Schriftelijke vragen Kadernota 2026 - Eerste Bestuursrapportage 2025… – vragen en antwoorden gemeente Altena

Vraag 1

Is het niet beter om hier eenduidig mee om te gaan?

Antwoord van het college

Het doel van de Kadernota 2026 is een voor dit moment zo compleet mogelijk beeld te schetsen van toekomstige opgaven en hiervoor ook de middelen te reserveren in de meerjarenbegroting. Daar waar mogelijk worden plannen (nagenoeg) gelijktijdig met de raad gedeeld. Zoals voor het maatschappelijk vastgoed en het ‘Toekomstperspectief kunst, cultuur, recreatie en toerisme’. We kennen in onze P&C-cyclus één integraal afweegmoment bij de Kadernota; hierin vindt de voorgestelde verdeling van de financiële middelen plaats. Het is echter niet mogelijk om in dezelfde raad voor alle inhoudelijke onderwerpen een uitgewerkt voorstel in de raad te behandelen. Daarnaast geldt dat we zo min mogelijk met PM-posten willen werken. Als duidelijk is dat er een toekomstige opgave ligt dan willen we deze zo concreet mogelijk in beeld brengen.

Wordt de (meerjaren) begroting opgesteld op basis van constante prijzen of lopende prijzen?

AltenaLokaal

Programma’s

Algemeen 1.

Pagina 4.

Altena Krachtig Antwoord

2.

Pagina 9.

Groenonderhoud

Antwoord

3.

Algemeen

1

AltenaLokaal

CDA

Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp

Antwoord

Vraag

Fractie

De begroting wordt opgesteld op basis van lopende prijzen, met dien verstande dat de loon- en prijsontwikkeling apart wordt geraamd op de stelpost loon- en prijsontwikkeling. Zoals tijdens de inloop op 3 juni jl. is aangegeven wordt ingezet op het ook consequent indexeren van opbrengsten.

Programma 1. Inwoner en Bestuur 4.

5.

Pagina 14.

Op basis van de begroting van de Baroniesamenwerking is in de Eerste Bestuursrapportage 2025 een Baroniesamenwerking structurele raming voor de financiële bijdrage van de gemeente Altena aan de Baroniesamenwerking opgenomen. Kan het college aangeven hoe hoog de financiële bijdrage van de gemeente Altena per inwoner is?

Antwoord Voor 2025 is dat € 1,69 per inwoner gebaseerd op een inwoneraantal van 58.277. In de Kadernota 2026 is rekening gehouden met € 2,06 per inwoner gebaseerd op hetzelfde inwoneraantal. Dit bedrag wordt in de voorbereiding van de Begroting 2026 afgestemd op de actuele Begroting van de Baroniesamenwerking.

Pagina 16. Beheer en Uit onderzoek blijkt dat het mogelijk is de kosten van het beheer en onderhoud van de begraafplaatsen te onderhoud verlagen, mits enkele eenmalige investeringen worden gedaan. begraafplaatsen

1. Kan het college aangeven om welke eenmalige investeringen het hier gaat?

2. Kan het college aangeven wat de hoogte van deze eenmalige investeringen is?

Antwoord In opdracht van de gemeente heeft adviesbureau R.I.E.T. het (binnenkort aan de raad aan te bieden) rapport ‘Actualisering beheerplan begraafplaatsen’ opgesteld. Het rapport bevat uitgangspunten voor het beheer en onderhoud van de gemeentelijke begraafplaatsen, inclusief een financiële onderbouwing en kostendekkingsanalyse. Het dient mede als basis voor ombuigingsvoorstellen die vanaf 2026 geëffectueerd kunnen worden. In het totaaloverzicht wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele investeringen.

2

AltenaLokaal

Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp

6.

Pagina 16.

Kostendekkendheid lijkbezorgingsrechten Antwoord

7.

Pagina 17. Beleid historische graven Antwoord

8.

Pagina 19.

Lijkbezorgingsrechten Antwoord

9.

Pagina 21. Huur gemeentelijke gronden

Vraag

Fractie

1. Met incidentele investeringen wordt hoofdzakelijk gedoeld op omvormen groen, proef met bodembedekkers, vergroenen, verwijderen hagen e.d.

2. Deze incidentele investeringen worden geraamd op € 98.200.

Met het verlagen van de kosten zal de kostendekkendheid van de grafrechten bij verder ongewijzigd beleid toenemen. Kan het college aangeven hoe hoog de kostendekkendheid van de grafrechten voor de jaren 2026 t/m 2029 bij ongewijzigd beleid is?

In de jaren 2026 tot en met 2029 is de kostendekkendheid bij ongewijzigd beleid respectievelijk, 59%, 60%, 59% en 59%.

Er wordt voorgesteld geen beleid voor historische graven op te stellen. Bij de inventarisatie van historische graven is afgesproken, hier beleid op te gaan ontwikkelen, wat is de reden dat dit niet gaat gebeuren?

Omdat het om nieuw beleid gaat maakt dit voorstel onderdeel uit van de voorgestelde ombuigingsmaatregelen. Dit betekent niet dat er volledig wordt afgezien van het formuleren van beleid of uitgangspunten. Echter, in dit scenario zijn er voorafgaand geen financiële middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering ervan. Indien er bij behandeling van de ombuigingsvoorstellen alsnog middelen beschikbaar zijn, wordt opstellen van beleid uiteraard opgepakt.

De eventuele verhoging van grafrechten is toch aan een eventueel nieuw college? Waarom nu al opgenomen?

De eventuele extra verhoging van de lijkbezorgingsrechten staat genoemd in het onderdeel ‘Ombuigingen’ vanaf het jaar 2027. Als door de raad wordt ingestemd met deze ombuiging gaat de verhoging na deze coalitieperiode in maar wordt pas definitief bij de begroting 2027.

Er wordt een minimumbedrag van € 250 genoemd. Wat is daarbij de minimum omvang van de gehuurde grond? Geldt het minimumbedrag ook als gebruikers het onderhoud voor rekening nemen? Worden

3

AltenaLokaal

CDA

Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp

Antwoord

Vraag

Fractie

inwoners nog in de gelegenheid gesteld om de grond te kopen voor een maatschappelijk aanvaardbare prijs? Hoeveel huurovereenkomsten van gemeentegrond van minder €250,- zijn er op moment in Altena?

Het invoeren van een minimaal huurbedrag van € 250 per jaar is bedoeld als minimale huur voor het huren van gemeentegrond. Indien het te huren perceel 1 vierkante meter is, dan geldt als huurbedrag € 250. Bij huur is geen sprake van gebruikers, maar van huurders. Huurders zijn zelf verantwoordelijk voor het onderhouden van het gehuurde grondperceel. Op grond van het huidige grondbeleid, worden snippergroen percelen tegen marktwaarde verkocht. Indien een perceel kleiner is dan 150 m2, dan geldt een voor een voorerf perceel € 95 per m2 en voor achtererf € 19 per m2 (tarief 2025). Percelen groter dan 150 m2 worden individueel getaxeerd.

Indien verkoop niet mogelijk is, wordt getoetst of verhuur verenigbaar is met de functie die de grond voor de gemeente heeft. Dit is bijvoorbeeld in verband met de aanwezigheid van nutsvoorzieningen.

Het aantal huurovereenkomst met een lagere huurprijs dan € 250 per jaar is circa 400 (huuradministratie 2024). Hiermee komt de gemiddelde eenmalige stijging van deze huurovereenkomsten op circa € 160.

Programma 2. Altena Samenredzaam 10.

Pagina 6.

Compensatie Rijk Antwoord

Is compensatie Jeugd van Rijk voldoende en realistisch en heeft de val van het kabinet hier nog invloed op?

In de toelichting op pagina 7 en in de raadsinformatiebrief van 1 mei jl. is hierop ingegaan. De compensatie van het Rijk is niet realistisch in die zin dat die niet gebaseerd is op een reële inschatting van kosten die gemeenten in 2026 en verder naar verwachting zullen maken voor uitvoering van de Jeugdwet en de Hervormingsagenda Jeugd. De Commissie van Ark heeft het Rijk geadviseerd over haalbaarheid van bezuinigingen op de jeugdhulp, en het Rijk heeft dit advies deels overgenomen. Of de compensatie in de Voorjaarsnota 2025 voldoende zal zijn is onzeker. Het Rijk heeft weliswaar voor 2026 en 2027 de ingeboekte

4

Progressief Altena

Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp

11.

Pagina 10. Jeugd

Vraag

Fractie

uitname uit de algemene uitkering van € 1 miljard vanwege besparingen Hervormingsagenda teruggedraaid.

In 2028 vindt deze uitname echter alsnog plaats, met daarbovenop een indexering van deze besparingen ter grootte van € 500 miljoen. Dit laatste neemt een grote hap uit de extra middelen voor jeugdhulp.

Daarnaast is het kabinet ervanuit gegaan dat gemeenten minder kosten zullen gaan maken, als effect van maatregelen die het Rijk zelf gaat nemen. Dit zijn met name de beperking van de reikwijdte van de jeugdwet en de invoering van een eigen bijdrage. De val van het kabinet kan betekenen dat deze maatregelen niet meer uitgevoerd worden.

Een globale analyse laat zien dat op het gebied van Jeugd de lasten meerjarig toenemen.

1. Kan het college de globale analyse delen?

AltenaLokaal

Obv een globale analyse wordt een kostenstijging van 1 miljoen geraamd.

2. Is het college het met de fractie van AltenaLokaal eens dat dit soort bedragen om een uitgebreide en gedegen analyse vragen voordat dit soort kostenstijgingen wordt ingeboekt?

Antwoord

12.

Pagina 10. Jeugd

1. De meerjarige toename is gebaseerd op de toenemende zwaarte van de zorg en de langere duur van zorgtrajecten. Daarbij is ook de realisatie over 2024 betrokken, die ten opzichte van de begroting een stijging laat zien.

2. Het college onderkent dat een uitgebreide en gedegen analyse noodzakelijk is. Gekoppeld aan de bestuursopdracht over de wachtlijsten jeugdhulp wordt daarom de komende tijd benut om ontsluiting van data te optimaliseren, zodat monitoring, sturing en verantwoording verder wordt verbeterd.

Tegenover de stijging van de kosten staat toch ook tenminste voor de jaren 2026 en 2027 een CDA compensatie van het Rijk middels een hogere uitkering uit het gemeentefonds? Is het dan niet zuiverder om de voor- en de nadelen in samenhang te presenteren?

5

Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp

Antwoord

13.

Pagina 11. Versterking Sociaal Domein

Antwoord 14.

15.

Pagina 11. Versterking Sociaal Domein Antwoord

Pagina 11.

Doorontwikkeling Sociale Domein Antwoord

Vraag

Fractie

De budgetten voor jeugdhulp baseren we op prognoses van de te verwachten kosten, mede bepaald door de gemaakte kosten uit het verleden. Er wordt hierbij niet gekeken naar de inkomsten voor jeugdhulp die we in de algemene uitkering ontvangen.

Net als voor andere gemeentelijke taken die uit de algemene uitkering moeten worden bekostigd, wordt er geen koppeling gelegd tussen bedragen die we ontvangen en de uitgaven. De uitgaven begroten we op basis van onze eigen uitgangspunten en vastgesteld beleid.

Daarom stellen we voor in plaats van dure inhuur voor de duur van twee jaar de formatie tijdelijk uit te breiden met 6 fte.

1. Wat is het kostenverschil tussen inhuur en tijdelijke formatie (met bijbehorende verplichtingen)?

2. Wat wordt er allemaal aan het bedrag van een tijdelijke fte toegerekend of is er daadwerkelijk sprake van een loonsom van € 100.000,-/fte?

1. € 1.500 per maand.

2. In dit bedrag zitten de loonkosten inclusief werkgeverslasten van 1 fte.

Hoe waarborgen dat als er toch wisselingen in team zijn dat er een goede overdracht is?

Het uitgangspunt is dat er gewerkt wordt met een warme overdracht van de ene regisseur naar de andere en dat de dossiervoering volledig is bij wat er speelt in de praktijk, zodat er inhoudelijk terug gelezen kan worden wat de stand van zaken is.

En wat betekent dit voor digitaal minder vaardige inwoners?

