Raadsvragen - Beantwoording PvdA - Jeugd GGZ Emergis
Een raadslid stelde op 24 maart 2023 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Vlissingen.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Fractie PvdA
UW BRIEF VAN
UW KENMERK
ONS KENMERK
DATUM
2250966 / 2262113
23 maart 2023 BIJLAGEN
BEHANDELD DOOR
BEZOEKADRES
TELEFOON
A de Klerk
Paul Krugerstraat 1
+31118487438
ONDERWERP
Beantwoording art 34 RvO vragen Fractie PvdA inzake Jeugd ggz Emergis
Geachte heer/mevrouw, Naar aanleiding van de door uw fractie ingediende vragen ex artikel 34 RvO informeren wij u als volgt.
Uw inleiding Bij Emergis verandert er momenteel vrij veel in het zorgaanbod. Zo is Emergis van plan om de gespecialiseerde autisme kliniek te sluiten (https://www.pzc.nl/zeeuws-nieuws/vadermarcel-maakt-zich-zorgen-over-sluiting-autismekliniek-emergis-specialistische-aanpak-diemijn-dochter-zo-helpt-valt-weg~a141850a/) en was er enige maanden eerder een tijdelijke opnamestop voor kinderen en jongeren (https://www.binnenlandsbestuur.nl/sociaal/internwanbeleid-emergis-zorgt-voor-opnamestop) .
De veranderingen zorg bij Emergis zijn het gevolg van landelijke ontwikkelingen naar een toenemende extramurale zorg. Maar het lijkt erop dat er daarnaast ook financiële problemen zijn bij Emergis en dat Emergis kampt met personeelstekorten.
Emergis verzorgt op een aantal gebieden jeugdzorg, die niet door andere zorgaanbieders in Zeeland wordt geleverd. Dat betekent dat Emergis, net als Intervence, voor de jeugdzorg in Zeeland een zgn. ‘systeem-aanbieder’ is. De situatie bij Emergis lijkt dan ook in een aantal opzichten op die van Intervence van een paar jaar geleden. De conclusies en aanbevelingen van het onlangs verschenen Rekenkamerrapport Intervence lijken dan ook zeker relevant voor de inkoop van jeugdzorg door de Zeeuwse gemeenten bij Emergis.
Vraag 1 Is het college op de hoogte van de financiële en personele problemen bij Emergis? Zo ja, op welke wijze wordt daar mee om gegaan?
Ons antwoord Wij zijn op de hoogte van problematiek waarmee Emergis te maken heeft. Zoals u aangeeft is deze niet los te zien van de landelijke trend om het aantal kliniekbedden af te bouwen en de zorg zo veel mogelijk ambulant in te richten. De inhoudelijke argumentatie achter deze verschuiving is de aanname dat het in de meeste gevallen beter is om mensen in hun thuissituatie te behandelen. Emergis moet de ambulantisering vorm geven in de Zeeuwse
POSTBUS 3000, 4380 GV VLISSINGEN TELEFOON 0118-487000 EMAIL [email protected] FAX 0118-410218 IBAN: NL36BNGH0285008889 BIC: BNGHNL2G
context. Los daarvan klopt het dat Emergis net als andere aanbieders te maken heeft met de huidige arbeidsmarktproblematiek, zowel als het gaat om medewerkers vast te houden als om nieuwe medewerkers voor (specialistische) functies te vinden. Uiteraard geeft deze dynamiek druk op het reilen en zeilen van de organisatie van Emergis.
Wij onderhouden vaste contacten op bestuurlijk en ambtelijk niveau met Emergis en blijven zo op de hoogte van ontwikkelingen. De tijdigheid van de informatievoorziening over voorgenomen veranderingen bij Emergis is soms wel aandachtspunt.
Vraag 2 Zijn de problemen bij Emergis onderwerp van gesprek in de Bestuurscommissie Inkoop Jeugd? Zo ja, wat zijn de opties die daar besproken worden? Zo nee, waarom niet?
Ons antwoord Als er specifieke onderwerpen spelen rond de jeugd ggz vanuit Emergis worden die altijd besproken in de bestuurscommissie. Bekend voorbeeld is de aanmeldstop vorig jaar die u ook benoemt. Los hiervan is er het vaste contractoverleg tussen Emergis en de inkooporganisatie jeugdhulp Zeeland (IJZ) en periodiek bestuurlijk overleg. Overigens vinden ook op gemeentelijk niveau periodiek gesprekken met Emergis plaats. Deze gaan naast jeugd vaak ook over de activiteiten voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen en de volwassenen ggz.
Vraag 3 We zien een risico dat Emergis vanwege toenemende financiële problemen eventueel niet verder zou kunnen. In dat geval hebben we een Zeeland een groot probleem in de jeugdGGZ, omdat sommige vormen van jeugd-GGZ, zoals crisiszorg, niet door andere Zeeuwse zorgaanbieders worden geleverd. Hoe beziet het college dit?
Ons antwoord Wij hebben nu geen aanwijzing dat er financiële problemen zijn die de continuïteit van Emergis raken. Het is een gegeven dat veel cruciale functies jeugd ggz bij Emergis liggen en over de afhankelijkheid daarvan delen wij uw zorg. Zoals gezegd zijn wij over de ontwikkeling bij Emergis structureel in gesprek. Als de situatie “niet verder zou kunnen” zich voordoet, zouden er uiteraard alternatieven voor de betrokken zorgvormen gevonden moeten worden. Dan zou eerst het landelijke Draaiboek continuïteit jeugdhulp in werking treden en de Jeugdautoriteit worden betrokken. Als gezegd is er op dit moment geen sprake van een dergelijke situatie.
