Veiligheid van ouders en kinderen moet voorop staan bij intieme terreur
Valerie Schrauwen (BBE) stelde op 18 mei 2026 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Enschede (14 vragen).
In het kort
14 vragen en wat het college antwoordt
- Wat vindt het college van de kritiek op de aanpak van intieme terreur binnen scheidingssituaties? → Intiem terreur is te allen tijde onacceptabel en slachtoffers verdienen alle steun en hulp.
- De Raad voor de Kinderbescherming erkent dat kennis over intieme terreur jarenlang onvoldoende aanwezig was. → heeft gespeeld.
- Welke lessen trekt het college uit de Landelijke constatering dat kinderen soms gedwongen contact hielden met een ouder die niet veilig voor hen was? → Cruciale les is dat signalen niet langs elkaar heen mogen lopen.
- In hoeverre heeft de gemeente Enschede en/of hebben wijkteams zicht op de omvang en aard van casussen waarin sprake is van intieme terreur of vergelijkbare vormen van… → Het zicht op deze problematiek is geborgd via de specifieke expertise binnen onze wijkteams.
- In hoeverre wordt binnen de wijkteams nog ingezet op mediation of samenwerking tussen ouders wanneer sprake is van geweld, dwang of controle? → Enschede niet in op mediator of gezamenlijke partnertrajecten.
- Hoe wordt de veiligheid van kinderen meegewogen bij beslissingen over omgang en samenwerking tussen ouders in Enschede? → De veiligheid en het welzijn van het kind staan bij elk besluit over omgang en ouderlijke samenwerking onvoorwaardelijk voorop.
- Welke rol speelt Veilig Thuis momenteel bij complexe scheidingen waarbij mogelijk sprake is van dwang, controle of intieme terreur? → Veilig Thuis Twente (VTT) is een cruciale partner in de Enschedese aanpak van huiselijk geweld en is naast Kadera een van de de specialisten op het gebied van dwingende controle en intieme…
- Welke criteria hanteert het team huiselijk geweld van de wijkteams om te bepalen of een casus in aanmerking komt voor begeleiding binnen dit team? → Bij de inhoudelijke beoordeling van de casus kijkt het Wijkteam naar een specifiek samenspel van criteria.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
intieme terreur.
Uit berichtgeving van Pointer/KRO-NCRV blijkt dat rechters en hulpverleners jarenlang scheidingen waarbij sprake was van intieme terreur behandelden als ‘gewone’ vechtscheidingen. Hierdoor werd vaak ingezet op gezamenlijk gezag, samenwerking en mediation, terwijl inmiddels wordt erkend dat deze aanpak in situaties van dwang, controle en geweld niet passend en soms zelfs onveilig is. Ook de Raad voor de Kinderbescherming geeft aan dat er in het verleden onvoldoende kennis was over deze vorm van huiselijk geweld.
Bron: “Steeds meer inzicht bij rechters over jarenlange verkeerde aanpak intieme terreur” – Pointer / KRO-NCRV.
Burgerbelangen Enschede vindt het schrijnend om te lezen dat kinderen en ouders in deze situaties vaak niet op de juiste manier zijn geholpen en in sommige gevallen juist verder in gevaar zijn gebracht, doordat zij contact moesten blijven houden met degene die zorgde voor dreiging en onveiligheid. Ook ontvangt Burgerbelangen Enschede signalen van inwoners die aangeven zij zich niet gehoord en gesteund voelden door de wijkteams en ingezette hulpverlening, wanneer zij te maken (hadden) met soortgelijke problematiek.
Naar aanleiding hiervan heeft Burgerbelangen Enschede de volgende vragen:
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Wat vindt het college van de kritiek op de aanpak van intieme terreur binnen scheidingssituaties?
Antwoord van het college
Intiem terreur is te allen tijde onacceptabel en slachtoffers verdienen alle steun en hulp.
