vragen ingekomen stuk A-02 door LL.pdf
Een raadslid stelde op 1 juli 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Stichtse Vecht.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
1 juli 2025 Dag allen, Op verzoek van het CDA een reactie op het ingekomen stuk dat Duurzame Vecht instuurde met betrekking tot onze oorspronkelijke motie waarin nog sprake was van 10x de tiphoogte. In BLAUW mijn antwoorden. @Griffie Stichtse Vecht @Espeldoorn, Bianca Graag deze mail als stuk toevoegen aan het agendapunt. Voor de transparantie verzoek ik ook het ingekomen stuk bij de agenda te plaatsen, zodat de documenten aan elkaar gerelateerd kunnen worden.
Ik heb over hun stuk al contact gehad met Duurzame Vecht zelf (Frans te Braake); hun reactie heeft het herschrijven van onze motie gekruist. Zij zijn inmiddels op de hoogte van de nieuwe motie, waar wij nog geen reactie op hebben ontvangen.
Toch lijkt het me goed puntsgewijs onze visie op hun inbreng te geven zodat jullie daar kennis van kunnen nemen en mee kunnen nemen in jullie overwegingen. Ik heb het stuk (op de inleiding na) integraal gekopieerd en inline mijn reactie geplaatst,
2. Wat is er aan de hand?
• De landelijke overheid stelt op 1 juli 2025 nieuwe normen vast voor windturbines (bijvoorbeeld over geluid, slagschaduw en afstand tot woningen).
Dit klopt niet. De verwachting was dat dit 1 juli zou zijn, maar staatssecretaris Jansen (I&W, inmiddels afgetreden) en minister Hermans (KGG, demissionair) zijn het oneens over het kabinetsvoorstel van Stas Jansen hier over. Er is nog geen zicht op wanneer de beslissing dan wel valt en welke normen vanuit het Rijk dan zullen gelden. Gegeven de activiteiten die de provincie ontvouwt willen we deze patstelling niet afwachten.
• Tot die tijd mogen gemeenten eigen regels voorstellen, maar die moeten wel juridisch en inhoudelijk kloppen.
Dat is correct; de jurist NP RES Maarten Engelberts heeft ons dat ook voorgehouden op 25 juni jl. Op basis daarvan is de motie ingrijpend gewijzigd.
• Het voorgestelde 10H-criterium zou bij molens van 200 meter hoogte leiden tot een minimale afstand van 2 kilometer tot woningen. Dat betekent: nagenoeg nergens meer windturbines in de gemeente – en ook bijna nergens anders in Nederland.
Technisch klopt dat. Wij hebben het 10H criterium inmiddels losgelaten, net als de hoogtebepaling omdat dit onvoldoende deugdelijk onderbouwd kon worden. Wij kwamen tot de conclusie dat er te weinig empirisch steekhoudend bewijs is voor de 10H norm. In het licht van de eis die de Raad van State in 2021 in het Nevele arrest heeft geformuleerd hebben we aanvullend literatuuronderzoek gedaan en hieruit kwam 4x de tiphoogte, die volgens ons ook bij de Raad van State verdedigbaar is.
3. Wat zijn de bezwaren tegen het voorstel?
Juridisch:
• De provincie kan het voorstel eenvoudig passeren via een zogeheten projectbesluit (bevoegdheid onder de Omgevingswet).
Dat is slechts ten dele waar. De provincie kan een projectbesluit nemen, maar moet daar in deugdelijk motiveren waarom de door gemeente gehanteerde normen niet zouden deugen. De Raad van State tilt daar ontzettend zwaar aan. Zie voor voorbeelden het initiatiefvoorstel 2x tiphoogte van de raad Nissewaard en de ontwikkelingen bij windpark Brielse Maasdijk, waar de gestelde normen door de RvS in stand gelaten werden.
Op basis van 4x de tiphoogte, die in lijn is met beleid in landen om ons heen EN met het voorgenomen beleid van staatssecretaris Jansen zien wij niet hoe een projectbesluit dat die normen terzijde stelt kan slagen bij de Raad van State; wij beroepen ons op het voorzorgsbeginsel. Het zou betekenen dat ook de voorgenomen landelijke normering niet zou deugen. Wij wachten die ontwikkelingen daarom met belangstelling af.
Daar komt nog iets bij. De provincie is ook bevoegd gezag in het licht van de Energiewet. Echter, als
1 juli 2025 het projectbesluit niet zou slagen bij de Raad van State (en wij denken dat het niet slaagt), dan komt de vraag naar boven of de provincie doorzettingsmacht heeft op basis van de bevoegdheden die voortvloeien uit de Energiewet. En dat is maar zéér de vraag.
Er is geen jurisprudentie op dit vlak. Kort en goed heeft een rechter zich nog nooit gebogen over strijdige belangen voortvloeiend uit de Omgevingswet (wanneer de gemeente in het gelijk gesteld wordt) in relatie tot de rechten die de provincie kan ontlenen aan de Energiewet. De jurist NP RES vond dit een zeer interessant gegeven, en Lokaal Liberaal vindt dat ook. Het zou alleen daarom al de moeite waard zijn deze zaak op dat niveau op tafel te krijgen, omdat dat helderheid schept over de bevoegdheden van het bestuursorgaan en onder welke titel dat dan zou zijn. Stichtse Vecht kan daarmee de aanleiding zijn voor baanbrekende jurisprudentie, alleen… dan moet de zaak wel op het spits gedreven worden. Aannemen van deze motie is een eerste stap daartoe.