De digitalisering waarop wordt gedoeld heeft betrekking op de verwerking in de backoffice. We moeten onze aanvragen voor uitkeringen, minimaregelingen, Wmo en Jeugd volledig digitaal kunnen afhandelen en archiveren om vervolgens data te kunnen selecteren en managementinformatie te genereren. Daarbij is het

6

AltenaLokaal

Progressief Altena

Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp

16.

Pagina 12.

Welzijn Surplus Antwoord

17.

Pagina 12.

Welzijn Surplus Antwoord

18.

Pagina 13.

Bestaanszekerheid

Vraag

Fractie

een belangrijk aspect in de dienstverlening dat onze inwoners digitaal hun zaken kunnen regelen. Inwoners krijgen met ingang van 1 januari 2026 het recht om aanvragen digitaal te kunnen doen vanuit de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV). Voor inwoners die deze mogelijkheid ontberen blijven er analoge mogelijkheden en ondersteuning. De bibliotheek biedt ook ondersteuning via het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO).

Vanaf 2026 is hiervoor echter geen dekking meer. Voor 2026 wordt een subsidiebijdrage van € 200.000 geraamd. Een belangrijke ontwikkeling is de start van het Stevig Lokaal Team per 1 januari 2027. Kan het college uitleggen wat de start van het SLT met welzijn Surplus te maken heeft?

De gemeente werkt samen in WBO-verband om een sterk lokaal team op te zetten voor jeugdhulp. Dit team is meer dan alleen een toegangspoort tot jeugdhulp: het staat dicht bij de inwoners en werkt samen met scholen, huisartsen en welzijnsorganisaties. Surplus, dat na de overname van Trema veel welzijnsdiensten verzorgt, speelt hierin een belangrijke rol. Zij leiden ook de proof of concept voor het Sociaal Lokaal Team (SLT). Hoe het SLT er na 2027 uitziet, hangt af van de aanbesteding en van het Koers-traject 2030, waarin de gemeenteraad de (in)richting voor het sociale domein bepaalt.

Kan er met de geraamde € 200.000 volledige inzet worden gegeven aan de uitvoeringstaken van Surplus, zoals in de tekst genoemd? Of gaat hier een verschraling van zorg plaatsvinden?

De raming is gebaseerd op de uitvoering van alle taken. Op dit moment wordt verwacht dat dit geen verschraling van zorg voor 2026 zal betekenen.

Aanvullend op bestaande budgetten is vanaf 2026 € 55.000 nodig voor de uitvoering van het programmaplan (opzetten monitor, extra impuls AlteNader en kortdurende projecten).

1. Kan het college aangeven om welke kortdurende projecten het hier gaat?

2. Mochten hier nog geen projecten voor bekend zijn, kan het college aangeven om wat voor soort projecten het hier gaat?

7

AltenaLokaal

CDA

AltenaLokaal

Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp

Antwoord

19.

Pag. 22 Dagbesteding en huishoudelijke hulp

Antwoord

20.

Pagina 22.

Dagbesteding en huishoudelijke hulp Antwoord

Vraag

Fractie

Alle projecten in het kader van het programma bestaanszekerheid staan vermeld in de DIN (Doelen Inspanningen Netwerk). Per jaar wordt in het jaarplan (incl. Bestedingsplan) vastgelegd welke inspanningen prioriteit hebben. Een voorbeeld van een kortdurend project waar in 2025 de focus op ligt is de communicatie over regelingen richting inwoners vereenvoudigen. Een langdurig project is de inzet van ervaringsdeskundigen bij beleidsontwikkeling en uitvoering.

Op basis van populatiefinanciering maken we de kernen (of een cluster van kernen) verantwoordelijk voor het regelen van dagbesteding voor de inwoners van hun eigen kern. EN Op basis van populatiefinanciering maken we de kernen (of een cluster van kernen) verantwoordelijk voor het regelen van de benodigde begeleiding voor de inwoners van hun eigen kern.

Kan het college uitleggen hoe dit wordt vormgegeven?

Dit gaan we vormgeven door met de kernen in gesprek te gaan. We zoeken daarbij naar kansen en zetten we nadrukkelijk in op realisatie met de samenleving. In de gesprekken maken we inzichtelijk welke budgetten er nu aan ondersteuning ingezet worden. Op basis daarvan is het voor de kernen mogelijk om dit zelf op te pakken en de benodigde ondersteuning zelf te gaan organiseren. Ook met kleine kernen willen we in gesprek.

Dit kan door het inzetten van vrijwilligers of op kernniveau de ondersteuning in te kopen. Het te besteden budget zal naar verwachting lager zijn dan het huidige budget. Door de inzet van vrijwilligers of door de inzet van een compactere vorm van de ondersteuning. Voor huishoudelijke ondersteuning zal dit makkelijker te realiseren zijn dan voor begeleiding. Bij begeleiding zal in de meeste gevallen een professional als achtervang aanwezig moeten zijn. We verwachten dat dit een kansrijke manier van financiering kan zijn.

Geen indicatie dagbesteding en huishoudelijke hulp meer, maar door kernen laten doen. Is de verwachting dat dit in iedere kern opgepakt kan worden?

Op dit moment is het nog niet in te schatten of dit door alle kernen of clusters van kernen zelf georganiseerd kan worden. Dit is mede afhankelijk van de inzet van de inwoners van de kernen. We gaan dit dan ook

8

AltenaLokaal

Progressief Altena

Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

stapsgewijs oppakken. Mocht het in de kernen niet zelf georganiseerd kunnen worden dan kunnen we vanuit de gemeente voor die betreffende kern de inkoop met populatiefinanciering organiseren.

Programma 3. Veelzijdig Altena 21.

Pagina 21. IHP Antwoord

22.

23.

Pagina 19 en 34.

Verblijfsbelasting Antwoord

Pagina 22. Bibliotheek

Punt 28 (uitstellen IHP): wat betekent dit concreet voor welke scholen? Voor welke scholen wordt dit wellicht een pijnpunt?

Dit betekent dat alle nieuwbouw en renovaties van scholen die na 2030 gepland staan in het IHP met nog 2 jaar naar achteren schuiven. Dit zou met name voor Den Biekurf, De Schans en de Ds. Gisb. Voetiusschool een pijnpunt kunnen worden, omdat de nieuwbouw of renovatie van deze scholen nu tussen 2031 en 2035 gepland staat.

Waarom wordt er gekozen voor een verhoging van de verblijfsbelasting met 5 cent?

Conform het tarievenbeleid voor de verblijfsbelasting worden de tarieven jaarlijks verhoogd met de inflatiecorrectie tenzij die verhoging leidt tot een verhoging van minder dan 5 eurocent. In dat geval wordt de verhoging in het daaropvolgende jaar doorgevoerd (inclusief de inflatie van het jaar ervoor). De toeristisch ondernemers hebben namelijk graag tarieven die afgerond zijn op 5 eurocent. Ook in 2026 zou de inflatiecorrectie leiden tot een verhoging met minder dan 5 eurocent. De verhoging met 5 eurocent wordt daarom in 2027 doorgevoerd, niet in 2026.

Bij het onderdeel ombuigingen op pagina 19 wordt voorgesteld om de tarieven met 10% te verhogen. De verhoging is dan (op 5 eurocent naar boven afgerond) 15 eurocent.

Welke activiteiten kan de bibliotheek niet meer uitvoeren met dit lagere budget?

9

CDA

PA

Progressief Altena

Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp

Antwoord

Vraag

Fractie

Het budget van de bibliotheek wordt niet verlaagd. Het Rijk stort vanaf 2027 € 170.000 extra in het Gemeentefonds. Dit bedrag is bedoeld om aan de strengere eisen te voldoen die de nog aan te passen bibliotheekwet aan gemeenten stelt. Het parlement moet overigens nog instemmen met het wetsvoorstel.

Daarvan is € 70.000 nodig (volgens opgave van Bibliotheek CultuurPuntAltena) voor openingstijden en bemensing van de volwaardige vestigingen in Werkendam en Wijk en Aalburg. Daarmee voldoen wij aan de strengere eisen die in de conceptwetstekst staan geformuleerd. De resterende € 100.000 zou een structurele verhoging van het budget van de bibliotheek betekenen waarvoor zij extra activiteiten kunnen uitvoeren. Wij kiezen ervoor geen extra activiteiten af te nemen maar dit bedrag voor de ombuigingen in te zetten.

Programma 4. Duurzaam Altena 24.

Pagina 13.

Omgevingswet Antwoord

Wat gaat het college nu precies doen met het extra geld dat nu wordt gevraagd? Wordt dit geld ook ingezet voor extra personeel? Graag ontvangen wij een specificatie.

Eerder is er een structurele bezuiniging van € 100.000 doorgevoerd omdat er nog geen onderliggende begroting was. Daarmee is het jaarbedrag teruggebracht tot € 265.000. Nu is er wel een onderbouwde begroting, waardoor er aanvullend budget opgenomen is voor: (a) opbouw van het Omgevingsplan Altena (omzetten van ruim 360 bestemmingsplannen) incl. “lichten” en analyseren van dossiers met verleende vergunningen in alle kernen en verwerken van de Bruidsschat die vooral gaat over milieu. Waarvoor de volgende bedragen zijn geraamd: 2027: € 430.000, 2028: € 500.000 en 2029 € 550.000; (b) wijzigingen van het Omgevingsplan waaronder het verplicht verwerken van de BOPA’s en gemeentelijke plannen. Hiervoor is in zowel 2027 en 2029: € 50.000 begroot; (c) actualisatie van de Omgevingsvisie (bestuursperiode 2026-2029) met bijbehorende Omgevingseffectrapport (OER = planMER). Hiervoor is in 2027 € 50.000 geraamd;

10

CDA

Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

(d) opstellen Programma onder de Omgevingswet Buitengebied, als uitwerking van de Omgevingsvisie Altena 2040 met OER (NB meeste POW’s hebben andere financieringsbronnen). Hiervoor is in 2027 € 70.000 en in 2028 en 2029 € 100.000 geraamd.

25.

Pagina 13. Investering JOR 2026

Antwoord 26.

Pagina 13. Investering JOR 2026 Antwoord

27.

Pagina 19.

Afvalstoffenheffing

In onze ogen is dit een conservatieve raming voor de hoeveelheid werk en acties welke moeten worden verricht. Hierin zit geen uitbreiding van formatie en deze voorzien wij voor nu ook niet. Wel is specialistische kennis noodzakelijk over o.a. milieu, gezondheid en omgevingsrecht en is de commissie m.e.r. nodig. Dit alles is een mix van adviesbureaus, diensten als OMWB en commissie m.e.r., tijdelijk extra menskracht in de vorm van inhuur en maximale inzet van eigen personeel.

Voor het integraal uitvoeringen van projecten is een investeringsbudget van € 3,43 miljoen nodig. Dit staat los van het realiseren van het wegenbeheerplan, dat gepland staat in Q3-Q4 van dit jaar.

1. Kan het college aangeven om welke projecten het hier gaat?

2. Zie eerdere vraag over “nog geen vastgestelde plannen (incl. financiële consequenties) zijn, maar wel in de financiële stukken meenemen.

1. Ja (zie bijlage 1).

2. Het wegenbeheerplan is een onderdeel van het IBK dat Q3-Q4 gepland staat en pas in zal gaan in 2027.

Graag zouden wij een specificatie willen ontvangen van het extra benodigde investeringsbedrag van € 3,43 miljoen waaruit blijkt wat het college concreet gaat doen.

Zie het antwoord op vraag 25 en bijlage 1.

Is het realistisch om nu al te spreken overeen daling van de afvalstoffenheffing, gezien de nieuwe ontwikkelingen rond afvalinzameling? Betekent een eventuele stijging van afvalstoffenheffing per definitie een daling van de ozb?

11

AltenaLokaal

CDA

SGP

Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp

Antwoord

28.

Pagina 19 (en 31) Afvalstoffenheffing Antwoord

29.

Pagina 21.

Gladheidbestrijding Antwoord

Vraag

Fractie

Het product afval is een gesloten systeem. Een vermindering van de uitgaven leidt (bij 100% kostendekking) automatisch tot een lagere afvalstoffenheffing omdat de afvalstoffenheffing maximaal 100% kostendekkend mag zijn.

