Contactbeperking inwoner (214000).pdf
Een raadslid stelde op 12 maart 2026 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Oudewater (22 vragen).
In het kort
22 vragen en wat het college antwoordt
- Erkent het college dat een maatregel die structureel de toegang van een inwoner tot balie-, telefonisch en direct ambtelijk contact beëindigt, de rechtspositie van die… → Nee, er is geen rechtsgevolg aan verbonden, de inwoner kan in contact treden met de gemeente op de voorgeschreven wijze.
- Erkent het college dat een maatregel met een dergelijk rechtsgevolg in beginsel kwalificeert als een besluit in de zin van artikel 1:3 Awb? → Nee, zoals ook uit de rechtspraak blijkt is een contactbeperking en/of toegangsverbod geen besluit in de zin van artikel 1.3 Awb.
- Op welke expliciete wettelijke of bestuursrechtelijke grondslag baseert het college de bevoegdheid om een dergelijke contactbeperking op te leggen? → Er wordt gewerkt volgens het Agressieprotocol 2024 (zie bijlage).
- Erkent het college dat, gezien de machtsasymmetrie tussen overheid en inwoner, bij een maatregel die toegang tot het bestuur beperkt een zware bewijslast en een… → Het in contact treden met de overheid blijft gewaarborgd ook bij een contactbeperking of toegangsverbod.
- Los van de inhoudelijke beoordeling van deze specifieke casus: deelt het college de opvatting dat een contactbeperking slechts rechtmatig kan zijn indien de betrokken… → We baseren deze maatregel op het bijgevoegde Agressieprotocol.
- Erkent het college dat deze concrete, kenbare motivering in de aan de inwoner gerichte brief ontbreekt, en zo nee: waar acht het college die motivering dan kenbaar voor… → Er is conform het Agressieprotocol gehandeld, we gaan verder niet in op individuele situaties.
- Acht het college het aanvaardbaar dat een inwoner een ingrijpende maatregel krijgt opgelegd zonder feitelijke mogelijkheid om de rechtmatigheid daarvan te toetsen, en zo… → We handelen volgens het Agressieprotocol.
- Erkent het college dat proportionaliteit en subsidiariteit vereisen dat aantoonbaar is onderzocht of minder ingrijpende maatregelen volstaan, voordat een… → a.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Beantwoording artikel 32 vragen
Van college van burgemeester en wethouders Vergadering van Kenmerk Z/26/095039 / D/26/214000 Portefeuillehouder Agnes Jongerius Portefeuille Algemeen bestuurlijke zaken Opsteller Schol, Janine Onderwerp Beantwoording Schriftelijke vragen art. 32 RvO van Progressief Oudewater inzake Contactbeperking inwoner
Beantwoording van de vragen In onderstaande vragen gaat het over het opleggen van een contactbeperking. Er is aan iemand een contactbeperking opgelegd. De fractie van Progessief Oudewater heeft nu de onderstaande vragen gesteld.
Het college beantwoordt deze vragen met inachtneming dat het college de privacy van inwoners respecteert en daarom niet op concrete zaken in gaat.
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Erkent het college dat een maatregel die structureel de toegang van een inwoner tot balie-, telefonisch en direct ambtelijk contact beëindigt, de rechtspositie van die inwoner wijzigt en daarmee rechtsgevolg heeft?
Antwoord van het college
Nee, er is geen rechtsgevolg aan verbonden, de inwoner kan in contact treden met de gemeente op de voorgeschreven wijze.
Vraag 2
Erkent het college dat een maatregel met een dergelijk rechtsgevolg in beginsel kwalificeert als een besluit in de zin van artikel 1:3 Awb?
Antwoord van het college
Nee, zoals ook uit de rechtspraak blijkt is een contactbeperking en/of toegangsverbod geen besluit in de zin van artikel 1.3 Awb.
Zo nee: welk rechtsbeschermingsregime acht het college dan van toepassing op een inwoner die door deze maatregel wordt geraakt?
De inwoner kan nog steeds in contact treden met de gemeente via het afgesproken mailadres. Mocht een afspraak op locatie nodig zijn, dan maakt de manager van het desbetreffende team de afspraak.
Vraag 3
Op welke expliciete wettelijke of bestuursrechtelijke grondslag baseert het college de bevoegdheid om een dergelijke contactbeperking op te leggen?
Antwoord van het college
Er wordt gewerkt volgens het Agressieprotocol 2024 (zie bijlage). Dit protocol is door de werkgever opgesteld om in gevallen van agressie, de veiligheid van medewerkers te waarborgen.
