23RV070 - 20231121 reactie op raadsvragen VVD RT bebouwde kom houtopstanden

Vraag 1

Wat zijn nu echt de inhoudelijke en procedurele consequenties als we Huis Ter Heide West en de WA hoeve (de nog niet vastgestelde plannen) van deze lijst halen en deze separaat in procedure brengen. • Waar zit deze eventuele vertraging?

Antwoord van het college

Hoeveel is dat? en waar is deze stelling op gebaseerd? (zie ook Noot 2)

De locaties waar het om gaat zijn onderdeel van het programma Hart van de Heuvelrug.

Dit programma is in 2004 gestart met als doel de versnippering van de natuur op de Utrechtse Heuvelrug tegen te gaan. Door natuurgebieden met elkaar te verbinden, wordt het natuurnetwerk robuuster gemaakt. Daarbinnen maakt het programma ook ruimte voor wonen, werken, recreatie en zorg. Rood en groen worden dus tegen elkaar uitgeruild, met als doel een groter aangesloten natuurgebied te creëren.

In de bestuurlijke afspraken is er vanuit gegaan dat de kap en compensatie van bomen voor de rode projecten, dus ook Huis ter Heide West en WA-Hoeve, plaats vindt onder de lokale verordening. Compensatie van bomen conform de bepalingen van de Wet natuurbescherming (Wnb), dus de provinciale compensatieregeling, is fysiek niet mogelijk binnen de plangebieden en leidt tot financiële consequenties die niet passen binnen de business case.

Binnen Hart van de Heuvelrug wordt gewerkt met een bomenbalans. Daarbij is rekening gehouden met de compensatie van bomen. Er is geen 1 op 1 compensatie van alle bomen. Daarvoor is onvoldoende ruimte binnen de projectgebieden. Er is in sommige gevallen ook gekozen voor een ander biotoop (schraal grasland in plaats van bos) of de aanleg van een ecoduct waarvoor bomen zijn gekapt. In die gevallen is en wordt er ontheffing verleend voor de herplantplicht. Overigens hebben deze natuurkeuzes in nauwe afstemming met Utrechts Landschap plaatsgevonden, die partner is binnen het programma Hart van de Heuvelrug.

Het voorliggende voorstel sluit aan bij de diverse stappen die gezet worden om binnen (onder andere door de raad gestelde) kaders tot ontwikkeling te komen.

Er zijn procesmatig drie verschillende opties:

1. Instemmen met het voorliggende raadsvoorstel en de gebieden nu binnen de bebouwde kom van de gemeente Zeist brengen.

2. Direct na vaststellen van de bestemmingsplannen de grenzen Bebouwingscontour Houtkap (zoals deze begrenzing na invoering van de Omgevingswet gaat heten) aanpassen conform procedure Omgevingswet.

3. Pas na onherroepelijk worden van de bestemmingsplannen de grenzen van de Bebouwingscontour Houtkap aanpassen conform procedure Omgevingswet.

Ad 2.

Als de raad voor deze optie kiest, moet er na het vaststellen van de bestemmingsplannen een apart besluit aanpassing Bebouwingscontour Houtkap genomen worden met bijbehorende procedurevoorschriften. Dat betekent het opstellen en motiveren van een ontwerp, ter inzage legging, een zienswijze procedure, etc. De doorlooptijd hiervan wordt ingeschat op een half tot een heel jaar.

Of dit leidt tot vertraging is afhankelijk van het project en het moment dat de procedure doorlopen kan worden.

Bij de WA-Hoeve is de verwachting dat woningbouw in de deelgebieden Noordelijk en Zuidelijk Ontwikkelveld en de Zorgkern niet eerder dan 2027/2028 gerealiseerd wordt. Er treedt door de extra werkzaamheden / procedure niet direct vertraging op in de woningbouwontwikkeling, wel zorgt het voor extra onzekerheid en ambtelijke inzet voor de procedures. De herontwikkeling van deelgebied Historische Middenas is al wel vanaf

 2024 aan de orde en daartoe wordt nog dit jaar en begin 2024 een bestemmingsplan in de gemeenteraad behandeld. Een extra procedure voor de begrenzing rond de middenas betekent daarmee direct vertraging.

Voor Huis ter Heide West geldt dat we direct na vaststellen van het bestemmingsplan (gepland Q1/Q2 2024) de tender willen voorbereiden. Bedoeling is de tender eind 2024/begin 2025 op te starten. Ook is gepland om de werkzaamheden bouwrijp maken in 2025 te starten.