Bij het onderdeel “ombuigingen” in de kadernota wordt een lastenschuif voorgesteld. Er is een kostenbesparing mogelijk op de uitgaven voor hondenpoepzakjes en zwerfafval. De lastenschuif houdt in dat de opbrengst afvalstoffenheffing wordt verlaagd met het bedrag van de kostenbesparing. De OZB wordt met hetzelfde bedrag verhoogd. De kostenbesparing bij het product afval heeft dan een positief effect op de algemene middelen terwijl de gemiddelde lastendruk niet toeneemt.

Los van het onderdeel ombuigingen is bij de afvalstoffenheffing een tariefstijging nodig als gevolg van een nieuwe aanbesteding voor de afvalinzameling. Deze stijging van de afvalstoffenheffing leidt niet tot een daling van de OZB.

De ene keer staat er dat de kosten voor afvalinzameling afneemt en de andere keer dat het toeneemt.

Hoe zit dit nu precies?

Wat is er aangepast m.b.t. MidZuid en zwerfafval? Graag toelichting.

Het betreft twee verschillende ontwikkelingen. Bij het onderdeel ‘Ombuigingen’ wordt toegelicht dat een kostenbesparing mogelijk is voor wat betreft hondenpoepzakjes en zwerfafval. Als gevolg van een nieuwe aanbesteding voor de inzameling van huishoudelijke afvalstoffen stijgen de kosten van het product afval.

Met betrekking tot zwerfafval wordt als ombuiging voorgesteld de dienstverleningsovereenkomst aan te passen en MidZuid geen zwerfafval meer te laten rapen. Dit betreft een voorstel voor 2026 en verder, er is op dit moment nog niets aangepast.

Heeft gladheidbestrijding vanuit 1 locatie nog invloed op de kwaliteit gladheidsbestrijding?

Dit heeft geen invloed op de kwaliteit van de gladheidbestrijding.

12

Progressief Altena

Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

30.

Lagere frequentie onkruidbeheersing plantsoenen. Verlagen van de frequentie van de schoffelrondes, onkruidbeheersing in plantsoenen gemeentebreed. Momenteel wordt gemiddeld 6 keer per jaar geschoffeld. Dit wordt teruggebracht naar gemiddeld 5 keer per jaar. 1.

Waarom wordt er hierbij door het college niet ingezet op een kostendekkende verkoop van restgrond/-groen en snippergroen? 2.

Waarom wordt er hierbij door het college niet ingezet op een maatschappelijke tegenprestatie van verenigingen en inwoners?

1. De gemeente Altena verkoopt snippergroen alleen in uitzonderlijke gevallen. Dit zijn kleine stukjes openbaar groen, zoals grasstroken of plantsoentjes. Ze zijn belangrijk voor het opvangen van regenwater, het tegengaan van hitte en verdroging, en voor het behoud van planten en dieren. Als inwoners deze stukjes kopen, verdwijnen ze vaak onder tegels of schuttingen. Dat is slecht voor het klimaat, de biodiversiteit en het uiterlijk van de wijk.

Ook heeft de gemeente dit groen nodig voor andere doelen, zoals speelplekken, transformatorhuisjes of laadpalen. Groen maakt de leefomgeving prettiger en gezonder. Daarom kiest de gemeente ervoor om snippergroen zo veel mogelijk te behouden.

2. Het regelen en actueel houden van burgerparticipatie vraagt veel ambtelijke uren en een eventuele besparing op onderhoudskosten van de gemeente zal te verwaarlozen zijn. In omliggende gemeente is het succes van adoptiegroen zeer beperkt gebleken, o.a. omdat vaak de initiatiefnemers na enkele jaren de afspraken over onderhoud niet meer (kunnen) nakomen en opvolging uitblijft. Bij sportcomplexen en natuurgebieden bijvoorbeeld gebeurt wel beheer door derden tegen vergoeding. Ombuiging door uitbreiding van beheer door derden is niet realistisch.

Hoeveel hondenpoep zakjes worden er jaarlijks uitgedeeld in Altena? Wat is het maatschappelijk te verwachten effect van deze maatregel?

AltenaLokaal

Pagina 21.

Onkruidbeheersing plantsoenen

Antwoord

31.

Pagina 21.

Hondenpoepzakjes

13

CDA

Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp

Antwoord

32.

33.

Pagina 22.

Themaprogramma Circulaire voedselsysteem Antwoord

Pagina 22.

Groenonderhoud Antwoord

Vraag

Fractie

Jaarlijks worden 1,4 miljoen hondenpoepzakjes uitgegeven in Altena. De verwachting is dat bij het stoppen van de uitgifte hiervan het maatschappelijk effect beperkt is. Het overgrote deel van de hondenbezitters zal haar verantwo0rdelijkheid nemen en zelf zorgdragen voor zakjes. Voor veel hondenbezitters is dit al de praktijk omdat de huidige beschikbaarheid van dispensers niet de volledige gemeente dekt.

Welk deel van de financiering van het circulair voedsel systeem wordt ingezet voor de Polder van de Toekomst?

De financiering van het programma bestaat uit gemeentelijke financiële middelen én externe financiering (subsidiestromen en externe partners). Ongeveer de helft van de gemeentelijke middelen wordt ingezet voor de Polder van de Toekomst. Daarnaast zijn er dit jaar t.b.v. de Polder van de Toekomst twee substantiële subsidieaanvragen ingediend.

Punt 41: er wordt gezorgd voor groen dat minder onderhoud vergt, om kostenbesparing te realiseren. Dit gaat ongetwijfeld ook gepaard met investeringen. Wat zijn die investeringen?

De eenmalige investering op korte termijn is tussen de € 90.000 tot € 150.000.

CDA

SGP

Programma 5. Bereikbaar Altena 34.

Pagina 19. Tarieven veerdiensten Antwoord

In bedrag ook risico op minder gebruik meegenomen? Is onderzocht wat de verhoging van de veertarieven betekent voor de bereikbaarheid van werk en onderwijs, met name voor inwoners zonder auto? Welke onderbouwing is daarvoor, ook gelet op de bestaande ov armoede?

- In bedrag ook risico op minder gebruik meegenomen? Dat risico is inderdaad onderkend en vormt ook belangrijk onderwerp van gesprek met de overige betrokken gemeenten die bij de veerdiensten betrokken zijn

14

Progressief Altena

Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

-

Is onderzocht wat de verhoging van de veertarieven betekent voor de bereikbaarheid van werk en onderwijs, met name voor inwoners zonder auto? Neen dat is niet onderzocht.

-

Welke onderbouwing is daarvoor, ook gelet op de bestaande ov armoede? Onderbouwing is gelegen in het feit van ‘de gebruiker betaalt’. De huidige kostendekkendheid van de veerverbindingen is laag. Een verhoging van 10% betekent in absolute zin voor een enkele reis (los kaartje; dus geen abonnement):

Bergsche Maasveren: circa 14 cent voor fietsers en 17 cent voor bromfietsers Veen – Aalst: circa 10 cent voor fietsers en brommer Woudrichem-Gorinchem: circa 27 cent voor fietsers Sleeuwijk-Gorinchem: circa 20 cent voor fietsers Werkendam-Gorinchem: circa 20 cent voor fietsers Werkendam-Gorinchem: circa 27 cent voor fietsers Werkendam-Dordrecht: circa 12 cent voor fietsers

Programma 6. Financiën 35.

Pagina 12.

Onderhoud De Werf Antwoord

Nadere toelichting op groot onderhoud De Werf. Zijn de kosten voor schilderwerk niet opgenomen in het jaarlijkse bedrag groot onderhoud? Komt dit nog boven op de andere werkzaamheden bijvoorbeeld de lekkages en de verwarming?

In het jaarlijkse onderhoudsbudget zijn de kosten opgenomen voor alle werkzaamheden die jaarlijks moeten gebeuren. Het groot onderhoud dat eens in de 6 jaar wordt uitgevoerd wordt apart gebudgetteerd. Deze kosten staan los van hetgeen nodig is voor het oplossen van de problemen met de verwarming. In de memo van 16 april jl. die verstuurd is n.a.v. het raadsvoorstel ruimteverhuur aan zorgverleners waren deze kosten wel opgenomen in het totaaloverzicht, met verwijzing naar de aanmelding in de Kadernota 2026.

15

PA

Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

36.

Pagina 18.

Themaprogramma’s naar de lijn Antwoord

AltenaLokaal

37.

Pagina 18.

Themaprogramma’s naar de lijn Antwoord

Met ingang van 2029 kunnen drie themaprogramma’s terug ondergebracht worden in de lijnorganisatie.

De beleidsuitvoering op deze thema’s gebeurt dan vanuit de teams in de lijn. Kan het college aangeven welke 3 themaprogramma’s terug in de lijnorganisatie worden ondergebracht?

Die keuze is nog niet gemaakt. Bepalend is of aansturing via een programma nog langer nodig / wenselijk is (of dat uitvoering vanuit de lijn op dat moment passender is) en / of actuele ontwikkelingen.

Kan het college aangeven om welke programma’s het hier gaat?

CDA

Zie het antwoord op vraag 36.

38.

Pagina 18. Formatie terug naar niveau 2024 Antwoord

In de kadernota zien we op onderdelen toch weer een (tijdelijke) uitbreiding van de formatie. Hoe ziet het college deze uitbreiding in relatie tot de strekking van het door de raad aangenomen amendement bij de behandeling van de begroting 2024?

De salarisbegroting wordt teruggebracht naar het niveau van 1 januari 2024.

CDA

39.

Pagina 19. Leges

Zijn er nog mogelijkheden om kostenbesparende maatregelen te nemen bij bepaalde leges?

Progressief Altena

Antwoord

Er wordt voortdurend bezien of zaken efficiënter kunnen. In die zin zijn er altijd mogelijkheden maar het is niet de verwachting dat dit leidt tot een substantiële kostenbesparing.

Met welk percentage zou de OZB verlaagd moeten worden om als Altena de laagste OZB van Nederland te hebben? En welk bedrag zou ons dat dan jaarlijks kosten?

Wanneer de laagste OZB-tarieven voor woningen van Nederland worden toegepast kost dit ons jaarlijks € 4.739.000 opbrengst. Dit is een verlaging van 61%.

Aangegeven wordt dat een verhoging van 1% leidt tot een hogere opbrengst oplopend tot € 720.000 in 2029. In de jaarstukken 2024 is een OZB-opbrengst verantwoord van afgerond € 11 mln. Vragen:

40.

Pagina 20.

Verhogen OZB Antwoord

41.

Pagina 20.

Verhogen OZB

16

VVD

CDA

Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp

Antwoord

42.

Pagina 20. Verhogen OZB niet-woningen

Antwoord

Vraag

Fractie

1. Hoe verloopt de opbouw naar € 720.000?

2. Met welke inflatiepercentages wordt in de verschillende jaren rekening gehouden?

3. Wordt er in de hele begroting al rekening gehouden met meerjaren bijstelling van budgetten als gevolg van inflatie (zie ook algemene vraag) In de meerjarenbegroting 2026-2029 is de OZB geraamd op respectievelijk € 12.205.459, € 12.623618, € 13.027.102 en € 13.441.052. In deze opbrengstraming wordt rekening gehouden met de inflatiecorrectie en de volumegroei.

De geraamde meeropbrengst van de bij de “ombuigingen” voorgestelde jaarlijkse OZB verhoging met 1% extra in de jaren 2027 t/m 2029 is respectievelijk € 120.000, € 375.000 en € 720.000 (de voorgestelde verhoging gaat in per 2027).

In de begroting 2026 zal uitgegaan worden van de pBBP inflatie van de meicirculaire 2025. Voor de jaren 2026 tot en met 2029 is dit respectievelijk 2,7%, 2,5%,2,6% en 2,5%.

1. Kan het college aangeven wat het effect van deze maatregel is voor verenigingen en dorpshuizen die in het bezet zijn van de vereniging/dorpshuis/stichting?

2. Kan het college ook aangeven hoeveel verenigingen/dorpshuizen/stichtingen er zijn die eigenaar zijn van een eigen accommodatie die valt onder de noemer “niet woning”?

