VRG25.045 Beantwoording Schriftelijke vragen (NDZ) - Hoogte van bouwleges in Zeist
Een raadslid stelde op 20 januari 2026 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Zeist (1 vragen).
In het kort
1 vragen en wat het college antwoordt
- 282 - Totale kosten (100 %) (F=C+D+E) 3.648 Opbrengst heffing (G) 3.352 % Dekking (G/F) 91,88% Wordt er gecontroleerd of de opbrengsten niet structureel hoger zijn dan… → Ja, deze wordt jaarlijks bij de jaarstukken in de jaarrekening gepubliceerd.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Nummer vraag Datum vraag Datum beantwoording college Datum raad
: : : :
VRG25.045 12 november 2025 8 december 2025 27 januari 2026
Zaaknummer:
FORMULIER (BEANTWOORDING) SCHRIFTELIJKE VRAGEN op grond van artikel 39 RvO Beantwoording Vragensteller Onderwerp Portefeuillehouder
: : : :
Schriftelijk Jan Bredius (NieuwDemocratischZeist) Hoogte van bouwleges in Zeist
Uit een recente steekproef van de Vereniging Eigen Huis (VEH) 1 2 blijkt dat de gemeente Zeist behoort tot de duurste gemeenten van Nederland wat betreft de leges voor bouwvergunningen. Voor een vrijstaande woning van €300.000 bedragen de kosten volgens VEH €17.003, waarmee Zeist tot de top 3 duurste gemeenten behoort. Ook bij vergunningen voor verbouwingen zijn de kosten in Zeist bovengemiddeld hoog.
Omdat bouwleges kostendekkend moeten zijn en niet winstgevend, roept dit vragen op over de transparantie, onderbouwing en redelijkheid van de tarieven in Zeist.
Vraag 1) Kan het college toelichten hoe de bouwleges in Zeist precies zijn opgebouwd en welke kostenposten hierin worden meegerekend?
Antwoord:
In de bouwleges worden alle kosten voor de vergunningsaanvraag meegerekend die een logisch aantoonbaar verband houden met de werkzaamheden rond vergunningverlening. Dit betreffen kosten van de verwerking van de aanvraag, de kosten van de welstandscommissie, en eventuele andere gemeentelijke kosten (zoals toegerekende overheadkosten en compensabele btw). De totale opbrengst van alle leges binnen een verordening mag niet meer bedragen dan de kosten die de gemeente maakt voor de vergunningsaanvraag (het kostendekkendheidsprincipe).
1
https://www.eigenhuis.nl/nieuws/grote-verschillen-bouwleges-nieuwbouw-duurder https://www.bd.nl/economie/amsterdam-vraagt-545-euro-wormerland-21-000-euro-kosten-voorbouwvergunning-verschillen-enorm~ac9065d1/ 2
Vraag 2) Kunt u inzicht geven in de kostendekkendheid van de bouwleges in Zeist? Hoe verhouden de inkomsten uit bouwleges zich tot de werkelijke uitvoeringskosten?
Antwoord:
Tabel kostendekkendheid bouwleges begroting 2026
Leges Titel 2
Bedragen x € 1.000
Kosten taakveld(en) (A)
Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving / omgevingsve rgunning
2.367
Inkomsten taakveld(en) exclusief heffingen (B)
-
Netto kosten taakveld (C=A-B)
2.367
Toe te rekenen kosten:
Overhead (D) Compensabele BTW (E)
Vragen en antwoorden
Vraag 1
282 - Totale kosten (100 %) (F=C+D+E) 3.648 Opbrengst heffing (G) 3.352 % Dekking (G/F) 91,88% Wordt er gecontroleerd of de opbrengsten niet structureel hoger zijn dan de kosten?
Antwoord van het college
Ja, deze wordt jaarlijks bij de jaarstukken in de jaarrekening gepubliceerd.
Vraag 3) Is het college bekend met de cijfers van de Vereniging Eigen Huis en herkent het college de genoemde hoogte (€17.003) van de leges in Zeist? Zo ja, hoe verklaart het college dat Zeist in de top drie duurste gemeenten van Nederland staat?
