de stand-alone risico’s van Plan Telgendijk in relatie tot de Host City-verplichtingen
Versteeg (BvE) stelde op 15 mei 2026 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Enschede.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Corsanummer: 2600016877 Op 15 mei 2026 zijn bij de raadsgriffie vragen binnengekomen van de heer Versteeg van de fractie Belang van Enschede gericht aan de voorzitter van de Raad op grond van ex artikel 35 van het Reglement van Orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de Raad.
Het college van Burgemeester en Wethouders beantwoordt de vragen als volgt.
Betreffende beantwoording schriftelijke vragen van de heer Versteeg (Belang van Enschede) inzake de stand-alone risico’s van Plan Telgendijk in relatie tot de Host City-verplichtingen.
Categorie 1: Financiële status buiten de SIA (Stand-alone risico) Vraag 1 (Technisch) Klopt het dat Plan Telgendijk geen deel uitmaakt van de Strategische Investeringsagenda (SIA) en dat het negatieve exploitatieresultaat en de civieltechnische kosten (€ 3,1 miljoen excl. btw) hiermee rechtstreeks ten laste komen van het reguliere Grondbedrijf en de algemene middelen?
Antwoord algemeen VOORAF: De fractie van BvE heeft zelf aangegeven dat een deel technische vragen zijn. Wij maken een uitzondering door deze eenmalig binnen dit format af te doen; normaal gesproken zijn de ze niet bedoeld langs de lijn van schriftelijke vragen te doen stellen; deze kunnen op de gebruikelijke wijze worden gesteld en (ambtelijk) afgedaan.
Antwoord Plan Telgendijk maakt geen onderdeel uit van de Strategische Investeringsagenda (SIA). De ontwikkeling vindt plaats via een reguliere grondexploitatie (GREX) en maakt onderdeel uit van het MPG (meerjaren programma grondexploitaties), zoals gebruikelijk is bij alle gebiedsontwikkelingen (ook de plannen die deel uitmaken van de SIA).
Het financiële resultaat, inclusief het negatieve exploitatiesaldo, wordt binnen het grondbedrijf verantwoord en beheerst conform de geldende systematiek, waaronder de risicoanalyse en de benodigde weerstandscapaciteit van het grondbedrijf. Eventuele financiële tegenvallers worden in eerste instantie binnen het project en vervolgens binnen het grondbedrijf opgevangen.
Het is daarom niet correct om te stellen dat het negatieve exploitatieresultaat en de civieltechnische kosten rechtstreeks en zonder nadere afweging ten laste komen van de algemene middelen. Voor deze ontwikkeling is in de grondexploitatie expliciet voorzien in dekking van het tekort vanuit de reserve grondbedrijf, meer specifiek het afgebakende budget ten behoeve van de uitbreiding van de Oekraïneopvang (corsanr. 2400026053).
Daarmee is sprake van een reeds binnen het grondbedrijf en de gemeentelijke begroting afgewogen en gedekte financiële inzet, die past binnen de bestaande financiële kaders. Er is geen sprake van een automatische of directe druk op de algemene middelen buiten deze kaders om.
Vraag 2 (Technisch) Hoe hoog is het exact geraamde exploitatietekort van Plan Telgendijk op dit moment, en hoe verhoudt de verplichte risicoreservering van 30% zich tot de algemene weerbaarheidscapaciteit van de gemeente, nu er geen SIA-vangnet is?
Antwoord Het geraamde exploitatietekort van de grondexploitatie Telgendijk bedraagt op dit moment €614.943 negatief op eindwaarde (NCW € 556.973 negatief).
Er is binnen dit project geen sprake van een afzonderlijke vaste risicoreservering van 30% op projectniveau. De risicos worden voor het project bepaald, conform de gemeentelijke systematiek, en daarna integraal meegenomen in de risicoanalyse van het grondbedrijf.
Uit de risicoanalyse blijkt dat de ontwikkeling van Telgendijk leidt tot een toename van de benodigde weerstandscapaciteit van het grondbedrijf van circa € 647.000, waarvan circa € 105.000 projectrisico’s en circa € 542.000 marktrisico’s betreft.
Deze risico’s worden daarmee niet afzonderlijk binnen het project “gereserveerd”, maar maken onderdeel uit van de totale weerstandscapaciteit en financiële positie van het grondbedrijf.
Vraag 3 De accountant heeft recentelijk gewaarschuwd voor de stapeling van te hoge bouwambities in Enschede. Hoe weegt het college het specifieke financiële risico van Telgendijk ten opzichte van deze dringende accountantswaarschuwing?
Antwoord Het college neemt de signalen van de accountant over de stapeling van bouwambities serieus en betrekt deze nadrukkelijk bij de afweging van nieuwe projecten.
Voor Telgendijk geldt dat het project gericht bijdraagt aan meerdere opgaven, waaronder de uitbreiding van de woningvoorraad én de tijdelijke opvang van Oekraïense ontheemden. Een belangrijk deel van het programma bestaat uit sociale huurwoningen die door woningcorporatie De Woonplaats worden gerealiseerd, waardoor er sprake is van een hoge mate van uitvoeringszekerheid en afdekking van een grootste deel van de financiële risico’s.