Indien geen expliciete grondslag bestaat: op welke rechtsstatelijke beginselen acht het college de maatregel dan alsnog gerechtvaardigd?
N.v.t.
Vraag 4
Erkent het college dat, gezien de machtsasymmetrie tussen overheid en inwoner, bij een maatregel die toegang tot het bestuur beperkt een zware bewijslast en een deugdelijke, kenbare en toetsbare motivering vereist zijn?
Antwoord van het college
Het in contact treden met de overheid blijft gewaarborgd ook bij een contactbeperking of toegangsverbod.
Vraag 5
Los van de inhoudelijke beoordeling van deze specifieke casus: deelt het college de opvatting dat een contactbeperking slechts rechtmatig kan zijn indien de betrokken inwoner inzicht krijgt in de concrete gedragingen en feiten die aan de maatregel ten grondslag liggen?
Antwoord van het college
We baseren deze maatregel op het bijgevoegde Agressieprotocol. In dit protocol staan de te nemen stappen uitgebreid beschreven. Dat betekent, dat er voorafgaand aan een contactverbod altijd een ordegesprek plaatsvindt of een waarschuwing wordt gegeven.
Vraag 6
Erkent het college dat deze concrete, kenbare motivering in de aan de inwoner gerichte brief ontbreekt, en zo nee: waar acht het college die motivering dan kenbaar voor de inwoner?
Antwoord van het college
Er is conform het Agressieprotocol gehandeld, we gaan verder niet in op individuele situaties.
Vraag 7
Acht het college het aanvaardbaar dat een inwoner een ingrijpende maatregel krijgt opgelegd zonder feitelijke mogelijkheid om de rechtmatigheid daarvan te toetsen, en zo ja: hoe verhoudt dit zich tot het beginsel dat macht altijd verantwoording verschuldigd is?
Antwoord van het college
We handelen volgens het Agressieprotocol. Zoals eerder aangegeven kan de inwoner altijd in contact treden met de overheid op de voorgeschreven wijze.
Vraag 8
Erkent het college dat proportionaliteit en subsidiariteit vereisen dat aantoonbaar is onderzocht of minder ingrijpende maatregelen volstaan, voordat een organisatiebrede contactbeperking wordt opgelegd?
Antwoord van het college
a. Zo ja: waaruit blijkt dat dit onderzoek is verricht?
b. Zo nee: waarom is van dit beginsel afgeweken?
Afhankelijk van de aard en de situatie wordt conform Agressieprotocol afgewogen welke maatregel wordt opgelegd.
Voordat een contactbeperking wordt opgelegd, wordt er eerst een waarschuwing gegeven of vindt er een ordegesprek plaats.
Vraag 9
Erkent het college dat een contactbeperking zonder expliciete einddatum of heroverwegingsmoment strijdig kan zijn met het evenredigheidsbeginsel?
Antwoord van het college
Zo nee: op basis waarvan acht het college een maatregel van onbepaalde duur gerechtvaardigd?
Een contactbeperking in zijn algemeenheid is nooit voor onbepaalde tijd. Op grond van het Agressieprotocol vindt er altijd een evaluatie plaats.
Vraag 10
Welke objectieve en toetsbare criteria hanteert het college voor opheffing van een contactbeperking, en welke onafhankelijke toetsing is daarbij voorzien?
Antwoord van het college
Dit is vastgelegd in het Agressieprotocol, onder het kopje contactverbod.
Vraag 11
Erkent het college dat hoor en wederhoor een fundamentele waarborg is bij belastende maatregelen?
Antwoord van het college
De stappen van het Agressieprotocol 2024 worden gevolgd, zie ook antwoord 8.
Vraag 12
Is de betrokken inwoner voorafgaand aan het opleggen van de contactbeperking gehoord?
Antwoord van het college
Zo nee: op welke uitzonderingsgrond acht het college dit verenigbaar met artikel 4:8 Awb?
Het uitgangspunt is dat agressie nooit wordt getolereerd, in geen enkele vorm. Conform het Agressieprotocol wordt er altijd eerst een waarschuwing gegeven of een ordegesprek aangegaan.
Vraag 13
Erkent het college dat de correspondentie van de inwoner kwalificeert als een klacht in de zin van hoofdstuk 9 Awb?
Antwoord van het college
De correspondentie wordt conform hoofdstuk 9 Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) en de Klachtenregeling gemeente Oudewater 2024 beoordeeld.
Vraag 14
Erkent het college dat het niet tijdig reageren op een klacht (ongeacht latere behandeling) een zelfstandige schending vormt van hoofdstuk 9 Awb?