Antwoord:
Ja, de genoemde hoogte van € 17.003 komt overeen met de Legesverordening 2025.
De hoge legestarieven zijn een gevolg van bewuste beleidskeuzes: de gemeenteraad streeft naar zoveel mogelijk kostendekkendheid. In ruil daarvoor wordt de OZB zo laag mogelijk gehouden ten gunste van het goede leven in Zeist. De keuze voor een lage OZB versterkt daarmee het belang van zoveel mogelijk kostendekkende leges: zonder deze kostendekkendheid zouden de kosten van individuele aanvragen moeten worden opgevangen via hogere algemene belastingen, hetgeen niet past binnen het door de raad gekozen financiële kader. Deze keuzes waarborgen enerzijds een gezonde financiële positie van de gemeente en anderzijds een eerlijke verdeling van kosten, waarbij inwoners en initiatiefnemers alleen betalen voor diensten die zij daadwerkelijk afnemen.
Vraag 4) Hoe wordt richting inwoners en bouwers gecommuniceerd over de opbouw en hoogte van de bouwleges? Is deze informatie eenvoudig vindbaar en inzichtelijk?
Antwoord:
De legesverordening wordt elk jaar opnieuw vastgesteld. De hoogte van de bouwleges staan gepubliceerd op de website van de gemeente (https://www.zeist.nl/verhuizen-en-verbouwen/bouwen-en-verbouwen/bouwkosten) en daarnaast ook op overheid.nl (https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR732616/1) Over de opbouw en de kostendekkendheid wordt gerapporteerd in de begroting en de jaarstukken van de gemeente die online terug te vinden zijn.
Vraag 5) De VEH stelt dat hoge en ondoorzichtige leges bijdragen aan hogere huizenprijzen en de wooncrisis verergeren. Hoe beoordeelt het college deze stelling in relatie tot de ambities van Zeist op het gebied van betaalbare woningbouw?
Antwoord:
Leges vormen in de meeste gevallen een geringe hoeveelheid van de totale projectkosten. In het kader van betaalbare woningen is dit een zeer geringe impact. Zonder hoge leges zouden gemeenten de vergunningskosten moeten betalen uit algemene belastinginkomsten, hetgeen haaks staat op het financiële kader van de gemeente om de OZB juist zo laag mogelijk te houden.
Hogere leges zorgen bovendien voor voldoende capaciteit voor de gemeente, hetgeen een goede, snelle en professionele vergunningverlening en daarmee betaalbare woningbouw juist ondersteunt.
Overweegt het college maatregelen om de leges te verlagen of beter te differentiëren?
Antwoord:
Het niet verlagen van de leges is essentieel om de OZB laag te kunnen houden en een eerlijke lastenverdeling te garanderen; wanneer de gemeente leges verlaagt, moet het tekort worden aangevuld uit algemene middelen. Dit zou betekenen dat inwoners die geen gebruik maken van vergunningen of specifieke diensten hieraan meebetalen. Door leges zoveel mogelijk kostendekkend te houden, betalen alleen de directe gebruikers en blijven de woonlasten van inwoners zo laag mogelijk.
Vraag 6) Is het college bereid om binnen de VNG of regioverbanden te pleiten voor meer uniforme en transparante regels rond de berekening van bouwleges?
Antwoord:
Uniforme kaders kunnen de gelijkwaardige positie van gemeenten beschermen en zorgen voor een eerlijk speelveld. Echter, gemeenten verschillen in kostenstructuren en legestarieven zullen dat hierdoor ook blijven doen; te lage tarieven zullen leiden tot minder kostendekkendheid, wat financiële tekorten kan veroorzaken die via de OZB moeten worden opgevangen.
Bekijk de brief: VRG25.045 Beantwoording Schriftelijke vragen (NDZ) - Hoogte van bouwleges in Zeist
Bron: raadsinformatie van de gemeente Zeist (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.