RIB Opvanglocatie Hooiweg tbv 19 mei

Vraag 1

“Door inwoners goed te informeren over de te nemen stappen worden zij niet overvallen door een voldongen feit – doorgaans één van de grootste oorzaken van eventuele weerstand. Transparante communicatie draagt bij aan het draagvlak onder alle belanghebbenden.”. Heeft de beoogde transparante communicatie plaatsgevonden zoals beoogd bij behandeling van het raadsvoorstel voor de uitgangspunten in september?

Antwoord van het college

De beoogde communicatie zoals in het raadsvoorstel opgenomen is niet geheel verlopen zoals we hadden gehoopt. Met name het proces rondom de bekendmaking van de locatie is verstoord doordat het embargo is geschonden door een nieuwsmedium. Hierdoor konden wij omwonenden, de gemeenteraad en andere inwoners niet als eerste zelf informeren, zoals wij dat wel hadden voorbereid.

Wij hadden hiervoor een gefaseerde communicatiestrategie opgesteld, met duidelijke stappen om alle betrokkenen zorgvuldig en tijdig te informeren. Ondanks deze verstoring is het proces actief gedeeld en is er in de afgelopen maanden regelmatig over bericht in de media. Alle relevante belanghebbenden zijn in kaart gebracht en daar is contact mee gelegd of dit volgt in een later stadium. De betrokken ambtenaren werken dagelijks aan het informeren van inwoners, onder meer via de gemeentelijke website, nieuwsberichten en sociale media. Er wordt op dit moment gewerkt aan een overleg met omwonenden, en de website wordt wekelijks bijgewerkt met actuele informatie.

Vraag 2

We verzoeken dat het college de shortlist (zou opgeleverd worden en gecommuniceerd worden in een raadsinformatiebrief oktober 2024) en de resultaten van het “Verdiepend onderzoek naar enkele locaties (shortlist) op geschiktheid”, vertrouwelijk of geheim, ter beschikking stelt aan de gemeenteraad. Wanneer kunt u de lijst delen en mogelijke vragen van de Raad over de lijst en de afwegingen *PU25-00725* Bijlage(n): Pagina 1 van 4 beantwoorden?

Antwoord van het college

De rapportage locatieonderzoek uit Oktober 2024 (vanaf nu de rapportage) geeft geen inzicht in de afgewogen locaties m.u.v. de Hooiweg.

In het raadsvoorstel behorend bij de vaststelling van de uitgangspunten voor het locatieonderzoek staan de opgenomen vervolgstappen benoemd alsmede op welke momenten er informatie naar u als gemeenteraad wordt gestuurd. Hierbij worden o.a. genoemd ‘het locatieonderzoek’, ‘oplevering shortlist’ en ‘verdiepend onderzoek’ in de vervolgstappen, maar niet als feitelijke oplevering naar de gemeenteraad. Er zijn door het college geen toezeggingen gedaan over het delen van zowel de long- als shortlist. De raad heeft via de gestelde rapportage op basis van een WOO verzoek inzicht gekregen in de afwegingen die geleid hebben tot de keuze voor de Hooiweg als voorkeurslocatie.

Er zijn zwaarwegende redenen om de lijst met nadere locaties niet te delen. De afgevallen locaties zijn in een zorgvuldig proces beoordeeld op geschiktheid, waarbij meerdere belangen — waaronder privacy van grondeigenaren, betrokken externe partijen en juridische positie — een rol spelen. Het delen van deze shortlist, zelfs vertrouwelijk, kan leiden tot onnodige onrust, speculatie en mogelijk juridische of maatschappelijke schade. De keuze om de lijst, onder geheimhouding, in te zien is aan uw Raad

Vraag 3

In de rapportage (pag. 13-14) wordt gesproken van een afwegingskader. Daarbij zouden “de elementen in het afwegingskader ingaan op de aard en omvang van de locatie, veiligheid, wijk-/buurtprofiel, stedenbouwkundige aspecten en de aanwezigheid van voorzieningen. De optelsom en de weging van de diverse criteria bepalen of een locatie geschikt is of geschikt gemaakt kan worden”. Is er een matrix beschikbaar waarin de locaties ten opzichte van elkaar zijn gescoord?

Antwoord van het college

Volgens de rapportage (H4) bestaat de shortlist uit 4 potentiële locaties (waaronder Hooiweg) die in een “verdiepend onderzoek (fase 3 en 4)” nader getoetst zouden worden. Kan de raad de resultaten van dit verdiepend onderzoek ontvangen?

Er is geen matrix opgesteld waarin de verschillende locaties cijfermatig of puntsgewijs tegen elkaar zijn afgezet. De beoordeling van de locaties is kwalitatief van aard en vond plaats op basis van een integrale weging van relevante factoren, zoals opgenomen in het afwegingskader (aard/omvang locatie, veiligheid, stedenbouw, voorzieningen, etc.). Zie vraag 4.