Vraag 2

Wat is het effect van deze maatregel voor éénmansbedrijfjes en klein zelfstandigen? Bij een meeropbrengst van de OZB voor niet-woningen van € 1 miljoen en een gelijkblijvende waarde zou een tariefverhoging nodig zijn van 25,3%. Alle soorten niet-woningen betalen dan 25,3% meer OZB. Er zijn 52 stichtingen en 47 verenigingen die eigenaar zijn van een eigen accommodatie die valt onder de noemer “niet woning”. De hoogte van de OZB-aanslag is afhankelijk van de waarde van het object. Eenmansbedrijfjes en klein zelfstandigen betalen bij de OZB dezelfde tarieven als een grotere onderneming. 17 CDA Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp Vraag Fractie 43. Programma 6. Val kabinet. Wat betekent dit voor de gemeentefinanciën? Progressief Altena Antwoord Wat de val het kabinet concreet betekent voor de gemeentefinanciën is nu niet te zeggen. Omdat het kabinet demissionair is, worden voorlopig geen nieuwe beleidsmaatregelen verwacht. Gemeenten zullen daarom de komende periode moeten blijven opereren binnen de bestaande financiële kaders. Zie ook het antwoord op vraag 10 bij de Kadernota 2026. Pagina 24. Verloop Algemene reserve Antwoord Waar kunnen wij het genoemde bedrag van € 6.548.000 terugvinden (inclusief de specificatie daarvan) 44. 45. Pagina 24. Verloop Algemene reserve Antwoord Het bedrag van € 6.5448.000 is de opstelsom van het begrotingssaldo van de Kadernota 2026 in de jaren 2026-2029 (regel 11 in de tabel onder Financieel kader 2026-2029 op pagina 6). Budgetoverhevelingen 2024. Kan het college aangeven welke projecten onder de budgetoverhevelingen 2024 vallen? De budgetoverhevelingen zijn nader toegelicht in het raadsvoorstel bij de Jaarstukken 2024. - Themaprogramma Vitaliteit: Door verschuiving van het project 'Groene Ontmoetingsplekken' naar 2025, vertraging op het gebied van de Vitaliteitscentra en het feit dat de projectteams Vitaliteitsbeleid nog in oprichting zijn is in 2024 het beschikbare budget niet geheel besteed. Uitvoering loopt door in 2025. - Themaprogramma Wonen: Door vertraging in de uitvoering (dorps- en kernstrategieën, flex wonen) en het vooralsnog niet invullen van de rol van programmasecretaris is in 2024 niet het gehele beschikbare budget uitgegeven. Voor 2025 ligt er een duidelijke programmering met bijbehorende begroting. - Themaprogramma Circulair voedselsysteem: Het werkbudget van het programma is relatief beperkt en bestaat naast eigen geld uit subsidies en cofinancieringsgeld. De besteding hiervan grijpt op elkaar in. In 18 CDA AltenaLokaal Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp 46. Pagina 26. Inventarisatie bestemmingsreserves Antwoord Vraag Fractie 2024 is een aantal activiteiten niet of vertraagd opgestart. In het vastgestelde jaarplan 2025 zijn, op basis van een inschatting van de beschikbare middelen (inclusief de verwachte overheveling vanuit 2024), de activiteiten voor 2025 geprogrammeerd. Het merendeel hiervan loopt ondertussen of is in gang gezet. - Themaprogramma Bestaanszekerheid: Het Programmaplan is in 2025 vastgesteld in plaats van in 2024. Een bedrag van € 50.000 uit 2024 is voorzien voor de activiteiten die in 2025 worden opgepakt. Er wordt voorgesteld de reserve Baggeren Rijswijkse Wiel te laten vervallen? Wat is de grondslag voor dit besluit aangezien de resultaten van de proef in de Loevesteingracht nog niet bekend zijn? Progressief Altena De reserve van € 600.000 voor het baggeren van de Rijswijkse Wiel is door de raad ingesteld in 2019, met het oog op verbetering van de waterkwaliteit. Inmiddels zijn de inzichten in systeemgericht waterbeheer verder ontwikkeld. De actuele aanpak richt zich op het toepassen van alternatieve, minder ingrijpende maatregelen, zoals beluchting en sturing op ecologische draagkracht. Deze benadering sluit aan bij het principe van adaptief en gefaseerd waterkwaliteitsbeheer. Tegelijkertijd is er op basis van actuele gegevens en vergelijkbare casussen een reële kans van circa 30% dat baggeren in de toekomst alsnog nodig blijkt. Die mogelijkheid wordt nadrukkelijk niet uitgesloten. Echter, het aanhouden van de bestaande bestemmingsreserve is om meerdere redenen niet langer doelmatig: • De oorspronkelijke raming (€ 600.000 uit 2019) is achterhaald door kostenstijgingen, onder meer als gevolg van inflatie, strengere regelgeving en uitvoeringsdruk. Op basis van indexering zijn de verwachte kosten inmiddels substantieel hoger (ruim 20-25%). • Mocht baggeren alsnog noodzakelijk blijken, dan zal altijd een nieuw voorstel aan de raad voor aanvullende dekking nodig zijn. De huidige reserve is daarvoor onvoldoende. • Het vasthouden van de reserve creëert daarmee een financieel schijnzekerheid, terwijl het beleidsmatig logischer is om de komende periode te benutten voor een grondige nulmeting en monitoring. 19 Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp Vraag 47. De focus ligt nu op het zorgvuldig opzetten van een goede ecologische en chemische nulmeting in combinatie met evaluatie van de ingezette maatregelen (zoals in de Loevesteingracht). Op basis van die gegevens kan in een latere fase, indien nodig, een onderbouwd besluit genomen worden over vervolgmaatregelen, inclusief dekking. Het vrijvallen van de reserve is daarmee ver

Antwoord van het college

het sluit aan bij het actuele risicoprofiel, voorkomt het blokkeren van niet-toereikende middelen en maakt ruimte voor een inhoudelijk sterker en actueler besluitvormingstraject op basis van metingen, inzichten en maatwerk.

Bij structurele investeringsbudgetten die oplopen omdat er wordt doorgeschoven, zullen we de jaarschijf AltenaLokaal schrappen / halveren zodat een boeggolf wordt voorkomen.

1. Kan het college aangeven of de jaarschijf schrapt of halveert?

2. Kan het college aangeven welke criteria hierbij worden gehanteerd?

1. Dit geldt vooral voor onderwerpen waarvoor jaarlijks voor een min of meer gelijk volume aan investeringen wordt gepland. Niet / deels uitvoeren leidt tot stapeling in het volgende jaar. Daar willen we vanaf.

2. Het voornaamste criterium is uitvoerbaarheid.

Pagina 29.

Investeringsplanning Begroting 2026 Antwoord

48.

Pagina 28.

Investeringsplanning Begroting 2026 Antwoord

Fractie

Bij de begroting zullen we bij het investeringsschema de planning voor het volgende jaar toelichten.

Beheerplannen begraven en overig. Graag ontvangen wij een verklaring van de Verschillen in lasten in de verschillende jaren. Wat wordt verstaan onder “overig”?

De term beheerplan is hier onterecht gebruikt. Het betreft hier geen gelden voor terugkerend onderhoud, maar investeringen in begraafplaatsen. In 2025 betreft het o.a. kredieten voor de uitbreiding van Woudrichem en Rijswijk, verduurzaming van groen en asbestemmingen. In 2026, 2027, 2028 staan kredieten gevoteerd voor de uitbreiding van de begraafplaats Veen.

20

CDA

Kadernota 2026 Nr. Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

49.

De tarieven voor rijbewijzen en identiteitspapieren worden vastgesteld op het wettelijk maximum. Kan het college aangeven wat het wettelijke maximum is?

Het maximumtarief voor een standaard rijbewijs voor 2025 is € 52,10. Dit bedrag bestaat uit het maximum gemeentelijk kostendeel van € 37,75 en het rijkskostendeel van € 14,35. Voor een spoedaanvraag komt daar € 39,65 rijkskostendeel bij en is het totaalbedrag € 91,75.

AltenaLokaal

Pagina 32. Kaders Lokale heffingen Antwoord

De maximumtarieven voor identiteitskaarten in 2025 zijn voor een standaard identiteitskaart voor personen tot 18 jaar € 42,35 en voor personen van 18 jaar en ouder € 78,50. Voor een spoedidentiteitskaart zijn de tarieven respectievelijk € 101,45 en € 137,60.

De maximumtarieven voor een paspoort in 2025 zijn: € 86,85 voor personen van 18 jaar en ouder, en € 65,70 voor personen onder de 18 jaar.

21

Eerste Bestuursrapportage 2025 Nr. Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

Programma 1. Inwoner en Bestuur 1.

2.

Pagina 5 / 6. Sterke speler in de regio Antwoord

Pagina 6/ 7. Sterke speler in de regio Antwoord

Zowel in de Baronie samenwerking als in RWB heeft mobiliteit prioriteit. Gaat dit nu niet dubbel???

Via de rapportagemomenten in de P&C-cyclus is de verschuiving van taken op dit gebied te zien: de Begroting 2025 Altena is voorbereid in Q3 2024. Toen hield de RWB zich nog bezig met mobiliteitsopgaven.

De Eerste Bestuursrapportage 2025 spreekt over een verschuiving van taken richting Baronie. In het jaar 2025 is dit concreet vormgegeven via portefeuillehoudersoverleggen in Baronieverband, terwijl de bestuurlijke overleggen over mobiliteitsopgaven in RWB-verband zijn vervallen. Geen dubbelingen, dus. 'er is veel draagvlak voor de koers richting een nieuwe economie en de 3 nieuwe programma's’. Waaruit blijkt dit draagvlak voor Altena? + welke bijdrage doet Altena in de kopgroep vitaal in fte en €? ‘Waaruit blijkt draagvlak nieuwe economie/3programma’s voor Altena?’:

De strategische agenda van RWB werkt vanuit drie programmalijnen aan de ‘nieuwe economie’: Circulaire regio, Innovatieve regio en Plantaardige regio. De RWB brengt gemeenten en andere partijen bij elkaar om samen aan circulaire doelen te werken. West-Brabant heeft een belangrijke positie als innovatieve plantaardige regio; zoekt daarbij naar een balans tussen dierlijke en plantaardige eiwitten. Een innovatieve regio is een veerkrachtige regio die is voorbereid op de toekomst. Rentmeesterschap, gezonde voeding en gezonde bedrijfsvoering worden verbonden. De nieuwe economie is relevant voor bedrijven in Altena (denk aan voedselverwerkende of –producerende bedrijven, maar bijvoorbeeld ook aan innovaties in het maritieme cluster). In Altena is een aantal bedrijven actief betrokken bij projecten die al dan niet in samenwerking met RWB en/of REWIN worden uitgevoerd.

Voor wat betreft de bijdrage in fte / euro vanuit Altena t.a.v. Vitaal Buitengebied: de gemeente Altena maakt bestuurlijk deel uit van de kopgroep. Er is geen ambtelijke ondersteuning voor deze kopgroep vanuit Altena (programma Vitaliteit).

22

CDA

Eerste Bestuursrapportage 2025 Nr. Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

3.

Pagina 10. Hogere bijdrage Baroniesamenwerking

1. Kan het college aangeven wat de financiële bijdrage van de gemeente Altena aan de Baronie samenwerking per inwoner is?

2. Wat wordt allemaal uit deze financiële bijdrage gefinancierd?

AltenaLokaal

Antwoord

1. Voor 2025 is dat € 1,69 per inwoner gebaseerd op een inwoneraantal van 58.277. In de Kadernota 2026 is rekening gehouden met € 2,06 per inwoner gebaseerd op hetzelfde inwoneraantal. Dit bedrag wordt in de voorbereiding van de Begroting 2026 afgestemd op de actuele Begroting van de Baroniesamenwerking.

2. Dit betreft uitgaven voor loonkosten en programmakosten.

Programma 2. Altena Samenredzaam 4.

Pagina 19.

Jeugdhulpregio WBO Antwoord

5.

Pagina 21.

Vitaliteit Antwoord

6.

Pagina 21. Gezond Leven

Het inrichten van de gemeenschappelijk regeling is getemporiseerd.

Kan het college aangeven wat hiervoor de reden(en) is/zijn?

In de raadsinformatiebrief van 20 maart jl. legt het college uit wat hiervoor de redenen zijn geweest, en wat de consequenties zijn.

