selectieve boycot De Vleeshal - Alex Wohler (VVD)
Een raadslid (VVD) stelde op 30 oktober 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Middelburg.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Commissie
Maatschappelijke Zaken – 30 oktober 2025
Agendapunt
9
Onderwerp
Selectieve boycot De Vleeshal
Vragensteller
Alex Wohler (VVD)
Datum ingediend
29 oktober 2025
Datum beantwoording
30 oktober 2025
Aanleiding
De VVD Middelburg leeft mee met alle slachtoffers van het geweld in Israël en Gaza en spreekt de hoop uit dat het nu bereikte vredesakkoord daadwerkelijk standhoudt en zal leiden tot een duurzame vrede. Juist in de nasleep van een conflict is culturele uitwisseling van groot belang voor wederzijds begrip en verzoening.
Het uitsluiten van kunstenaars op basis van nationaliteit is onjuist en in strijd met de waarden van inclusie en non-discriminatie.
Recent werd bekend dat Stichting Beeldende Kunst Middelburg (De Vleeshal) de petitie op cultureleboycotisrael.nu heeft ondertekend, waarin culturele instellingen wordt opgeroepen geen samenwerkingen meer aan te gaan met Israëlische organisaties. De Vleeshal ontvangt/ontving subsidie van de gemeente Middelburg. Tegelijkertijd is er een expositie genaamd Tatar Kiss, waarin kunstenaars met wortels in de Russische Federatie deelnemen, waaronder bevolkingsgroepen zoals de Tartaren, Boerjaten en Circassiërs, van wie velen juist kritisch staan tegenover het Poetin-regime. De VVD Middelburg benadrukt dat in Israël eveneens veel kunstenaars kritisch zijn op hun regering. Het principieel weren van Israëli’s is daarom in wezen discriminerend en hypocriet.
Vraag 1
Op welke wijze is het college op de hoogte gesteld van het feit dat De Vleeshal de petitie tot een culturele boycot van Israël heeft ondertekend, en hoe duidt college dit besluit van een door de gemeente gesubsidieerde instelling?
Antwoord
De Vleeshal heeft de wethouder hierover per e-mail geïnformeerd. De directie heeft in de e-mail laten weten voornemens te zijn om te ondertekenen. Daarbij is benadrukt dat de boycot geen gevolgen heeft voor individuele kunstenaars. Vleeshal is een zelfstandige stichting en kan als zodanig eigen beleidskeuzes maken.
In de petitie spreken culturele organisaties en kunstenaars uit België en Nederland zich uit over de situatie in Israël en het Palestijnse gebied. De culturele boycot is gericht op de Israëlische staat en op alle Israëlische instellingen en bedrijven. In de petitie worden die organisaties uitgezonderd die “niet medeplichtig zijn aan schendingen van het internationaal recht en zich ondubbelzinnig hebben uitgesproken tegen de genocide, de juridisch illegaal verklaarde bezetting en de apartheid.” Voorts lezen we: “De boycot is expliciet niet gericht op individuen of hun afkomst, dus ook niet op Joden, of op Israëli’s als zodanig, maar op de medeplichtigheid van Israëlische instellingen en bedrijven aan de mensenrechtenschendingen jegens de Palestijnen.” In onze optiek sluit de Vleeshal met het ondertekenen van de petitie dus geen samenwerking met kunstenaars uit die kritisch zijn op de Israëlische regering. Wij hebben de ondertekening van de Vleeshal opgevat als een uiting van maatschappelijke betrokkenheid en engagement in lijn met de Rode Lijn demonstraties die in het land gehouden zijn.
Vraag 2
Welke subsidies heeft De Vleeshal de afgelopen jaren van de gemeente Middelburg ontvangen, via welke regelingen, en met welk doel zijn deze verstrekt?
Antwoord
Vanuit de gemeente ontvangt de Vleeshal subsidie (€ 387.216) voor het verzorgen van presentaties voor hedendaagse kunst vanuit de regeling “Nadere regels subsidie kunst en cultuur gemeente Middelburg”.
Binnen hun programma biedt de organisatie Middelburgs kunstenaars 2 keer per jaar de mogelijkheid om een subsidie aan te vragen voor een project of voor ontwikkeling. Elke vijf jaar wordt de Vleeshal Kunstprijs uitgereikt. Bij alle exposities wordt een publieksprogramma ontwikkeld. Zo streek het nomadische programma ‘Oemoemenoe’ neer in het Pennywafelhuis en er was een samenwerking met Stichting de Vrolijkheid. De Vleeshal ontvangt een rijkssubsidie vanuit de Culturele Basisinfrastructuur en is daarmee één van zes instellingen die nationaal wordt ondersteund. . De Vleeshal bestaat dit jaar 50 jaar. De subsidierelatie met de gemeente Middelburg gaat historisch ver terug.
Vraag 3
Hoe beoordeelt het college de keuze van De Vleeshal om samenwerkingen met Israëlische kunstenaars of organisaties principieel uit te sluiten, mede in het licht van het belang van culturele uitwisseling en dialoog?