Daarnaast wordt het programma gefaseerd gerealiseerd. Het sociale huurdeel wordt via de corporatie gerealiseerd, terwijl het vrijesectorprogramma via een tender op de markt wordt gebracht. Dit biedt de mogelijkheid om het tempo en de marktafzet af te stemmen op de actuele marktomstandigheden en risico’s te beheersen.
Gelet op deze elementen acht het college het verantwoord om dit project te realiseren binnen de bredere woningbouwprogrammering en de financiële kaders van de gemeente.
Categorie 2: De Host City-verplichtingen en Garantiekavels (Tot 2060) Vraag 4 (Technisch) Kan het college exact uiteenzetten wat binnen Enschede wordt verstaan onder het “Host City-project” en welke concrete doelstellingen hieraan zijn verbonden?
Antwoord Per brief van 5 maart 2024 heeft het college uw raad hierover geïnformeerd. (Zie bijlage). Host City verplichtingen hebben betrekking op de bouw van modulaire woningen de zogenaamde ‘Vaste kern’. Daarnaast zijn er afspraken over kavels voor flexwoningen de zogenaamde ‘Ruimtereservering voor Flexwoningen’. Hier is een rijksbijdrage van 8.900.000 euro aan gekoppeld.
Bij ‘Vaste Kern woningen’ gaat het om 300 woningen die moeten worden gerealiseerd. Voor de ‘Ruimtereservering voor Flexwoningen’ gaat het om 100 reserveringen per 1 januari 2028 en (eventueel) nog 100 woningen op 1 januari 2030.
Concrete doelstelling is het versnellen van woningbouw door het realiseren van 300 – 500 modulaire/flexibele woningen in Enschede. Vraag 5 (Technisch) De Host City-afspraak verplicht Enschede tot het beschikbaar houden van 'garantiekavels' voor 200 flexwoningen tot het jaar 2060. Hoeveel vierkante meter gemeentelijke grond wordt hiermee tot 2060 'onproductief' vastgezet?
Vraag 6 (Technisch) Welke misgelopen grondopbrengsten, rente-op-renteverliezen en misgelopen reguliere woningbouwopbrengsten zijn door het college berekend als gevolg van het langdurig reserveren van circa 200 garantiekavels?
Vraag 7 (Technisch) Over welke tijdsperiode zijn deze financiële effecten berekend, en welke scenario’s zijn daarbij gehanteerd?
Vraag 8 (Technisch) Wie draagt gedurende deze periode de kapitaallasten, rente-, beheer- en onderhoudskosten van reeds bouwrijp gemaakte maar niet regulier uitgegeven grond?
Vraag 9 (Technisch) Kan het college uitsluiten dat het langdurig reserveren van garantiekavels leidt tot vertraging van reguliere woningbouw, prijsopdrijving of verdringing van andere ruimtelijke ontwikkelingen?
Vraag 10 (Technisch) Welke partijen hebben afspraken gemaakt over deze garantiekavels (gemeente, corporaties, ontwikkelaars, Rijk of andere partijen), en welke financiële of bestuurlijke verplichtingen vloeien hieruit voort?
Samengevatte beantwoording 5 t/m 10 De vragen 5 t/m 10 gaan uit van het langdurig reserveren van garantiekavels (Ruimtereserveringen voor Flexwoningen) binnen Plan Telgendijk. Deze aanname is onjuist.
Voor Plan Telgendijk geldt:
• geldt voor zowel de ‘Vaste kern’ als de ‘Ruimtereservering voor Flexwoningen’.
• en verdringing) zijn voor deze locatie niet aan de orde. Vraag 11 (Technisch) In hoeverre zijn garantiekavels, flexwoningen of tijdelijke woonconcepten binnen het Host City-project gebruikt of voorbereid voor de huisvesting van Oekraïense ontheemden?
Antwoord Niet. - - woningen zijn onderdeel van het plan Bundle Kennispark. Deze zijn in aanbouw en worden begin 2027 opgeleverd. De overige 150 woningen zijn onderdeel van het plan Eschmarkerveld..
Vraag 12 (Technisch) Zijn er locaties waarbij oorspronkelijk andere woningbouwdoelen golden, maar die later geheel of gedeeltelijk zijn ingezet voor opvang of huisvesting van Oekraïners? Zo ja, welke?
Antwoord Nee Vraag 13 (Technisch) Welke tijdelijke voorzieningen zijn inmiddels feitelijk semipermanent geworden, of kennen een langere exploitatieduur dan oorspronkelijk aan de raad is voorgespiegeld?
Antwoord Geen
Vraag 14 (Technisch) Welke financiële risico’s loopt de gemeente indien:
a. rijksvergoedingen voor opvang verminderen of stoppen;
b. tijdelijke woningen leeg komen te staan;
c. garantiekavels langer bezet blijven dan gepland; d.…
Bron: raadsinformatie van de gemeente Enschede (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.