele proces bijgepraat door de directie NLW. Op 6 november hebben we alle medewerkers op de locaties Panningen, Venray en Onze Loods geïnformeerd over onze plannen. We hebben vooral geluisterd en goed opgehaald bij de medewerkers wat onze plannen teweeg brengen en waar we in het vervolgproces rekening mee kunnen houden. Op 7 november zijn we aanvullend nog eens extra binnengelopen bij Onze Loods om te kijken hoe zij het nieuws ontvangen hadden. De sfeer was goed en medewerkers waren vooral nieuwsgierig naar de doorontwikkeling van Onze Loods. Daar hadden zij allerlei ideeën voor.

Vraag 11

Financiële consequenties: Waarom zijn frictiekosten nodig en hoe groot zijn ze?

Antwoord van het college

Frictiekosten zijn onafwendbaar als gevolg van een ontvlechting van de GR NLW. Voorbeelden van deze kosten zijn bijvoorbeeld de inhuur van Berenschot voor onderzoek. Gelukkig hebben frictiekosten een eenmalig en tijdig karakter.

Vraag 12

Bijlage 1 Strategisch kader. Pag 7 een structurele afname van de potentiële beroepsbevolking door vergrijzing en ontgroening. Wat wordt bedoeld met ontgroening?

Antwoord van het college

De omvang en samenstelling van de Nederlandse bevolking verandert de komende jaren door vergrijzing. De groep ouderen wordt steeds groter en de gemiddelde leeftijd steeds hoger. Met ontgroening wordt de verhouding tussen het aantal jongeren en ouderen aangeduid. Wat we zien is dat in 2023 de ontgroening, het naar verhouding afnemen van het aantal jongeren, duidelijk zichtbaar is.

Vraag 13

4.2.5 Leerpunten ervaringsdeskundigen. Welke leerpunten wordt meegenomen naar HadM?

Antwoord van het college

Voor ons zijn alle leerpunten die genoemd zijn onder 4.2.5 van belang. Met het toewerken naar ons lokaal werkontwikkelbedrijf zullen we dan ook uitvoerig het gesprek blijven voeren met de deelnemers van Onze Loods en ervaringsdeskundigen zelf. In het meest recente gesprek gaven ze ons mee om gericht op zoek te gaan naar lokale werkgevers, zodat deelnemers in Onze Loods werk kunnen doen van en voor de lokale gemeenschap.

Vraag 14

Nog een aanvullende vraag voor het proces: Ik vraag me af, waarom in de decembervergadering dit onderwerp perse noodzakelijk is om op de agenda te staan. Stel dat we dit onderwerp in januari hadden behandeld. Wat gaat er dan mis?

Antwoord van het college

(Als ik de stukken doorneem zie ik geen show stoppers, behalve dat de gemeenteraad zich een maand later uitspreekt over dit onderwerp.) Het belangrijkste argument is dat we snel duidelijkheid willen bieden aan de medewerkers van NLW. Wetende dat de gemeenteraad van Venray afgelopen dinsdag het besluit heeft genomen en in Peel en Maas uit de commissie is gebleken dat het een hamerstuk is maakt dat wij de Raad dankbaar zijn dat zij, ondanks een fout in de afstemming, een besluit gaan nemen. Vertraging zou de planning in het raadsvoorstel om in september de drie raden

 besluiten te laten nemen niet haalbaar maken. Zeker omdat de eerste raadsvergadering van 2025 niet in januari is, maar pas op 4 februari. Dat zou zeven weken vertraging opleveren.