Over de onderzoeken naar vitaliteitscentra wordt in Q2 door het college besloten. Wat is de rol van de raad hierin en wat zijn de financiële consequenties De raad wordt na het collegebesluit geïnformeerd middels een raadsinformatiebrief. Eventuele financiële consequenties worden meegenomen in het collegebesluit en de begrotingscyclus.

De kosten (of bijdrage hieraan door Altena) van de haalbaarheidsonderzoeken van 2 vitaliteitscentra zijn niet te vinden. Wat zijn deze kosten, wat is de status van dit onderzoek en wat zijn de uitkomsten indien reeds bekend? Hoe wordt de raad hierin betrokken?

Zijn deze centra ook al opgenomen in de lijst maatschappelijk vastgoed en zo nee, waarom niet?

23

AltenaLokaal

CDA

Eerste Bestuursrapportage 2025 Nr. Pagina / Onderwerp

Antwoord

Vraag

Fractie

Graag een overzicht in de verdeling van de kosten en fte hiervoor ingezet over programma Vitaal, programma circulair voedselsysteem en regiodeal West Brabants Welvaren.

Het college wordt geïnformeerd over de status en resultaten van de onderzoeksfase van de vitaliteitscentra met de 2 aangeboden collegevoorstellen in Q2. De raad wordt na het collegebesluit geïnformeerd middels een raadsinformatiebrief. Eventuele financiële consequenties worden meegenomen in het collegebesluit en de begrotingscyclus.

Park Veldzicht betreft eigendom van de gemeente en is opgenomen in de portefeuille van maatschappelijk vastgoed. Landgoed Kraaiveld betreft particulier eigendom.

7.

Pagina 23.

Verbouwing Safegroup

Antwoord

In Q2 volgt een collegebesluit over de samenwerkingsovereenkomsten van de Regiodeal. Daarin komt ook meer duidelijkheid over de begroting en verdeling van de kosten voor de 3 projecten vanuit Altena gekoppeld aan de Regiodeal en de Rijksbijdrage. De raad wordt na het collegebesluit geïnformeerd middels een raadsinformatiebrief. In de factsheet staat informatie over de dekking van de kosten voor de inzet van deze processen.

1. Kan het college inzage geven in het totaal van werkzaamheden dat voor deze verbouwing is uitgevoerd?

2. Kan het college inzage geven in het totale budget voor deze verbouwing?

3. Kan het college inzage geven in welke deelnemers welke financiële bijdrage hebben gedaan?

Vraag 3

Kan het college aangeven wanneer opdracht voor deze verbouwing is verstrekt?

Antwoord van het college

1. De huidige staat van het gebouw was slecht en een aantal appartementen waren onbewoonbaar verklaard, waardoor renovatie noodzakelijk is. Daarnaast worden de wooneenheden omgebouwd naar wooneenheden voor één persoon of één gezin, waardoor er meer privacy en rust is voor de bewoners. En hiermee wordt voldaan aan de gestelde eisen aan de vrouwenopvang. Safegroup en de gemeente Breda

24

AltenaLokaal

Eerste Bestuursrapportage 2025 Nr. Pagina / Onderwerp

Vraag

2.

3. 4.

5.

8.

Pagina 24. Eenmalige opbrengst kwaliteitsonderzoek Antwoord

Fractie

(de centrumgemeente) zitten regelmatig met elkaar om tafel, om de plannen en de stand van zaken met elkaar door te nemen. De eerste 15 appartementen zijn reeds gerenoveerd.

Voor de verbouwing is afgerond € 6.700.000 nodig. In de reserve vrouwenopvang van de gemeente Breda was als dekking nog een bedrag beschikbaar van € 1.100.000. De gemeenteraad van Breda heeft in 2023 besloten om aanvullend hierop het resterende benodigde bedrag van € 5.600.000 euro beschikbaar te stellen.

Alle deelnemende gemeenten hebben op basis van het inwoneraantal een bijdrage geleverd.

In 2023 heeft de gemeenteraad van Breda besloten de verbouwing door te laten gaan. In de periode daaraan voorafgaand is onderzoek gedaan naar andere alternatieven voor de vrouwenopvang en andere alternatieven voor de kosten van de verbouwing. Dit heeft geen andere mogelijkheden opgeleverd.

De opdracht voor de verbouwing is door de gemeente Breda, als centrumgemeente, gegeven na het besluit van de gemeenteraad van Breda.

Er heeft een zorgverlener te veel zorg in rekening gebracht en deze zal worden terugbetaald. Zijn dat opbrengsten of terug te vorderen uitgaven?

CDA

Dit betreft terug te vorderen uitgaven als gevolg van een door Breda (WBO) uitgevoerd kwaliteitsonderzoek bij een zorgaanbieder. Een aantal jaren terug is bij een jeugdhulpaanbieder een kwaliteitsonderzoek uitgevoerd. Hieruit volgde dat deze aanbieder te veel zorg in rekening heeft gebracht.

Programma 3. Veelzijdig Altena 9.

Pagina 33. Natuur, landschap en water

Wat is de definitie van de term kernkwaliteiten van het landschap?

25

CDA

Eerste Bestuursrapportage 2025 Nr. Pagina / Onderwerp

Antwoord

Vraag

Fractie

Kernkwaliteiten van het landschap zijn de fundamentele kenmerken die de identiteit, structuur, ecologische samenhang en belevingswaarde van een gebied bepalen. Deze kwaliteiten geven richting aan ruimtelijke afwegingen en vormen het inhoudelijk kader voor behoud, beheer en ontwikkeling van het landschap.

Voor Altena zijn deze kernkwaliteiten onder andere:

- Landschapsstructuur: rivieren, kreken, dijken, stroomruggen, verkavelingspatronen;

- Cultuurhistorische elementen: zoals molens, historische boerderijen, dijkstructuren, archeologische resten en de Nieuwe Hollandse Waterlinie;

- Ecologische waarden: biodiversiteit, habitatcontinuïteit, natuurlijke dynamiek en ecologische verbindingen;

- Belevingswaarden: openheid, zichtlijnen en karakteristieke contrasten in schaal en ruimte;

- Geomorfologie: natuurlijke bodemopbouw en reliëf zoals oeverwallen, komgronden en kreekruggen;

- Gebiedsidentiteit: bijvoorbeeld het open agrarisch weidevogelgebied als herkenbaar landschappelijk type.

10.

Pagina 33.

Kernkwaliteiten van ons waardevolle landschap beschermen

Deze kwaliteiten zijn expliciet benoemd in de Omgevingsvisie Altena 2040 en vormen het fundament onder het op te stellen beleid voor groen, natuur en landschap. Zoals op pagina 33 van de Eerste Bestuursrapportage 2025 vermeld, worden de kwaliteiten van het landschap momenteel systematisch in beeld gebracht. Tegelijkertijd wordt de Regeling Kwaliteitsverbetering van het landschap Altena planmatig geëvalueerd op praktische toepasbaarheid en inhoudelijke aansluiting bij actuele opgaven. 'de nulmeting is uitgevoerd volgens planning en vormt een goede basis voor het groen en natuurbeleid'.

Wat is de status van deze nulmeting en wat verstaat u onder een goede basis voor groen -en natuurbeleid? Is er reactie of akkoord gegeven op de inhoud van het concept door de betrokken gebiedspartijen en zijn alle reacties reeds hierin verwerkt? Is de omgevingsanalyse volledig en met bronvermelding?

26

CDA

Eerste Bestuursrapportage 2025 Nr. Pagina / Onderwerp

Antwoord

11.

Pagina 34. Natuur, landschap en water Antwoord

Vraag

Fractie

De nulmeting leefgebieden en soorten maakt onderdeel uit van de opgavenanalyse landelijk gebied Altena.

Deze opgavenanalyse met alle bijbehorende nulmetingen en onderzoeken zijn afgerond en opgeleverd in maart van dit jaar. In de Raadsinformatiebrief Oplevering Opgavenanalyse landelijk gebied en bijlagen d.d. 08-04-2025 wordt bovenstaande meer gedetailleerd geduid.

De nulmeting leefgebieden en soorten geeft inzage in de status en ontwikkelingen van verschillende leefgebieden en diersoorten. Op basis van de nulmeting kunnen vervolgmetingen worden uitgevoerd waardoor inzicht kan worden gegeven in de effectiviteit van maatregelen voor verbetering van groen, natuur en biodiversiteit.

Alle documenten van de opgavenanalyse en onderliggende nulmetingen en onderzoeken zijn besproken met de gebiedspartijen en hun reacties zijn verwerkt. Tijdens en op de definitieve oplevering aan de gebiedspartijen zijn geen verdere reacties meer binnengekomen.

In totaal zijn er 150 opgaven geïnventariseerd en 67 die van toepassing zijn op de gemeente Altena uitgewerkt. Daarmee dekt de opgavenanalyse landelijk gebied de opgaven die voor het buitengebied van de gemeente Altena van belang zijn op het gebied van natuur, klimaat, bodem, water en landbouw.

Als bijlage van het opleverdocument is een apart beheerdocument opgeleverd dat intern beheerd wordt en toegankelijk is voor ambtenaren. In dit document zijn alle bronnen opgenomen met een toelichting welke definities en bewerkingen zijn toegepast.

Wat zijn de kernkwaliteiten van ons landschap? Vallen hier ook (goede) landbouwgronden onder

CDA

In de Omgevingsvisie Altena worden deze kernkwaliteiten van ons landschap als volgt omschreven: “De openheid en het water zijn belangrijke kenmerken voor het landschap van Altena. De kreken en rivieren bepalen hoe onze gemeente eruitziet. Het open agrarisch gebied ligt in de komgronden, dat is ook wel de lage vallei tussen de rivieren. De gebouwen zijn al sinds eeuwen gebouwd op de hogere gebieden, deze noemen we ook wel stroomruggen. Samen met de dijken vormen zij ons landschap. De openheid van het buitengebied is een belangrijke kwaliteit die we zoveel mogelijk willen behouden. De Nieuwe Hollandse

27

Eerste Bestuursrapportage 2025 Nr. Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

Waterlinie is aangemerkt als UNESCO werelderfgoed en speelt een belangrijke rol in afweging van ontwikkelingen".

12.

Pagina 35. Gebieds Gerichte Aanpak Antwoord

De goede landbouwgronden zijn niet vastgelegd dan wel vastgesteld en maken als zodanig (nog) geen deel uit van de kernkwaliteiten van het landschap van Altena.

Er wordt gewerkt aan het omgevingsplan. Kunt u hier meer over zeggen? De planning van de route naar het omgevingsplan, de vorm van participatie die wordt gehanteerd. Kunt u ervaringen uit het ondersteuningsnetwerk delen?

We zijn bezig met het opstellen van een standaard regelset (regelbibliotheek) als fundament voor het nieuwe deel van het omgevingsplan, dat uiterlijk eind 2031 gereed moet zijn. Daarmee bereiden we zorgvuldig de overgang voor van het tijdelijke naar het nieuwe deel van het plan. Er is voorlopig nog geen participatieplan, dus het is nog onbekend wanneer en in welke vorm belanghebbenden betrokken worden. Voor het buitengebied wordt het instrument ‘programma’ onder de Omgevingswet ingezet als uitwerking van de Omgevingsvisie Altena 2040. Eventuele regels die daaruit volgen komen in het omgevingsplan. Tot slot is het goed te beseffen dat beleid en regels van het kabinet, provincie N-B en waterschap van invloed zijn op de lokale situatie.

Het gebiedsproces onder het themaprogramma van Circulair Voedselsysteem, waaronder het ondersteuningsnetwerk valt, beloopt een ander spoor. De ervaringen uit het ondersteuningsnetwerk kunnen worden meegenomen als onderdeel van het participatieplan om tot de uitwerking van het omgevingsplan te komen. De ervaringen uit het ondersteuningsnetwerk zijn nog niet geïnventariseerd en besproken met gebiedspartijen.

Hoe beide trajecten zich tot elkaar gaan verhouden en wanneer dit gaat spelen, is nog niet bekend.

28

CDA

Eerste Bestuursrapportage 2025 Nr. Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

13.