De verwachting is dat een extra besluit over de Bebouwingscontour Houtkap 3 tot 6 maanden vertraging oplevert in de planvorming en uitvoering van Huis ter Heide West.

Ad 3.

Als de raad wil wachten tot de bestemmingsplannen onherroepelijk zijn, is de vertraging aanzienlijk groter. Verwachting is dat dit zou leiden tot een vertraging van (tenminste) circa 2 jaar extra voor Huis ter Heide West. In dat geval zou er ook voor de WA-Hoeve vertraging kunnen ontstaan omdat de bouwrijpmaak werkzaamheden voorafgaand aan de woningbouw in deelgebieden Noordelijk en Zuidelijk Ontwikkelveld niet op tijd kunnen starten.

Deze optie leidt tot veel vertraging en bijbehorende schade en ontraden wij ten zeerste.

•

Wat zijn de mogelijkheden als we deze locaties nu niet meenemen? Hoe en wanneer kunnen we dit dan later regelen, en wat zijn de risico's en voordelen daarvan?

Is bovenstaand al beantwoord.

•

Wat zijn de mogelijkheden als de deze locaties nu wel, maar onder voorwaarden meenemen? Is het bijvoorbeeld mogelijk een gebied randvoorwaardelijk mee te nemen (pas aanpassen als BP onherroepelijk is)?

Een voorwaardelijk besluit is juridisch niet mogelijk, omdat per 1/1/2024 de wettelijke context verandert door het invoeren van de Omgevingswet waarbij er andere procedurevoorschriften gaan gelden.

•

Zijn er mogelijkheden deze locaties meer 'organisch' mee te nemen. Bijvoorbeeld zoals bij BP Kerckebosch. Ik denk dan bijvoorbeeld aan zones die later nader worden ingevuld. En dat de échte grenzen van de kom dus later worden ingevuld?

Wij gaan er van uit, dat wordt gedoeld op de speciale regels in de bomenverordening van Zeist voor het gebied Kerckebosch. Voor dat gebied werden kapvergunningen verleend voor een ruimere zone waarbij het wel de bedoeling was om zo veel mogelijk bomen te sparen en hiervoor ruimte te geven in het planvormingsproces. De bomen in Kerckebosch zijn gekapt en gecompenseerd onder de gemeentelijke bomenverordening.

Deze constructie kan alleen toegepast worden als gebieden binnen de bebouwde kom voor de Wet natuurbescherming komen te vallen en ook in eigendom van de gemeente zijn. Voor Huis ter Heide West zou dit een optie kunnen zijn, omdat de gemeente hier eigenaar van de grond is en opdrachtgever van het bouw- en woonrijp maken. Voor de WA-Hoeve is dit niet het geval en wordt deze werkwijze ontraden.

Vraag 2

Wat zijn de financiële consequenties als we Huis Ter Heide West en de WA hoeve (de nog niet vastgestelde plannen) van deze lijst halen en deze separaat in procedure brengen. • Wat zijn de financiële gevolgen (bijv. door dubbele compensatie maar ook voor procedures en eventuele claims), bij wie liggen die gevolgen?

Antwoord van het college

en wat zijn de overige risico's op dit vlak?

 Bij dubbele compensatie zijn de financiële consequenties aanzienlijk, maar zeer moeilijk in te schatten. Binnen de gebieden zelf is er onvoldoende ruimte om aan dubbele compensatie te voldoen (dus één compensatie op grond van het Programma Hart van de Heuvelrug en daarnaast nog een compensatie op grond van de Wnb). Dat heeft als consequentie dat er ofwel minder bouwvolume gerealiseerd kan worden ofwel dat er andere gebieden in de provincie gezocht moeten worden waar de compensatie plaats kan vinden. Verwachting is dat die gebieden erg moeilijk te vinden zijn en dat de financiële consequenties aanzienlijk zullen zijn. Inschatting is dat herplant circa €100.000,= per hectare kost. Kosten komen ten laste van de grondexploitatie hart van de heuvelrug (i.c. provincie Utrecht), tenzij Zeist zelfstandig een besluit neemt dat leidt tot meer kosten of minder opbrengsten.

De financiële consequenties van de extra / dubbele procedure liggen vooral in de inzet van capaciteit. Naar verwachting zijn hier 150 uren mee gemoeid, waardoor er circa € 20.000 extra plankosten worden gemaakt. Omdat er geen capaciteit beschikbaar is ontstaat er een sneeuwbaleffect en kan er niet gewerkt worden aan een ander plan / project.