Vraag 4

In de tabel in H4 van de rapportage springt van sub 2 ‘Omgeving’ naar sub ‘6 buurtprofiel’. Wat zijn sub 3, 4, en 5?

Antwoord van het college

De becijfering in de rapportage is onjuist. De opbouw van het format is consequent gehanteerd in de volgende volgorde: locatie – omgeving – buurtprofiel – exploitatiemogelijkheden – risico’s/bijzonderheden (1 tm 5).

Vraag 5

Wordt het gebied tussen de A2 en de Ringweg (de Schans/de Vleut) gezien als een woonwijk?

Antwoord van het college

Dit gezien het criterium ‘niet te dicht op bestaande woonwijken’ Het gebied tussen de A2 en de Ringweg (de Schans / de Vleut) wordt niet aangemerkt als een formele woonwijk, omdat het geen aaneengesloten woongebied is met overwegend woonfunctie, stedenbouwkundige samenhang en voldoende woningdichtheid. Daarom wordt het bij toepassing van het criterium ‘niet te dicht op bestaande woonwijken’ niet als reguliere woonwijk beoordeeld. Uiteraard wordt wel rekening gehouden met de nabijheid van bestaande bebouwing en de belangen van omwonenden.

Vraag 6

Een uitgangspunt was een locatie die tenminste 5 jaar beschikbaar is. Vanaf wanneer is deze locatie beschikbaar (zonder verplichtingen van lopende gebruiks-, pacht- of verhuurovereenkomsten)?

Antwoord van het college

En hoeveel tijd is nodig voor bouwrijp maken (beschikbaarheid van water, elektriciteit en riolering)?

De locatie is in principe beschikbaar vanaf het moment dat de verplichte omgevingsvergunning is verleend.

Vanaf dat moment zijn er geen lopende gebruiks-, pacht- of verhuurovereenkomsten die de uitvoering belemmeren. Hoewel de locatie formeel dus direct beschikbaar is ná vergunningverlening, is de verwachting dat er vervolgens nog circa 1,5 tot 2 jaar nodig is voor het doorlopen van de technische voorbereiding, het bouwrijp maken van het terrein (inclusief aansluiting op water, elektriciteit en riolering), realisatie van de voorzieningen én het doorlopen van alle bijbehorende procedures.

Vraag 7

De uitgangspunten uit het raadsbesluit van 16 september 2024 gingen uit van 192 asielzoekers, dat was toen de voorlopige verdeling vanuit de spreidingswet. Inmiddels heeft minister Faber een verdeelbesluit *PU25-00725* Bijlage(n): Pagina 2 van 4 genomen per 21 dec. 2024 dat voor Best vastlegt dat er 88 opvangplaatsen moeten komen. Betekent dit dat we nog steeds zouden voldoen aan de wet wanneer het uitgangspunt bijgesteld zou worden naar 88 plaatsen?

Antwoord van het college

In een eerdere raadsinformatiebrief heeft het college toegelicht waarom is vastgehouden aan het uitgangspunt van 192 opvangplaatsen. De voornaamste reden hiervoor is dat bij opvanglocaties van 192 personen het COA volledig verantwoordelijk is voor de organisatie van de opvang, inclusief veiligheid, begeleiding, onderwijs en gezondheidszorg. Bij een lagere capaciteit – zoals 88 personen – ligt een aanzienlijk deel van deze verantwoordelijkheden bij de gemeente en haar partners. Dit vraagt om extra inzet en middelen, terwijl daar vaak geen passende rijks bekostiging tegenover staat. De uitgangspunten en ons onderzoek waren gericht op de opdracht om een geschikte locatie te vinden voor de opvang van 192 personen. In het raadsbesluit van 16 september 2024 is dan ook expliciet uitgegaan van 192 opvangplaatsen. Dit aantal was mede gebaseerd op de toen geldende, voorlopige verdeelsleutel uit de Spreidingswet. Eind september hebben wij dit aantal nogmaals bevestigd aan de commissaris van de Koning, omdat alle gemeenten expliciet moesten aangeven hoe zij zouden voldoen aan hun taakstelling.

Hoewel minister Faber op 21 december 2024 een formeel verdeelbesluit heeft genomen waarin voor Best 88 opvangplaatsen zijn vastgesteld, heeft het college ervoor gekozen vast te houden aan de eerder bepaalde 192 plaatsen. Deze keuze is gemaakt in het belang van continuïteit en uitvoerbaarheid, met als doel een stabiel opvangproces, een duidelijke rolverdeling en een verantwoorde inzet van middelen te waarborgen.

Juist bij een grotere locatie is het COA in staat om zelfstandig en professioneel uitvoering te geven aan alle onderdelen van de opvang, wat ontlasting betekent voor de gemeente én zorgt voor een hogere kwaliteit van opvang voor de bewoners. Daarnaast heeft gemeente Best een achterstand in andere taakstellingen en zoeken wij daarin de samenwerking met andere gemeenten op om elkaar te ondersteunen in deze taakstellingen.