Kunt u de opgaven voor de gemeente Altena uit de opgaven analyse aangeven

CDA

Pagina 36. Natuur, landschap en water Antwoord

In totaal zijn meer dan 150 Europese, landelijke, provinciale, regionale en lokale opgaven geïnventariseerd op het gebied van natuur, water, landbouw, klimaat en bodem. Hiervan zijn er 67 uitgewerkt in de opgavenanalyse landelijk gebied Altena. De voornaamste opgaven voor de gemeente Altena zijn:

•

Waterberging en waterhuishouding Reductie van ammoniakuitstoot Reductie uitstoot methaan Sociaaleconomische positie van boeren Bodemkwaliteit Eiwittransitie, gesloten kringlopen (circulariteit) en biologische landbouw Kwaliteit van de natuur en biodiversiteit

Programma 4. Duurzaam Altena 14.

Pagina 34.

Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Antwoord

15.

Pagina 42.

Duurzaamheid

Deze subsidieaanvragen zijn 100% gehonoreerd en wachten op uitvoering van de projecten.

AltenaLokaal

Kan het college aangeven wanneer de gehonoreerde projecten uitgevoerd moeten zijn om aan de subsidievoorwaarden te kunnen voldoen?

De toegekende subsidies (SiSa verantwoording) zijn uitgekeerd op basis van daadwerkelijk afgeronde projecten en dienen conform de beschikking uiterlijk op 1-1-2028 uitgevoerd te zijn.

Is het de bedoeling dat het SMP voor de hele gemeente, inclusief buitengebied gaat gelden?

CDA

29

Eerste Bestuursrapportage 2025 Nr. Pagina / Onderwerp

Antwoord

16.

Pagina 43.

Duurzaamheid / verduurzaming bedrijventerreinen versnellen Antwoord

Vraag

Fractie

Het SMP is gemeentebreed en betreft alle 21 dorpen in Altena, exclusief het buitengebied. In onze dorpen zal de komende jaren het overgrote deel van de woningisolatie-activiteiten gaan plaatsvinden. Het risico dat beschermde gebouwbewonende diersoorten worden geraakt door na-isolatie van woningen is hier het grootst. Met het SMP zorgen we ervoor dat dit grote risico wordt gemitigeerd. Het SMP uitbreiden met het buitengebied zou onevenredig hoge extra kosten met zich meebrengen en een geringe toegevoegde waarde hebben voor de bescherming van de soorten.

Op welke manier wordt het plaatsen van zonnepanelen op dak gestimuleerd en welke (extra) voorwaarden worden gesteld bij gronduitgifte op (nieuwe) bedrijventerreinen? Als deze er zijn; worden deze al toegepast bij recent uitgegeven en nieuw uit te geven bedrijfsgronden in Altena?

Sinds dit jaar lopen er twee pilots voor een energiehub op bedrijventerrein de Rietdijk in Giessen en BIZ Werkendam. Hierin wordt het thema energie breed bekeken. Naast zon op dak bijvoorbeeld ook energie uitwisselen, batterij-opslag, etc. Belemmerende factor is de netcongestie, ook voor zonnepanelen is een (extra) aansluiting nodig. Dit is dan ook de kern van de pilot: een oplossing voor de brede problematiek m.b.t. energie. Dankzij een subsidie van de provincie/Rijk hebben we hiervoor (tijdelijk) een aanjager kunnen aanstellen.

Bij de uitgifte van SRBT Giessen is in de verkoopvoorwaarden opgenomen dat nieuwe ondernemers verplicht lid worden van een parkmanagement vereniging en dat deze vereniging zich verplicht in te zetten voor energie, weer in brede zin.

Verder zijn grote bedrijven (>50.000 kWh) met grote daken (>2.000 m2) op grond van de Wet milieubeheer verplicht investeringen te doen die zich binnen 5 jaar terugverdienen (inclusief versterken dakconstructie en zonnepanelen).

30

CDA

Eerste Bestuursrapportage 2025 Nr. Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

17.

-

CDA

Pagina 45. Circulair voedselsysteem Antwoord

18.

Pagina 45.

Flexwoningen Antwoord

19.

Pagina 46.

Antwoord

Wij missen in de kadernota en ombuigingsmogelijkheden nadere duiding van fte en budgetten van dit programma. Kunt u deze alsnog delen?

- In 2025 zijn 4 transitielabs gepland; graag een nadere duiding hiervan en overzicht van kosten

- Deze informatie is opgenomen in de bij de Kadernota 2026 bijgevoegde factsheets over de themaprogramma’s. Zie aldaar.

- Transitielabs zijn een ontmoetingsplek voor uitwisseling van ideeën op thema’s – inspiratiesessies waarbij kansen en belemmeringen van onderop worden besproken tussen externe betrokkenen, experts en gemeente. Thema’s zijn afgeleid van de doelen van het programma. De kosten zijn nihil.

Waarom liggen er in het buitengebied financiële uitdagingen voor het bouwen van flexwoningen? Graag een nadere toelichting.

Voor de realisatie van tijdelijke, kleine woningen (tiny houses) in het buitengebied, waartoe flexwoningen worden gerekend, moet een financiële bijdrage worden gedaan van € 20.000 per woning conform de provinciale regeling. Dat kan in de vorm van een geldelijke betaling of als een fysieke kwaliteitsverbetering van het buitengebied ter hoogte van dat bedrag. Flexwoningen worden tijdelijk geplaatst, vaak voor de duur van 10 tot 15 jaar. De bijdrage aan de provincie of investering in het buitengebied maakt het voor initiatiefnemers, vanwege de relatief korte plaatsingsduur, vaak onmogelijk om financieel uit te komen.

Kunt u de opgaven voor de gemeente Altena uit de opgaven analyse aangeven In totaal zijn meer dan 150 Europese, landelijke, provinciale, regionale en lokale opgaven geïnventariseerd op het gebied van natuur, water, landbouw, klimaat en bodem. Hiervan zijn er 67 uitgewerkt in de opgavenanalyse landelijk gebied Altena. De voornaamste opgaven voor de gemeente Altena zijn:

•

Waterberging en waterhuishouding Reductie van ammoniakuitstoot Reductie uitstoot methaan Sociaaleconomische positie van boeren

31

PA

CDA

Eerste Bestuursrapportage 2025 Nr. Pagina / Onderwerp

Vraag

•

Fractie

Bodemkwaliteit Eiwittransitie, gesloten kringlopen (circulariteit) en biologische landbouw Kwaliteit van de natuur en biodiversiteit

Programma 5. Bereikbaar Altena 20.

21.

Pagina 51. Aanpak fietspad langs de Middenweg Antwoord

Pagina 53. Openbaar vervoer Altena Antwoord

Kan het college aangeven waarom, gezien alle problematiek rond dit project, op ‘Doelstelling is behaald/Op koers om doelstelling te behalen’ staat ipv ‘Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen’?

In de toelichting op pagina 51 is opgenomen:

Aanpak Middenweg Andel-Veen; bestemmingsplan is vastgesteld in najaar 2024. Planvorming en grondverwerving verlopen moeizaam. Door deze vertraging zijn de kosten gestegen. Daarom wordt opnieuw gekeken naar de wijze waarop de verkeersveiligheid op alternatieve wijze kan worden verbeterd De status had derhalve ‘geel / oranje’ gemarkeerd moeten zijn in plaats van groen. Er is sprake van een typografische onjuistheid.

1. Kan het college aangeven waarom hier, ook in de toelichting, niets over de raadsbreed aangenomen motie Bereikbaarheidsarmoede is opgenomen?

2. Kan het college een planning aangeven voor de uitvoering van de motie Bereikbaarheidsarmoede? 1 en 2. In onze raadsinformatiebrief van 24 april 2025 is uitvoerig ingegaan op de wijze waarop het college omgaat met Bereikbaarheid voor iedereen. Daarin is ook een doorkijk gegeven in de planning. Deze herhalen wij hieronder:

• opstellen van een overzichtskaart en bijbehorende informatie(folder) over alle vervoersmogelijkheden in Altena. De lancering is rond de start van de nieuwe dienstregeling begin juli 2025. De informatie vertalen we ook in verschillende talen en delen we met de mobiliteitsconsulenten en ONS Altena

32

AltenaLokaal

Eerste Bestuursrapportage 2025 Nr. Pagina / Onderwerp

Vraag

•

Fractie

het beschikbaar stellen van deze informatie via o.a. ONS Altena, de Mobiliteitsconsulent en het Informatiepunt Digitale Overheid vanaf eind juni/begin juli het maken van ‘informatiekaarten’ zodat iemand die Nederlands niet goed machtig is kan communiceren met (buurt)buschauffeurs. Inmiddels is overleg gevoerd met de buurtbuschauffeurs over dit voornemen en is gebleken dat deze actie ‘overbodig is’. Communiceren gaat prima met ‘handen en voeten’ en met google translate zo geven de chauffeurs aan onderzoeken met betrokkenen binnen onder andere het sociaal domein van de noodzaak en wenselijkheid om tot een kortingsregeling voor doelgroepen te komen. We verwachten voor dit onderwerp in november 2025 een voorstel inclusief financiële effecten te hebben gefaseerd voorzien van fietskluizen van de mogelijkheden om de HUBs bij Hank, Nieuwendijk, de Tol en de Kromme Nol en de buurtbus HUB in Almkerk in oktober/november in april / mei jl. zijn circa 240 verenigingen/organisaties uitgenodigd voor bijeenkomsten om in gesprek te gaan of en op welke manier zij een rol zouden kunnen/willen nemen in het versterken van vervoersmogelijkheden in Altena. Met de geïnteresseerden gaan we in gesprek om mogelijkheden te verkennen. We kunnen hierbij denken aan het aanvullen van vrijwilligers bij bestaande buurtbusverenigingen of Automaatje. Of het mogelijk maken van aanvullende (bus)verbindingen binnen Altena of vanuit Altena naar bijvoorbeeld ziekenhuizen. Maar alle ideeën en opties zijn bespreekbaar. We hebben hierbij extra oog voor de momenten wanneer er geen regulier vervoer is (avonduren en weekenden).

Na deze bijeenkomsten hopen wij een beeld te hebben van de animo, de mogelijkheden en de verwachtingen die er wederzijds zijn. We brengen uw raad hiervan op de hoogte, al dan niet met (voorstel tot) mogelijke vervolgstappen en (financiële) benodigdheden. Dat doen we uiterlijk vrijdag 11 juli 2025.

33

Eerste Bestuursrapportage 2025 Nr. Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

22.

Kan het college de conceptovereenkomst aan de raad verstrekken of in ieder geval aangeven of er in deze overeenkomst een planning is opgenomen wanneer dit knelpunt daadwerkelijk wordt aangepakt?

AltenaLokaal

Pagina 53. Aanpak file knelpunt N267 (Kromme Nol) Antwoord

Op 31 december 2024 heeft de provincie Noord-Brabant (ambtelijk) een eerste versie van een voorstel voor een ‘Overeenkomst tussen de provincie Noord-Brabant en de gemeente Altena ter regeling van de realisatie van een turborotonde op de kruising N267 en N283 te Wijk en Aalburg’ aangereikt.

Daarin is onder de overwegingen opgenomen: (iv)

de provincie de aanpassing van de rotonde en de kruising realiseert in 2026

Zoals tijdens de technische vragenronde is toegelicht, heeft de provincie mei jl. (ambtelijk) aangegeven dat start realisatie gezien de benodigde doorlooptijden van de voorbereidende werkzaamheden in 2027 zal starten. 23.

24.

Pagina 54. Aanpak landbouwverkeer Antwoord

Pagina 58. Hogere lasten Riveer Noord

Kunt u aangeven wat er is gedaan met de aanpak landbouwverkeer?

Vanuit het onderzoek ‘aanpak landbouwverkeer’ is geconcludeerd dat aan de zuidkant van de gemeente een veilige oost-westverbinding over/onder de A27 door voor landbouwverkeer ontbreekt. Uiteraard is daar de verbinding via Jachtsloot-Kerkstraat-Nathalsweg. Maar dat is een route dwars door de kern Hank over een route die ook door relatief veel fietsverkeer wordt gebruikt. Daarom wordt gewerkt aan het verdiepen van het viaduct ter hoogte van de Kurenpolderweg en een route vanaf de Kurenpolderweg naar de Nathalsweg (buiten de Buitendijk om). Voorts is in de studie over aanpak landbouwverkeer de aanbeveling gedaan om periodiek met ZLTO/ACA aan tafel te gaan over mobiliteitsvraagstukken. Zulks gebeurt reeds en wordt gecontinueerd.