Vraag 4 Het Rekenkamerrapport Intervence geeft aan dat er grote bestuurlijk risico’s zijn verbonden aan ingrijpen van de Bestuurscommissie in het geval systeem-aanbieders in moeilijkheden komen. De gezamenlijke Zeeuwse Rekenkamers hebben geconstateerd dat de Bestuurscommissie zijn bevoegdheden te buiten is gegaan door zich te bemoeien met de bedrijfsvoering van Intervence i.p.v. zich te beperken tot de inkoopfunctie waarvoor zij bevoegd waren. Hoe kijkt het college aan tegen dit risico in het geval van Emergis?
Ons antwoord Wij vinden de vergelijking van het Intervence dossier met de huidige situatie van Emergis niet van toepassing. De organisaties als zodanig zijn niet goed met elkaar te vergelijken, en er is thans geen aanwijzing dat Emergis zich in een vergelijkbare situatie bevindt.
Blad 2 behorend bij 2250966 / 2262113
Het college is zich zeer bewust van het vraagstuk van de bestuurlijke verantwoordelijkheid bij continuïteitsproblemen, niet alleen bij Emergis maar voor elke grote (systeem)aanbieder.
De wijze hoe wij daarmee om willen gaan, komt hieronder terug bij de beantwoording van uw vraag 5.
Vraag 5 Het Rekenkamerrapport Intervence geeft in de conclusies en aanbevelingen aan hoe bestuurders zich zouden moeten verhouden tot systeemaanbieders. Op welke wijze willen het college en de Bestuurscommissie hier handen en voeten aan gaan geven richting Emergis?
Ons antwoord Het college onderschrijft de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek Intervence en wil zich met de andere gemeenten hiervoor inspannen. Voor mogelijke vraagstukken rond continuïteit in de toekomst, citeren wij de volgende aanbevelingen:
1. waarborg de betrokkenheid van de kaderstellende en controlerende rol van de raad in de volgende situaties:
a. stabiele situatie
b. early warnings (vroeg signalering) van mogelijke problemen bij cruciale instellingen
c. substantiële problemen die (strategische) keuzes vragen;
2. richt een op maat gesneden crisisorganisatie met voldoende bestuurlijk vermogen en (ambtelijke) expertise in wanneer zich toch substantiële problemen voordoen.
Deze aanbevelingen sluiten aan op de bestuurlijke reflectie die de bestuurscommissie zelf over het dossier Intervence van 24 januari 2022 heeft opgesteld. Ten aanzien van het rekenkameronderzoek is binnen de bestuurscommissie afgesproken verder ‘handen en voeten’ aan de aanbevelingen te geven, nadat alle reacties op het rekenkamerrapport van de betrokken raden bekend zijn.
Vraag 6 Wat zijn de gevolgen voor de gemeenten van het ambulantiseren van de zorg bij Emergis, bv. op het gebied van beschermd wonen, maar ook voor andere vormen van zorg waar de gemeente verantwoordelijk voor is?
Ons antwoord De gevolgen van de ambulantisering voor andere domeinen van zorg zijn veelomvattend en in ontwikkeling en er zijn veel actoren bij betrokken. Vanuit de zorgaanbieders speelt Emergis een grote rol, maar is niet de enige Daarnaast spelen behalve de gemeenten ook partijen als zorgverzekeraars en woningcorporaties soms een rol.
Op deze plaats aandacht voor enkele onderwerpen waaraan de gemeente werkt.
Bij de ambulantisering van de volwassenen ggz is de verbinding met de lokale infrastructuur in gemeenten van groot belang. Deze moet zodanig worden versterkt dat meer inwoners met een psychische kwetsbaarheid in wijken kunnen wonen en in die wijken ook de noodzakelijke ondersteuning krijgen. Een actueel project in dit kader is “Weer Thuis” gericht op de terugkomst van mensen uit een intramurale setting. Daarnaast komt er aparte aandacht voor de uitstroom uit jeugdhulp van 18+ jongeren uit een verblijfssetting. Binnen beschermd wonen (BW) of maatschappelijke opvang (MO) is het aantal tussen de 18 en 25 jaar onevenredig groot. Voorbeelden van andere doelgroepen met aparte aandacht zijn dakloze inwoners die tijdelijk in een ggz kliniek verblijven en personen met verward gedrag.
Bij BW is de beweging “Van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis’ uit de Regiovisie BW-MO 2022-2025 een belangrijk thema. Hierbinnen wordt beoogd om veel meer vanuit de behoefte van de cliënt te denken en minder vanuit het aanbod, meer ‘herstelgericht te werken’ en te kunnen op- en afschalen vanuit de ondersteuningsbehoefte van de cliënt.
Andere verbonden thema’s met de ambulantisering zijn de aansluiting op de lokale
Blad 3 behorend bij 2250966 / 2262113…
Bekijk de brief: Raadsvragen - Beantwoording PvdA - Jeugd GGZ Emergis
Bron: raadsinformatie van de gemeente Vlissingen (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.