Vraag 8

In een recent krantenartikel stond: “In Best komen straks statushouders, asielzoekers in verlengde asielprocedures en geweigerde asielzoekers. De laatste groep zal maximaal 28 dagen in het AZC verblijven terwijl zij hun vertrek voorbereiden. Dit roept vaker zorgen op bij omwonenden”. Klopt deze passage?

Antwoord van het college

De bewering dat in Best straks statushouders, asielzoekers in verlengde procedures en uitgeprocedeerde asielzoekers samen in een AZC verblijven, is onjuist. Statushouders verblijven slechts tijdelijk in een AZC in afwachting van huisvesting en asielzoekers in verlengde procedures verblijven inderdaad in een AZC.

Uitgeprocedeerde asielzoekers hebben slechts tijdelijk recht op opvang in een AZC na afwijzing van hun aanvraag en worden niet in een regulier AZC geplaatst.

Vraag 9

Is het mogelijke een soortgelijk rapport over de locatiekeuze op te leveren zoals de gemeente Barneveld (zie https://www.barneveld.nl/fileadmin/Barneveld/Projecten/AZC/Locatiekeuze_azc_Barnev eld__Bestuurlijke_rapportage.pdf) waar uitleg wordt gegeven over 33 concrete locaties (zonder privacy gevoelige details) en de argumenten voor de voorkeurslocatie?

Antwoord van het college

In de RIB van 15-4-2025 geeft het college aan de uitgebreide procedure voor een Buitenplanse Omgevingsactiviteit (BOPA) op te starten. De raad heeft daarbij het bindend adviesrecht. Kan de gemeenteraad rekenen op een ruimtelijke onderbouwing inclusief onderbouwde vergelijking van alternatieve locaties?

Wij hebben een soortgelijke rapportage gemaakt en deze komt binnenkort op onze website. Het klopt dat het college een uitgebreide BOPA-procedure op gaat starten voor de voorkeurslocatie. Dit BOPA-proces is gericht op één concrete locatie. Het is dus geen planologische afweging tussen meerdere alternatieven, maar een ruimtelijke onderbouwing van de haalbaarheid en wenselijkheid van de voorgestelde locatie.

Binnen de BOPA-procedure wordt uiteraard een zorgvuldige ruimtelijke onderbouwing opgesteld. Deze bevat argumenten over onder meer ruimtelijke inpassing, veiligheid, leefomgeving, mobiliteit en voorzieningen. Die informatie zal onderdeel zijn van het ontwerpbesluit en wordt op dat moment met de raad gedeeld. De gemeenteraad heeft daarbij een bindend adviesrecht, waardoor zij invloed kan uitoefenen op het uiteindelijke besluit van het college.

Vraag 10

Is de aanvraag van het COA ‘participatie plichtig’ conform in de vaststelling van de beleidsnotitie “Omgevingswet: lijst aangewezen gevallen van activiteiten voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten met verplichte participatie 2022” (zie https://best.notubiz.nl/document/11507785/1/22034_4++Beleidsnotitie+Buitenplanse+omgevingsplanactiviteiten+met+participatie?

Antwoord van het college

connection_t ype=1&connection_id=6891222)

*PU25-00725*

Bijlage(n):

Pagina 3 van 4

 De participatie in dit proces is vormvrij, wat betekent dat de gemeente en het COA de invulling van de participatie zelf bepalen.

Vraag 11

Op welke wijze gaat u of het COA invulling geven aan de participatieplicht?

Antwoord van het college

Zie antwoord vraag 10

Vraag 12

We spreken veel inwoners die vinden dat opvangplekken gerealiseerd moeten worden. Ook hebben inwoners zelf ideeën over mogelijke locaties, kunnen we voor deze ideeën ruimte maken in het participatieproces?

Antwoord van het college

In het raadsbesluit is vastgelegd dat inwoners niet participeren in de keuze van opvanglocaties. Wel kunnen ideeën en zorgen van inwoners in latere fases, zoals bij de inrichting of in de samenwerking met de buurt, waar mogelijk worden meegenomen

Vraag 13

Een veelgehoorde reactie van inwoners is de zorg over de concentratie op één locatie. Het college geeft in het raadsvoorstel van 16 sept 2024 aan “Over het algemeen draagt het kleinschalige karakter bij aan het draagvlak onder inwoners” en “Tot 100 plekken werkt het COA met een mobiel begeleidingsteam dat frequent op locatie komt, verdere exploitatie van de locatie in overleg”. Hoeveel kleinschalige locaties die tussen 50 en 100 plekken zijn er in de rapportage bekeken?

Antwoord van het college

Wordt in het participatieproces ook de mogelijkheid voor spreiden van locaties nader bekeken?

Zie antwoord vraag 7 en 12