Kan het college hier meer uitleg over geven, want met de besluitvorming rond elektrische veren is toch aangegeven dat de lasten gaan dalen?

34

CDA

AltenaLokaal

Eerste Bestuursrapportage 2025 Nr. Pagina / Onderwerp

Antwoord

Vraag

Fractie

Bij de besluitvorming is uitgegaan van investering voor twee elektrische veren die de helft was van de feitelijke investering na aanbesteding. Dat levert een hogere kapitaallast op. Zie daartoe ook de raadsinformatiebrief. Daarnaast zijn de huidige personeelskosten en de energiekosten (zowel elektriciteit als diesel; een deel van de dienstregeling wordt nog met een ‘dieselpont gevaren) fors hoger dan waar ten tijde van de ‘besluitvorming rekening. De participerende gemeenten hebben een en ander niet tijdig in de meerjarenbegrotingen verwerkt.

Programma 6. Financiën 25.

Pagina 64.

Bijstelling OZB Antwoord

26.

Pagina 64. Stelpost loon- en prijsontwikkeling Antwoord

Toelichting mutaties bijstelling OZB. Op basis waarvan wordt de opbrengst bijgesteld? Heeft dat te maken met een hogere WOZ-waarde? Kunt u ook aangeven waar het voordeel wordt behaald? Zit dat bij de woningen of bij de niet-woningen? Graag ontvangen wij een specificatie.

Op basis van de door SVHW opgelegde aanslagen voor 2025 blijkt er een meeropbrengst te zijn bij de OZB voor niet-woningen. Dit betreft € 76.000 bij de OZB voor eigenaren van niet-woningen en € 29.000 bij de OZB voor gebruikers van niet-woningen. Samen € 105.000. De WOZ-waarde van de niet-woningen is iets hoger dan geraamd. Daarnaast is voor de jaren 2026 tot en met 2028 de door SVHW geraamde areaalgroei alsnog meegenomen. Het betreft (in 2026) € 62.454 bij de OZB voor woningen, € 7.477 bij de OZB voor eigenaren van niet-woningen en € 5.905 bij de OZB voor gebruikers van niet-woningen.

Vrijval restant stelpost loon-en prijsontwikkeling 2025. Is hierbij al rekening gehouden met de gevolgen van de nieuwe cao-afspraken voor het gemeentelijk personeel?

Ja. Er is rekening gehouden met de prijscompensatie op een aantal posten waarvoor in de Eerste Bestuursrapportage 2025 een aanmelding is gedaan en met de compensatie van de gevolgen van de nieuwe Cao-afspraak. Het deel van de stelpost voor de jaarschijf 2025 dat daarna nog resteert valt uiteindelijk (structureel) vrij.

35

CDA

Eerste Bestuursrapportage 2025 Nr. Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

27.

Thuiswerkfaciliteiten. Klopt het dat hier alleen een exploitatienadeel wordt gepresenteerd? Is hier, gelet op de omschrijving en de hoogte van het bedrag, geen sprake van een investering die geactiveerd zou moeten worden?

Nee, er is geen sprake van een investering die geactiveerd zou moeten worden. Om onze staat van activa overzichtelijk en zo beperkt mogelijk te houden, worden deze kleinere bedragen voor een stoel / verstelbaar bureau niet geactiveerd.

CDA

Voorbereidingskosten diverse grondexploitaties. G035 Bijtelskil Sleeuwijk.

Kan het college aangeven om welke locatie het hier gaat?

Het betreft globaal gezien het gebied tussen de wegen en bebouwing van Transvaal, Iepenlaan, Eikenlaan en de Rijksstraatweg.

AltenaLokaal

Pagina 65. Overhead

Antwoord

Investeringen 28.

Pagina 67.

Investeringen Antwoord

36

Jaarstukken 2024 Nr.

Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

Programma 1. Inwoner en Bestuur 1.

2.

Pagina 4. Sterke speler in de regio Antwoord

Pagina 13.

Begraafplaatsen Antwoord

Wat betekent de “transitie naar een nieuwe plantaardige regio” voor Altena

CDA

De agrarische sector is één van de topsectoren van Altena. Plantbased bedrijvigheid is voor West-Brabant en Altena een sterke en zeer kansrijke sector. Kansen om substantieel bij te dragen aan de nieuwe economie.

Vooral in het ontwikkelen van oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen. Meer specifiek: zoeken naar een andere balans tussen dierlijke en plantaardige eiwitten en de transitie naar fossielvrije en klimaatneutrale groene grondstoffen (biobased).

Nadere duiding van onderhoudsbestek begraafplaatsen dat is vervallen mede door langdurig verzuim.

SGP

Het begraafplaatsbestek is in 2022 eenzijdig door MidZuid opgezegd. Dit had tea maken met het feit dat MidZuid zich op dit bestek heeft verrekend. Met name de onkruidbeheersing op de halfverharding bleek zwaar verlieslijdend. Dit betekende dat het onderhoud vanaf dat moment tegen nieuwe marktconforme tarieven moest worden uitgevoerd. Door een deel van het onderhoud door de eigen dienst uit te laten voeren is geprobeerd de negatieve budgettaire effecten deels op te vangen. Dat het onderhoud echter duurder is uitgevallen na opzegging is evident.

Programma 2. Altena Samenredzaam 3.

Pagina 16.

Kansengelijkheid Antwoord

Er is een coalitie gevormd waarin ambities en samenwerkingsafspraken rondom opvoedondersteuning wordt uitgewerkt zoals het gebruik van een uniform zorgpadentool. Hoe ziet deze tool er concreet uit?

Het zorgpadentool is een landelijke tool die ontwikkeld is door Pharos. Het helpt zorgprofessionals om de juiste zorg voor de (aanstaande) ouder te vinden per gemeente. Het is een regionale actie om de Zorgpadentool in te vullen. De tool is te vinden via de volgende website: Zorgpadentool - Pharos.

37

CDA

Jaarstukken 2024 Nr.

Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

4.

Pagina 24.

Kansengelijkheid Antwoord

CDA

5.

Pagina 26. Vitaliteit

‘Het plaatsen van JOP's is dit jaar niet gelukt vanwege meerdere uitdagingen'.

Graag concreter; tegen welke uitdagingen is dan tegenaan gelopen?

Het vinden van een juiste locatie voor de plaatsing van een JOP is een uitdaging. Hierbij moet rekening gehouden worden met het bestaande bestemmingsplan, het aanvragen van een vergunning en het betrekken van de inwoners. In dit proces hebben we vaak te maken met bezwaren tegen een JOP in de wijk.

Graag nadere duiding over de uitkomsten van het onderzoek naar vitaliteitscentra in 2024 en doorloop naar 2025. Wat worden de vervolgstappen, wat is de positie van de raad en wat betekent het financieel?

Zie de toelichting op Vitaliteit in het antwoord op vraag 45 bij de Kadernota 2026. ‘Eind 2024 werd zichtbaar dat jeugdhulpaanbieders over 2024 meer hebben gedeclareerd op de beschikbare hulp dan we op basis van de trends van de afgelopen jaren verwachtten.' (Ze hebben een groter deel gebruikt) Kan hier concreter op worden ingegaan?

Zijn hiervoor redenen/oorzaken aan te wijzen?

Wat hiermee bedoeld wordt, kan het beste concreet worden gemaakt met een voorbeeld:

Een jeugdige krijgt hulp van een kinderpsycholoog. Op basis van een hulpverleningsplan is ingeschat dat dit 6 maanden lang 60 minuten per week inzet zal vragen, en daarvoor is een beschikking gegeven. Op basis van ervaring in voorgaande jaren, weten we dat de psycholoog waarschijnlijk niet voor alle 26 weken 60 minuten zal declareren, maar slechts een deel daarvan. Dat deel noemen we het uitnuttingspercentage.

In Altena werken we volgens het principe van reëel begroten. We houden bij de inschatting van de kosten rekening met onder andere het uitnuttingspercentage. Dat blijkt in 2024 in werkelijkheid hoger te zijn geweest dan we hadden ingeschat op basis van de ervaring van voorgaande jaren. We hebben hiervoor geen verklaring gevonden die we voldoende kunnen onderbouwen.

Pilot OZA de Akker wordt als positief ervaren (zorgzwaarte in aantallen klassen afgenomen). Krijgt dit een vervolg in de gemeente?

CDA

Antwoord 6.

Pagina 34. Jeugdzorg

Antwoord

7.

Pagina 37 / 38 en 44.

OZA

38

CDA

Jaarstukken 2024 Nr.

Pagina / Onderwerp

Vraag

Antwoord

In samenwerking met SBO De Akker en de zorgaanbieder is een evaluatie van de pilot opgesteld. Het college moet nog een besluit nemen over het vervolg van de pilot, evenals de andere betrokken gemeenten. SBO De Akker en de zorgaanbieder worden meegenomen in het proces. Voor de zomervakantie wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de pilot via een raadsinformatiebrief.

Methode Mazl (verminderen ziekteverzuim). Hoe wordt dit verder uitgebreid/uitgezet? Ook op andere scholen? Aangezien de ervaringen positief zijn.

De methode Mazl wordt gefinancierd vanuit de tijdelijke gelden, Nationaal Programma Onderwijs. De bestedingstermijn hiervan loopt medio 2025 af. En er zijn nu geen middelen beschikbaar. In de begroting 2025 en de kadernota 2026 zijn geen structurele middelen opgenomen voor MAZL PO. Naast financiële dekking moet ook afgewogen worden of de methode voldoende kosteneffectief en uitvoerbaar is. Hier is nog geen besluit over genomen.

Pilot Youz (GGZ in de basisschool) en OPDC (pilot jeugdhulp in orth. didactisch centrum) zijn geëvalueerd.

Hoe ziet evaluatie eruit?

Recentelijk is een evaluatie van de pilot Youz (GGZ in de basisschool) opgesteld. De evaluatie geeft inzicht in de samenwerking tussen SVW Driegang, Youz en de betrokken gemeenten. Daarnaast worden de effecten van de pilot na een looptijd van twee jaar beschreven en aandachtspunten genoemd voor de aankomende periode. De pilot jeugdhulp in de OPDC's van Munio en Driegang wordt jaarlijks geëvalueerd om de effecten te monitoren.

Voor het meten van de effecten van de pilot zijn kwantitatieve en kwalitatieve gegevens opgehaald bij jongeren, ouders en professionals. Beide evaluaties zijn geen eindevaluaties maar betreffen tussenevaluaties en laten een positief beeld zien.

8.

Pagina 43.

Methode MAZL Antwoord

9.

Pagina 45.

Pilot YOUZ Antwoord

Fractie

CDA

Programma 3. Veelzijdig Altena 10.

Pagina 50 / 51. GGA

Hoeveel plannen van de casustafel zijn daadwerkelijk tot uitvoer gekomen?

39

CDA

Jaarstukken 2024 Nr.

Pagina / Onderwerp

Vraag

Antwoord

Het doel van de casustafel is om oplossingsrichtingen te verkennen voor nieuwe initiatieven van agrarische ondernemers. De meeste initiatieven (5) vragen daarom om een heroriëntatie van het plan door de ondernemer. Twee initiatieven bereiden momenteel een aanvraag voor de intaketafel voor. Twee initiatieven worden verder uitgewerkt met begeleiding en ondersteuning vanuit de gemeente. 1 initiatief is stilgelegd naar aanleiding van de adviezen uit de casustafel en 1 initiatief is inmiddels afgehandeld en tot uitvoer gebracht.

Graag ontvangen wij een overzicht van de verstrekte energiecompensaties aan maatschappelijke accommodaties.

Momenteel werken we aan de evaluatie van de compensatie energielasten maatschappelijke organisaties. We verwachten de evaluatie in Q4 2025 aan uw raad te kunnen doen toekomen.

Graag ontvangen wij een actueel overzicht van het verloop van de reserve ondersteuning verenigingen i.v.m. energiecrisis inclusief een specificatie van de bedragen die uit deze reserve zijn betaald Momenteel werken we aan de evaluatie van de compensatie energielasten maatschappelijke organisaties. We verwachten de evaluatie in Q4 2025 aan uw raad te kunnen doen toekomen.

11.

Pagina 57.