Wij delen de zorgen, die door Pointer benoemt. De veiligheid en het welzijn van de betrokken kinderen en ouders staan voorop, en elk signaal dat zij niet tijdig of op de juiste wijze worden geholpen, nemen wij zeer serieus.
Vraag 2
De Raad voor de Kinderbescherming erkent dat kennis over intieme terreur jarenlang onvoldoende aanwezig was. Herkent het college signalen dat dit ook lokaal tot onveilige situaties heeft geleid?
Antwoord van het college
heeft gespeeld. Dat mag ons echter nooit laten verslappen in onze alertheid om dergelijke situaties vroegtijdig te signaleren en hier onmiddellijk op te handelen. onmogelijk om in álle situaties de signalen direct te zien en in te grijpen. Ieder slachtoffer uit zich immers op een eigen manier, met eigen woorden en eigen signalen.
Hoe goed we onze hulpverleners ook trainen en ondersteunen, het risico blijft dat een signaal soms te laat wordt opgemerkt. onverminderd in op de deskundigheidsbevordering van onze medewerkers, zodat we signalen zo vroeg en scherp mogelijk herkennen én direct in actie komen.
Vraag 3
Welke lessen trekt het college uit de Landelijke constatering dat kinderen soms gedwongen contact hielden met een ouder die niet veilig voor hen was?
Antwoord van het college
Cruciale les is dat signalen niet langs elkaar heen mogen lopen. Korte lijnen en directe afstemming tussen onze netwerkpartners (zoals wijkteam, Veilig Thuis Twente, Jeugdbescherming, Raad voor de Kinderbescherming, Reclassering, Openbare Ministerie en Politie) zijn bepalend om tijdig te interveniëren wanneer de veiligheid van een kind in het geding is.
Het tijdig herkennen van de subtiele en dwingende dynamiek van intieme terreur vraagt om specifieke expertise. Het op peil houden en structureel aanbieden van scholing aan onze professionals blijft daarom een belangrijk speerpunt Maatschappelijke bewustwording en signalering: De aanpak begint uiteindelijk in de leefwereld van onze inwoners zelf. Het tijdig signaleren van (de gevolgen van) huiselijk geweld en intieme terreur vraagt om een oplettende samenleving. Het college zet daarom nadrukkelijk in op bewustwording en de bespreekbaarheid van dit thema via de lokale publiekscampagne ‘Nou is het genoeg’.
Vraag 4
In hoeverre heeft de gemeente Enschede en/of hebben wijkteams zicht op de omvang en aard van casussen waarin sprake is van intieme terreur of vergelijkbare vormen van dwang, controle en structureel huiselijk geweld binnen (ex-)relaties, en hoe wordt deze problematiek geregistreerd en onderscheiden van andere complexe scheidingssituaties?
Antwoord van het college
Het zicht op deze problematiek is geborgd via de specifieke expertise binnen onze wijkteams. Hierin werken specialisten op het thema huiselijk geweld en kindermishandeling, die direct klaarstaan voor consultatie en advies aan collega's. Bij (acute) onveiligheid of spoedzaken schalen wij direct op en leggen we de verbinding met Veilig Thuis Twente, de gemeentelijke procesmanager in het team veiligheid en/of het Zorg- en Veiligheidshuis.
De verschillende netwerkpartners registreren de casuïstiek in hun eigen dossiers. Door intensieve onderlinge afstemming controleren we of een gezin al bekend is en welke specifieke veiligheidsinterventie op dat moment nodig is en wie de regisseur is.
Vraag 5
In hoeverre wordt binnen de wijkteams nog ingezet op mediation of samenwerking tussen ouders wanneer sprake is van geweld, dwang of controle?
Antwoord van het college
Enschede niet in op mediator of gezamenlijke partnertrajecten. In plaats daarvan verwijzen zij direct door naar de juiste specialistische hulp.
Vraag 6
Hoe wordt de veiligheid van kinderen meegewogen bij beslissingen over omgang en samenwerking tussen ouders in Enschede?