Antwoord
In de ogen van het college wordt er met de ondertekening van de petitie geen samenwerking met Israëlische kunstenaars of organisaties uitgesloten. Samenwerkingen blijven mogelijk met organisaties en individuen die niet rechtstreeks de Israëlische staat vertegenwoordigen.
Vraag 4
Op welke manier acht het college dit handelen in overeenstemming met de gemeentelijke waarden van nondiscriminatie, zoals verwoord in onze raadszaal?
Antwoord
De Vleeshal wordt door de gemeente gesubsidieerd voor de presentaties die zij maakt en de ondersteuning die zij biedt aan Middelburgse kunstenaars. De Vleeshal is echter geen verlengde van de gemeentelijke organisatie. In de ogen van het college is het doel van de petitie niet te discrimineren, maar als culturele organisaties een grens aan te geven. Bovendien zijn grondrechten wederkerig en het staat de Vleeshal daarom vrij om zich bij een bepaalde oproep aan te sluiten, zolang het niet in strijd is met de wet.
Vraag 5
Hoe kijkt het college aan tegen de vraag in hoeverre culturele instellingen die subsidie ontvangen zich zouden moeten onthouden van politieke stellingname in internationale conflicten?
Antwoord
De petitie is geen politieke stellingname maar een maatschappelijke uitroep. Het college is geen voorstander van censuur op het handelen van gesubsidieerde organisaties, zolang zij het gemeenschapsgeld besteden voor het doel waarvoor het bedoeld is.
Vraag 6
Hoe beoordeelt het college de situatie dat in de tentoonstelling Tatar Kiss kunstenaars met een Russische achtergrond deelnemen, terwijl Russische staatsagressie in Oekraïne geen reden vormt voor uitsluiting? Wil het college toelichten hoe zij deze keuze van De Vleeshal weegt in vergelijking met het weren van Israëlische kunstenaars?
Antwoord
Bij Tatar Kiss komen juist Russische minderheden aan het woord die als minderheid de Russische staatsagressie kennen.
Vraag 7
Hoe ziet het college het onderscheid tussen kunstenaars die kritisch zijn op hun eigen regering, zoals mogelijk bij Tatar Kiss het geval is, en de uitsluiting van Israëlische kunstenaars, onder wie eveneens velen kritisch zijn op hun overheid? Wat zegt dit volgens het college over de consistentie van het beleid van De Vleeshal?
Antwoord
Volgens de petitie is samenwerking met Israëlische kunstenaars die kritisch zijn op hun overheid juist mogelijk. Wij kunnen ons voorstellen dat deze Israëlische kunstenaars zich gesteund wisten met deze petitie.
Vraag 8
Hoe is in het Middelburgse subsidiebeleid geregeld dat gesubsidieerde instellingen geen kunstenaars uitsluiten op basis van nationaliteit of politieke overtuiging, en hoe beoordeelt het college of dit in de praktijk voldoende wordt gewaarborgd?
Antwoord
In het subsidiebeleid wordt getoetst op financiën/governance, op artistieke kwaliteit en op de relatie met Middelburg. Deze criteria hebben een eigen weging. Gedurende het jaar voeren wij ambtelijk een voortgangsgesprek met gesubsidieerde instellingen en na afloop bieden zij een verantwoording aan in het kader van de subsidievaststelling. Het college ziet geen aanleiding om deze regels te wijzigen, omdat er geen sprake is van uitsluiting.
Vraag 9
Op welke wijze overweegt het college het subsidiebeleid aan te passen of te verduidelijken om te voorkomen dat instellingen die publieke middelen ontvangen discrimineren of politieke selecties toepassen?
Antwoord
Zie 8
Vraag 10
Hoe wil het college bij toekomstige subsidieverleningen beoordelen of instellingen gelijke maatstaven hanteren bij het al dan niet toelaten van kunstenaars uit verschillende landen?
Antwoord
Het college ziet hier geen meerwaarde in. Wij vertrouwen erop dat bij de culturele organisaties de artistieke kwaliteit voorop staat.
Vraag 11
Hoe kijkt het college aan tegen de vraag of consequent zou moeten worden omgegaan met morele en mensenrechtenoverwegingen, bijvoorbeeld door ook kunstenaars te weren uit landen die hoog staan op de Ranglijst Christenvervolging van Open Doors, zoals Noord-Korea, Somalië, Eritrea, Iran of Pakistan?
Antwoord
Deze vraag achten wij niet relevant. Er is nationaal geen oproep gedaan tot een boycot van een van deze landen.
Vraag 12
Op welke manier is het college bereid om met De Vleeshal en de gemeentelijke partners in gesprek te gaan om te waarborgen dat gemeentelijke middelen worden besteed aan verbinding en wederzijds begrip, en niet aan uitsluiting of politieke boycots?
Antwoord
In onze optiek worden de gemeentelijke middelen aan de Vleeshal besteed voor het doel waarvoor zij bedoeld zijn.…
Bron: raadsinformatie van de gemeente Middelburg (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.