Cultuurpresentatie Antwoord

12.

Pagina 57. Mutaties reserves Antwoord

Fractie

CDA

Programma 4. Duurzaam Altena 13.

14.

Pagina 50 / 51.

Omgevingstafel Antwoord

Pagina 60.

Mantelwoningen

Hoeveel plannen zijn er vanuit de omgevingstafel daadwerkelijk tot uitvoering gekomen?

CDA

Van de 42 plannen die in 2024 aan de omgevingstafel zijn besproken, hebben 40 plannen een ‘ja (mits)’ -advies gekregen. Bij 2 plannen is er een 'nee (tenzij)'-advies gegeven. Inmiddels zijn 10 plannen verleend middels een vergunning. Daarnaast loopt er voor 9 plannen een vergunningaanvraag. Waar we niet van op de hoogte zijn is in hoeverre de initiatiefplannen na terugkoppeling vanuit de omgevingstafel nog worden doorontwikkeld. Dit wordt niet geregistreerd.

Er volgt schriftelijk informatie hoeveel aantallen mantelwoningen er gerealiseerd zijn.

SGP

40

Jaarstukken 2024 Nr.

15.

16.

Pagina / Onderwerp

Vraag

Antwoord

In 2024 zijn 5 mantelwoningen vergund. In 2025 zijn 8 mantelwoningen vergund.

Pagina 60. Circulaire economie Antwoord

Is er al meer bekend wanneer de uitwerking van de circulaire economie te verwachten is?

Pagina 73. Riolering

Antwoord

17.

Pagina 73. Afval

Antwoord

Fractie

Op dit moment wordt het thema circulaire economie nader in beeld gebracht. Zowel binnen de eigen organisatie, binnen de gemeente alsook in de regio worden ontwikkelingen en kansen opgehaald. Dit wordt bijeengebracht in een advies passend bij Altena. De verwachting is dat deze uitwerking in Q4 het licht zal zien.

Er wordt aangegeven dat de kosten hoger zijn uitgevallen (nadeel). Daar staat tegenover een hogere uittrekking uit de voorziening (voordeel). Hier wordt alleen het voordeel gepresenteerd. Naar ons idee zou er sprake moeten zijn van een budget neutraal effect. Klopt dat? En hoe verhoudt e.e.a. zich met het gepresenteerde saldo kostendekkendheid Rioolheffing in de paragraaf Lokale heffingen (pag. 105).

In het overzicht kostendekkendheid riolering wordt het saldo aangegeven van de aan de rioolheffing toerekenbare kosten.

Het tekort op het product riolering wordt gedekt uit de voorziening. In zoverre is er sprake van een budgetneutraal effect. Kosten die niet aan de rioolheffing mogen worden toegerekend komen ten laste van de algemene middelen.

Er wordt aangegeven dat de kosten lager zijn uitgevallen (voordeel). Daar staat tegenover een hogere storting in de voorziening (nadeel). Hier wordt alleen het nadeel gepresenteerd. Naar ons idee zou er sprake moeten zijn van een budget neutraal effect. Klopt dat? En hoe verhoudt e.e.a. zich met het gepresenteerde saldo kostendekkendheid Reinigingsheffing in de paragraaf Lokale heffingen (pag. 106).

In het overzicht kostendekkendheid afval wordt het saldo aangegeven van de aan de afvalstoffenheffing toerekenbare kosten.

Het overschot op het product afval wordt gestort in de voorziening. In zoverre is er sprake van een budgetneutraal effect. Kosten die niet aan de afvalstoffenheffing mogen worden toegerekend komen ten laste van de algemene middelen.

41

CDA

Jaarstukken 2024 Nr.

Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

Programma 5. Bereikbaar Altena

Programma 6. Financiën 18.

19.

Pagina 95. Dubieuze debiteuren Antwoord

Pagina 95.

Kosten inhuur

Antwoord

Wat wordt er bedoeld met dubieuze reguliere debiteuren?

De voorziening dubieuze debiteuren houdt rekening met onzekere vorderingen van de gemeente op burgers en bedrijven. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen debiteuren Sociaal domein en reguliere dubieuze debiteuren (alle dubieuze debiteuren buiten het Sociaal domein, zoals bedrijven).

Graag ontvangen wij een overzicht van de geraamde loonkosten zoals die in de begroting 2024 zijn opgenomen en de werkelijk betaalde loonkosten 2024. Gelet op de werkelijke bezetting zoals die is aangegeven in de paragraaf bedrijfsvoering lijkt hier een behoorlijk voordeel in te zitten. Daarnaast zouden wij ook een totaaloverzicht van de geraamde inhuurkosten versus de werkelijk betaalde kosten aan inhuur in 2024 willen ontvangen.

Loonkosten begroot € 42,7 miljoen Loonkosten werkelijk € 36,7 miljoen Verschil € 6 miljoen voordeel Inhuur begroot Inhuur werkelijk Verschil

€ 1,6 miljoen € 9 miljoen € 7,4 miljoen nadeel

Totaalresultaat salaris en inhuur € 1,4 miljoen nadeel. Dit betreft het totaalresultaat lasten en baten. Er is sprake van een overschrijding van de lasten als gevolg van hogere salaris- en inhuurlasten van € 1.513.000

42

CU

CDA

Jaarstukken 2024 Nr.

Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

vanwege vacatures en zieken in met name het sociaal domein. Hiertegenover staat een voordeel in de baten van € 83.000. Per saldo is sprake van een overschrijding van € 1.430.000.

Paragrafen 20.

Pagina 98. Lokale heffingen Antwoord

21.

Pagina 106 / 107.

Lokale heffingen Antwoord

22.

Pagina 131.

Bedrijfsvoering / formatie Antwoord

Graag zouden wij een overzicht van de lokale belastingdruk ontvangen van een éénpersoonshuishouden.

Het verzoek is om dit in de volgende P&C documenten ook op te nemen.

Een eenpersoonshuishouden betaalt in Altena in 2025 volgens de Coelo voor de afvalstoffenheffing € 282, voor de rioolheffing € 264 en voor de OZB € 379.

Wat (welke kosten) wordt toegerekend aan de lijkbezorgingsrechten?

De wat grotere posten zijn de kosten voor (groen)onderhoud, kosten voor inhuur van derden, kapitaallasten voor de aanleg en uitbreidingen van begraafplaatsen, doorbelastingen van loonbetalingen en overhead, belastingen, aanschaf van duurzame goederen, kosten van overige goederen en diensten, kosten van afstoten en afwaardering. Daarnaast kosten van waterverbruik, gas en elektra, schade, verzekeringen etc.

In de tabel wordt aangegeven dat de omvang van de formatie 493 fte bedraagt. In de begroting 2024 werd nog gesproken over een omvang van 479 fte. Een verschil dus van 14 fte. Graag ontvangen wij een overzicht van het verschil en de bron van het besluit en het orgaan dat het besluit genomen heeft. 1 januari 2024- 479 + Mutaties a.g.v. nulmeting in april 2024- 3,4 fte + Verschuivingen mutaties formatie eigen team en tussen teams- 0,6 fte (restformatie omzetten van hogere schaal naar lagere schaal) + Correctie begroting 479 moet 480 zijn- 1fte + Mutaties 1e berap 2024- 6 fte + Mutaties 2e berap 2024- 3 fte

43

CDA

Jaarstukken 2024 Nr.

Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

23.

Pagina 131.

Bedrijfsvoering / formatie

Klopt het dat er 493 personen 439 fte invullen, wat een gemiddelde bezetting oplevert van 0,9? Klopt het dat er op 31 december 2024 sprake is van bijna 11% niet ingevulde formatie? Hoeveel functies stonden er op 31 december precies “open’? Hoeveel van de medewerkers werken fulltime en hoeveel medewerkers werken er parttime?

De formatie is 493 fte.

De bezetting is 439 fte. Dit zijn in totaal 498 medewerkers.

Fulltimers 270,00 FTE 270 medewerker voltijd Parttimer 169,31 FTE 228 medewerker deeltijd

CDA

Antwoord

24.

25.

Pagina 136 / 137.

Inzet subsidieadviseur Antwoord Pagina 137.

Rechtmatigheidsverantwoording Antwoord

Dit komt neer op een gemiddelde bezetting van 439 / 498 medewerkers- 0,88 fte.

Openstaande vacatures per 31/12/2024-16. Overige functies divers: inhuur, nog niet vacant gesteld, detachering.

Inzet subsidieadviseur Graag ontvangen wij een overzicht van de in 2024 aangevraagde subsidies met daarbij de aanduiding of die subsidies volledig, gedeeltelijk of helemaal niet zijn ontvangen.

CDA

Zie bijlage 2.

Rechtmatigheidsverantwoording Het lijkt erop dat de gegevens nog niet volledig zijn ingevuld. Wanneer verwacht het college dat de gegevens compleet zijn?

Zoals in het raadsvoorstel bij de Jaarstukken 2024 is aangegeven was de analyse van de overschrijdingen van kredieten en de controle daarvan door de accountant nog niet afgerond. Op dit moment bevindt de accountantscontrole zich in de afrondende fase. Voor de besluitvorming door de raad op 1 juli a.s. zullen de Jaarstukken 2024 definitief zijn en zal ook het accountantsrapport beschikbaar zijn.

44

CDA

Jaarstukken 2024 Nr.

Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

26.

Pagina 155.

Verbonden Partijen Karel Antwoord

Hoe groot is de langlopende schuld van Karel aan de deelnemers van de stichting en wat is daarbij het aandeel van Altena?

CDA

27.

Pagina 169 / 170.

Grondbeleid Antwoord

Navraag bij Karel leert dat beiden € 0 zijn. Er is geen langlopende schuld van Karel aan de deelnemers. Deze is jaren geleden met goedkeuring van het algemeen bestuur omgezet in eigen vermogen van de stichting. De opgenomen tekst is derhalve niet juist. Dit wordt aangepast in de definitieve versie van de Jaarstukken 2024.

Nadere toelichting verloop verliesvoorziening Achter De Schans (foute weergave in documenten?) De verliesvoorziening op blz. 169 / 170 van de jaarstukken is juist. In het MPG staan abusievelijk echter verkeerde bedragen bij Achter de Schans.

Resultaat grondexploitatie Saldo eindwaarde (per 31-12-2028)

€-721.000 (nadelig)

Saldo NCW (per 1-1-2025)

€ -666.000 (nadelig)

Verliesvoorziening Verliesvoorziening per 31 december 2023 Toevoeging 2024 Verliesvoorziening per 31 december 2024

€ 624.000 € 42.000 € 721.000 moet zijn € 666.000

Verschillenanalyse t.o.v. de vorige MPG Het resultaat op netto contante waarde van de grondexploitatie is als volgt ontwikkeld:

45

CDA

Jaarstukken 2024 Nr.

Pagina / Onderwerp

Vraag

Fractie

Moet zijn:

Resultaat NCW grondexploitatie MPG rekening 2024

€ -624.000

-€ 666.000

Resultaat NCW grondexploitatie MPG rekening 2023

€ -721.000

-€ 624.000

€ -42.000

-€ 42.000

Verschil resultaat

Dit verschil wordt met name veroorzaakt door extra kosten woonrijp maken waarbij het rioolstelsel op plaatsen was verzakt.

Financiële overzichten 28.

Pagina 197 / 212.

IHP Antwoord

Balans: dekkingsreserve kapitaallasten. Maakt het IHP ook deel uit van deze reserve? Zo ja, is het college dan bereid om de reserve IHP in vervolg duidelijk zichtbaar en transparant op te nemen in de P&C documenten? Dit gelet op de omvang en specifieke aard en de relatie met het IHP.

Het IHP maakt deel uit van de dekkingsreserve kapitaallasten. In 2024 voor het IHP een storting in de dekkingsreserve kapitaallasten gedaan van € 2.014.000. Wij zullen in de volgende P&C-documenten de mutaties in de dekkingsreserve kapitaallasten met betrekking tot het IHP inzichtelijk maken.

Meerjaren Perspectief Grondexploitaties

46

CDA

Schriftelijke vragen Kadernota 2026 - Eerste Bestuursrapportage 2025 - Jaarstukken 2024

In het kort

Aanleiding

Vragen en antwoorden

Vraag 1

Vraag 2

Vraag 3

Meer vragen aan het college van Altena