Antwoord van het college
De veiligheid en het welzijn van het kind staan bij elk besluit over omgang en ouderlijke samenwerking onvoorwaardelijk voorop. Indien er signalen of zorgen zijn over de veiligheid, wordt er altijd een integrale afweging gemaakt tussen de betrokken partners, waarbij het belang van het kind zwaarder weegt dan het omgangsrecht van de ouders.
Vraag 7
Welke rol speelt Veilig Thuis momenteel bij complexe scheidingen waarbij mogelijk sprake is van dwang, controle of intieme terreur?
Antwoord van het college
Veilig Thuis Twente (VTT) is een cruciale partner in de Enschedese aanpak van huiselijk geweld en is naast Kadera een van de de specialisten op het gebied van dwingende controle en intieme terreur. Bij complexe scheidingen waarbij deze dynamiek vermoed wordt, voert Veilig Thuis haar wettelijke taak uit door meldingen te onderzoeken en de feitelijke veiligheid binnen het gezin te toetsen.
Vraag 8
Welke criteria hanteert het team huiselijk geweld van de wijkteams om te bepalen of een casus in aanmerking komt voor begeleiding binnen dit team?
Antwoord van het college
Bij de inhoudelijke beoordeling van de casus kijkt het Wijkteam naar een specifiek samenspel van criteria. Dit betekent dat er sprake moet zijn van duidelijke afhankelijkheidsrelaties tussen de pleger en het slachtoffer en dat de onveiligheid zich vaak uit in meerdere geweldsvormen tegelijk. Wijkteam zet de begeleiding door het team Huiselijk geweld in wanneer er sprake is van actueel huiselijk geweld en/of kindermishandeling, waarbij tevens sprake is van een situatie van structurele onveiligheid. Een belangrijke formele indicator hierbij is dat de casus vooraf is getoetst op de inzet van een Tijdelijk Huisverbod, maar dat dit verbod uiteindelijk niet is afgegeven, waardoor direct alternatieve regie vanuit het wijkteam noodzakelijk is.
Vraag 9
Zijn er binnen de wijkteams speciale protocollen voor situaties waarin sprake is van ernstig huiselijk geweld of intieme terreur na een scheiding?
Antwoord van het college
De wijkteams van de gemeente Enschede werken standaard volgens de wettelijke Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Daarnaast zijn de professionals in de wijkteams specifiek geschoold in het herkennen van de signalen van (intieme) terreur en geweld. Indien de situatie daar om vraagt, maken we direct gebruik van de expertise van een van onze gespecialiseerde partners (zoals Veilig Thuis of de Gecertificeerde Instellingen).
Er is nadrukkelijk op dit vlak veel aandacht voor doorontwikkeling en leren op basis van gezamenlijke casuïstiek. We zetten dus vol in op verschillende facetten om onze expertise en werkwijze continu verder te optimaliseren.
Vraag 10
Welke maatregelen, kaders en werkwijzen hanteert het college om te waarborgen dat signalen van intieme terreur en vergelijkbare vormen van dwang en controle tijdig en correct worden herkend, zodat deze situaties niet ten onrechte worden geclassificeerd als ‘vechtscheidingen’, en hoe wordt hierop gestuurd in de uitvoering door wijkteams en betrokken ketenpartners?
Antwoord van het college
Bij signalen van dwang en controle sluiten de specialisten Huiselijk Geweld van onze wijkteams mediation direct uit, omdat een gelijkwaardige dialoog dan onmogelijk is. In plaats daarvan zetten wij in op parallelle, individuele hulptrajecten en wordt er direct gestuurd op veiligheid in plaats van bemiddeling. Om de signalering te verbeteren, investeren wij continu in deskundigheidsbevordering en instrumenten zoals de Top3- methodiek, zodat professionals patronen van angst sneller herkennen. Bij escalatie of acute dreiging schalen we direct op naar beproefde structuren, zoals een Code Rood-overleg, de gemeentelijk procesmanager Veiligheid of het Zorg- en Veiligheidshuis. De sturing in de uitvoering is geborgd via een intensieve ketensamenwerking met partners zoals Veilig Thuis Twente, raad van de Kinderbescherming en wijkteams.