• Het voorstel kan strijdig zijn met de Klimaatwet en Europese doelen.
Met een norm van 4x de tiphoogte, is dat naar onze mening niet het geval, deze norm wordt in vrijwel ieder Europees land aangehouden. Zie ook het rapport van Arcadis uit 2022 hier over.
• Kans op rechtszaken en schadeclaims van projectontwikkelaars bij onredelijke belemmering.
Met de norm 4x tiphoogte slaagt die claim niet, aangezien het op handen zijnde landelijke regelgeving betreft, waar wij op vooruit lopen. Los daarvan, als de Raad van State oordeelt dat de normen deugdelijk onderbouwd zijn, slaagt een beroep op onredelijkheid eveneens niet. Dit zou een andere zaak worden als er in beroep gegaan zou worden tegen de landelijk voorgenomen norm. Maar ook dan geldt dat deze norm niet onredelijk is ten opzichte van wat Europees te doen gebruikelijk is en past binnen het voorzorgsbeginsel. Het wijkt niet in die mate af dat dit als onredelijk bezwarend gekenmerkt kan worden.
Inhoudelijk:
• Er is geen onderbouwing met gegevens over gezondheid of geluid.
In de nieuwe motie is deze onderbouwing wel gegeven, en met name de geluidsnormen zijn afgeleid van drie zaken:
1. Voorgenomen regels ten aanzien van geluid die dus nog door kabinet moeten worden vastgesteld.
Deze zijn al opgenomen in de diverse diocumenten van de NP RES.
2. Empirisch onderzoek uit 2022 van het Bundesumweltamt, dat onderzoek heeft gedaan naar Aplitudemodulatie van windturbines en hierin (het effect van) de norm 45Lden heeft verwerkt
3. Pan-Europees onderzoek van Arcadis waarin de geluidsnormen en hun onderbouwing in diverse europese landen zijn verantwoord
• De verwijzing naar Duitsland of Oostenrijk is misleidend: 10H geldt alleen in één deelstaat van Duitsland (Beieren), nergens anders.
Dit klopt, en vanwege de zwak gebleken onderbouwing van die norm, ook in Duitsland en Polen zelf, hebben we deze dus geschrapt en verlaagd naar 4H
• Er ontbreekt een paragraaf over lokaal eigendom, compensatie of zeggenschap voor inwoners.
Het gaat nu nog alleen om kaderstellende normen ten aanzien van plaatsing. Lokaal eigenaarschap evenals compensatie en zeggenschap is een invulling van/voor een vergund project en dit soort kaders zouden apart moeten worden vastgesteld. Gelijk aan de wijze zoals we dat met zonnevelden gedaan hebben. We zijn het overigens eens met het principe van lokaal eigenaarschap en ZEKER met het principe van zeggenschap, het is immers de leefomgeving van onze inwoners. Dat is echter niet iets waar we nu over besluiten, maar in een latere fase. Overigens verplicht de Omgevingswet een initiatiefnemer om in gesprek te gaan met belanghebbenden.
Praktisch en politiek:
• Dit werkt als een windenergieverbod – dat kan tot polarisatie leiden.
De conclusie dat dit tot polarisatie kan leiden delen wij niet, politiek is bij meerderheid besluiten nemen, waarbij je rekening houdt met de wensen van de minderheid. Ook het wel toelaten van windenergie kan tot polarisatie leiden als je de redenering omdraait. Lokaal Liberaal heeft ook een
1 juli 2025 duidelijke visie op “Wat dan wel” maar dat is een mooie discussie om later met elkaar te voeren.
• Het voorstel ondermijnt inspanningen voor lokale participatie, zoals medeeigenaarschap of een omgevingsfonds.
Die conclusie delen wij niet: Als er geen windturbines staan is lokale participatie niet nodig, blijft onze mooie omgeving onaangetast en is een gebiedsfonds dus niet nodig en van iets wat er niet is kun je ook geen mede-eigenaar zijn.
4. Wat stellen wij voor?
Wacht op de landelijke regels Stel geen afstandsnormen vast vóór 1 juli. Dan weten we welke gezondheids- en milieuregels landelijk gaan gelden.
Zie hierboven. Het is nog volstrekt onduidelijk wanneer die regels worden vastgesteld en wat de gevolgen ervan zijn. Daar willen we niet op wachten gezien de activiteiten van de Provincie.
Nodig onafhankelijke experts uit In dit stadium niet nodig.
Organiseer een openbare sessie met het RIVM, de Omgevingsdienst en een geluidsexpert, zodat de raad goed geïnformeerd besluiten kan nemen.
Het RIVM is nou net een slecht voorbeeld. Die lopen hopeloos achter in het doen van actueel onderzoek, hun laatste onderzoek op dit vlak dateert uit 2008/2009 en is extreem gedateerd.…
Bekijk de brief: Beantwoording vragen ingekomen stuk A-02 door LL.pdf
Bron: raadsinformatie van de gemeente Stichtse Vecht (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.