Bij het kiezen voor het wachten met aanpassen bebouwde kom tot de bestemmingsplannen onherroepelijk zijn ontstaat er veel vertraging in Huis ter Heide West en vertraging in de WA-Hoeve. De financiële consequenties daarvan zijn op dit moment / op deze korte termijn niet goed in beeld te brengen. Het is niet ondenkbaar dat er bij vertraging van de WA-Hoeve claims worden ingediend door de eigenaar / ontwikkelaar.

•

Wat is de relatie van deze plannen (bouw voor groen), met de plannen die Carlo noemde dat er mogelijk toch een stuk Vliegbasis blijft/terug gaat naar defensie?

Er zijn ons geen plannen in die richting bekend. Niet voor terugkeer van Defensie naar de vliegbasis en ook geen plannen van Utrechts Landschap om delen van de vliegbasis af te stoten of over te dragen.

Vraag 3

Welke ruimte is er inhoudelijk om de komgrenzen wel aan te passen (dus zoals jullie zeggen 'bevoegd gezag verschuift') maar het regime (de inhoudelijke regels) niet aan te passen. • is het bijvoorbeeld mogelijk in deze 2 gebieden een strenger (het huidige regime) aan te houden tot de bestemmingsplannen onherroepelijk zijn?

Antwoord van het college

en wat zijn daarvan de gevolgen, nadelen en consequenties

Deze ruimte is er, zij het beperkt, omdat de gemeente gebonden wordt door de eigen bomenverordening.

Indien de komgrenzen wel worden aangepast en het bevoegd gezag verschuift van provincie naar gemeente, betekent dit geenszins dat de bomen zomaar gekapt mogen worden. De bomenverordening van de gemeente Zeist wordt van toepassing en omdat beide plangebieden onder de groene kaart / groene vlakken vallen, is de kap van bomen niet zomaar mogelijk; aanvraag kapvergunning is dus altijd noodzakelijk.

Zoals in de Ronde Tafel is aangegeven is het college niet van plan kapvergunningen af te geven voor deze gebieden totdat de bestemmingsplannen, die voorzien in nieuwbouw van woningen in deze twee plangebieden, door de gemeenteraad zijn vastgesteld. (Met uitzondering van vergunningen, die op basis van onze eigen verordening verleend móeten worden en de vergunningen, die nodig zijn voor zieke, dode bomen, etc.)

•

In hoeverre is het mogelijk de voordelen van de (gerealiseerde) natuurcompensatie weg te zetten tegen de nadelen van de nog te kappen bossen. (natuur- versus boscompensatie dus).

 Deze afweging heeft in Hart van de Heuvelrug al jaren geleden plaatsgevonden. Door alle betrokken specialisten en overheden is toen geconcludeerd, dat de natuur er in de plannen op vooruit gaat. Temeer omdat er een meer aangesloten groter gebied ontstaat/is ontstaan. Deze positieve effecten zijn nu al reeds merkbaar. Daarbij wordt gecompenseerd op programma niveau, niet op projectniveau. Het is daarom zeer complex om precieze aantallen te koppelen aan gebieden en aan te geven welk gebied / boom compensatie is voor een ander gebied / boom.

Noot 1: Ik begrijp dat er een separate procedure gaat komen, met kosten voor ambtelijk apparaat. Ik begrijp ook dat er dan dezelfde zienswijzen zullen zijn, en mogelijk dezelfde antwoorden. Dus per saldo inefficiënt. Ik ben echter op zoek naar de 'kosten-batenafweging' hiervan. Voor mijn gevoel zijn de nadelen van nu indienen nu niet in balans met de voordelen.

Noot 2: de locaties zoals de componistenbuurt zijn ook gewoon gebouwd zonder dat deze grens vooraf is aangepast. Dus waarom zou dat hier niet kunnen? Dus waarom is dit écht een risico en waarom zouden plannen er door vertragen?

Bij veel projecten is specifiek gekozen voor locaties met weinig bomen / natuurwaarden.

Er hoefden dus veel minder bomen gekapt en gecompenseerd te worden dan voor de nu relevante projecten van het programma Hart van de Heuvelrug. Er kon bij die projecten daarom kennelijk worden voldaan aan de op dat moment geldende verordening (veelal de Boswet). Details over de projecten zijn helaas niet voorhanden.