Vraag 11
Welke concrete stappen zet het college om de kennis over intieme terreur bij wijkteams, jeugdhulp en andere betrokken instanties te vergroten?
Antwoord van het college
Binnen Wijkteams Enschede zijn specialisten Huiselijk Geweld en Kindermishandeling actief die collega's direct ondersteunen met advies en casusregie. Verder wordt samen met partners zoals Veilig Thuis en de politie in structurele leerkringen actuele (onder anderen landelijke) casuïstiek geëvalueerd.
Vraag 12
Worden wijkteammedewerkers specifiek getraind in het herkennen van intieme terreur en, zo ja, welke vorm van scholing wordt hiervoor aangeboden?
Antwoord van het college
en de jeugdhulp te faciliteren met een interne leerkring Zorg en Veiligheid, evenals interne intervisie en casuïstiekbesprekingen. En zie beantwoording vraag 11.
Vraag 13
Is het college bereid te onderzoeken of aanvullende scholing nodig is voor wijkteammedewerkers op het gebied van intieme terreur en coercive control?
Antwoord van het college
Zoals in het antwoord op vraag 9 al is aangegeven is zorgen we al voor continue scholing voor onze medewerkers. Voor een belangrijk thema zoals dit willen we altijd nagaan of we meer kunnen doen om kennis te versterken en onze aanpak te ontwikkelen.
Vraag 14
Hoe wordt voorkomen dat slachtoffers via omgangsregelingen of hulpverleningstrajecten opnieuw afhankelijk worden gemaakt van hun ex- partner?
Antwoord van het college
Om te voorkomen dat slachtoffers via omgangsregelingen of hulpverleningstrajecten opnieuw in een positie van afhankelijkheid of dwingende controle worden gebracht, hanteren de wijkteams en ketenpartners een strikt veiligheidsgerichte werkwijze.
Allereerst wordt bij signalen van intieme terreur direct afgestapt van het uitgangspunt dat ex-partners gezamenlijk aan tafel moeten om afspraken te maken; bemiddeling of mediation wordt in deze situaties uitgesloten om herhaald slachtofferschap te voorkomen. Hulpverleningstrajecten worden parallel en strikt gescheiden van elkaar vormgegeven, waarbij de focus volledig ligt op het herstel, de autonomie en de veiligheid van de beschermende ouder en het kind afzonderlijk. Daarnaast worden omgangsregelingen binnen de keten pas overwogen of vormgegeven wanneer er objectieve veiligheidsvoorwaarden zijn gesteld en gewaarborgd, bijvoorbeeld via begeleide omgang op een neutrale locatie. Hierdoor wordt direct contact tussen de ex-partners vermeden en krijgt de plegende ouder geen kans om de omgang als instrument voor hernieuwde macht of controle in te zetten. omgangsregeling buitengewoon complex en zeer individueel bepaald is. Dit betekent dat er in de uitvoering minder baat is bij een louter gestandaardiseerde werkwijze. Juist vanwege het unieke karakter van elke casus ligt het cruciale belang bij het goed duiden van signalen vanuit verschillende achtergronden en expertises, zo ook binnen onze gemeente. deskundige collega's worden belegd. Tijdens deze bijeenkomst kunnen we u meenemen in de complexe dilemma’s van hulpverleners en de nieuwste landelijke en lokale ontwikkelingen op dit vlak. We staan uiteraard altijd open voor dit gesprek om u een nadere toelichting te geven op wat onze professionals in hun dagelijkse praktijk tegenkomen.
Enschede, 16 juni 2026 Burgemeester en Wethouders van Enschede, de Secretaris, de Burgemeester, M.W. de Graaf R.W. Bleker
Bron: raadsinformatie van de gemeente Enschede (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.