Antwoord van het college
We nemen de termijnen in acht zoals deze zijn vastgelegd in Hoofdstuk 9 van de Awb.
Vraag 15
Kan het college verklaren waarom in deze casus geen ontvangstbevestiging, geen gemotiveerde termijnverlenging en geen tijdige afhandeling heeft plaatsgevonden?
Antwoord van het college
De klacht is in behandeling genomen.
Vraag 16
Deelt het college de opvatting dat structurele termijnoverschrijding en niet-reageren bijdragen aan wantrouwen in de lokale overheid, en erkent het college dat dit wantrouwen in deze casus expliciet wordt benoemd?
Antwoord van het college
In zijn algemeenheid deelt het college dat termijnoverschrijding en niet-reageren kan bijdragen aan wantrouwen in de lokale overheid. Verder zie antwoord 15, we gaan verder niet in op individuele situaties.
Vraag 17
Acht het college het aanvaardbaar dat een overheid die correct gedrag van inwoners verlangt, zelf wettelijke termijnen en procedurele waarborgen niet naleeft?
Antwoord van het college
Nee.
Vraag 18
Erkent het college dat maatregelen die de rechtspositie van inwoners beperken, de raad aangaan vanwege diens controlerende taak?
Antwoord van het college
Een maatregel zoals contactregulering beperkt niet de rechtspositie van inwoners.
Vraag 19
Waarom is de raad niet actief geïnformeerd over het opleggen van contactbeperkingen en het niet-naleven van de klachtenprocedure?
Antwoord van het college
Het opleggen van een contactbeperking is in eerste instantie een werkgeversaangelegenheid, aangezien het de veiligheid van werknemers betreft. De raad wordt via het jaarverslag klachten geïnformeerd over de afhandeling van klachten.
Vraag 20
Beschikt de gemeente over een vastgesteld en openbaar protocol voor contactbeperkingen dat expliciet de volgende zaken borgt: a. zware motivering en bewijslast; b. hoor en wederhoor; c. proportionaliteit en subsidiariteit; d. tijdelijkheid en heroverweging; e. naleving klachttermijnen?
Antwoord van het college
Zo nee: waarom niet?
De directie heeft in 2024 het Agressieprotocol vastgesteld. Dit protocol geldt dus voor de gemeente Woerden en gemeente Oudewater. Daarnaast wordt er gewerkt volgens de Klachtenregeling gemeente Oudewater 2024 zoals deze door het college, de burgemeester en de raad (ieder voorzover het de eigen bevoegdheden betreft) is vastgesteld.
Vraag 21
Is het college bereid een dergelijk protocol vast te stellen en de raad daarin een kaderstellende rol te geven?
Antwoord van het college
Zie antwoord 20 en zie antwoord 19.
Vraag 22
Deelt het college de opvatting dat het normatieve gezag van de overheid om correct gedrag van inwoners te verlangen, slechts geloofwaardig is indien diezelfde overheid aantoonbaar voldoet aan motiveringsplichten, termijnen en hoor- en wederhoor, en zo nee: waarop baseert het college dan dat gezag?
Antwoord van het college
Het college volgt bij alle besluitvorming de Awb en de beginselen van behoorlijk bestuur.
23. De Nationale Ombudsman heeft recent vastgesteld dat overheden in de praktijk vaak met twee maten meten: zonder bewijs of voldoende onderbouwing kan gedrag van inwoners leiden tot besluiten die diep ingrijpen op het persoonlijke leven van inwoners. Daartegenover worden bewezen schendingen door de overheid zelf (fouten, het
overschrijden van wettelijke termijnen of het niet naleven van motiveringsplichten) veelal verklaard met een beroep op ‘capaciteitsgebrek’ op blijven deze zonder concrete consequenties.
Erkent het college dit door de Nationale Ombudsman geschetste risico in het eigen handelen, en kan het college aangeven waarom capaciteitsgebrek wél veelvuldig als verzachtende omstandigheid voor de gemeente Oudewater wordt gehanteerd, maar niet voor inwoners die aan wettelijke verplichtingen moeten voldoen?
Capaciteitsgebrek is geen verzachtende omstandigheid maar de harde werkelijkheid. In gevallen waar het inwoners raakt, proberen wij zo veel als mogelijk de menselijke maat hanteren.
Bijlagen
1. Vragen reglement van orde: D/26/213999.
2. Agressieprotocol 2024: D26215441
Bron: raadsinformatie van de gemeente Oudewater (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.