24 september 2024 · artikel 35-vragen · gemeente Horst aan de Maas

vragen Californie 14,5 miljoen (3)

Een raadslid stelde op 24 september 2024 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Horst aan de Maas (28 vragen).

In het kort

28 vragen en wat het college antwoordt

  • Hoe kan het dat er geen alarmbellen gingen rinkelen toen de heer Burghout in 2019 de aanvraag op naam van Karakter Energie schreef? → De aanvraag was immers al eerder gedaan vanuit Californië BV.
  • Heeft het college ooit zelf gedacht aan het terugkopen van de gronden? → Nee.
  • De grond was dan nog eigendom van en hadden ook de subsidie kunnen aanvragen. → Dit is een vraag voor Californië BV.
  • Hoezo had de verkoop van de gronden geen negatief effect op de exploitatie van Californië? → We zien nu n.a.v. de uitspraak van de rechtbank dat dit wel zo is.
  • In de vergadering van 07-09-2021 geeft ex- wethouder Tegels aan om te onderzoeken naar de behoefte van de glastuinbouwbedrijven. → En wat is het onderzoeksrapport geworden?
  • Hoe ver rijkt het mandaat van de Greenport/Californië ambtenaren? → Volgens wethouder Beurskens werkte een van hen aan het geheime rapport van Stibbe en zijn ze bij de vergunning verlening intensief betrokken.
  • Hoe veel risico lopen we bij ontwikkelbedrijf Greenport? → Indien gedoeld wordt op de relatie met de uitspraak op de claim van de tuinders loopt de gemeente geen risico bij het Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo.
  • Waarom heeft de gemeente Venlo een aparte BV opgericht waarin ze de Campus en Greenport hebben ondergebracht? → De overwegingen van de gemeente Venlo kunt u terugvinden in de raadsbesluiten die Venlo op dit punt heeft genomen.

Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.

Aanleiding

Vragen Californië € 14,5 miljoen (3)

19-09-2024

Geacht College,

Een aantal tuinders hebben gronden gekocht binnen Californië met een terugbetalingsclausule.

Ze zijn naar de rechter gestapt om deze clausule toe te passen en het gaat naar verluid om een om een bedrag van € 14,5 miljoen.

Hierover een aantal vragen:

Vragen en antwoorden

Vraag 1

Hoe kan het dat er geen alarmbellen gingen rinkelen toen de heer Burghout in 2019 de aanvraag op naam van Karakter Energie schreef?

Antwoord van het college

De aanvraag was immers al eerder gedaan vanuit Californië BV.

Deze vraag is al beantwoord bij de behandeling van het rapport Necker. Het overschrijven van een aanvraag is gemandateerd. De behandelaars waren niet op de hoogte van de situatie.

Vraag 2

Heeft het college ooit zelf gedacht aan het terugkopen van de gronden?

Antwoord van het college

Nee.

Vraag 3

De grond was dan nog eigendom van en hadden ook de subsidie kunnen aanvragen. Hoe kan het dat Californië niet zelf de zonnepanelenparken heeft ontwikkelt?

Antwoord van het college

Dit is een vraag voor Californië BV. Wij kunnen deze niet beantwoorden.

Vraag 4

Hoezo had de verkoop van de gronden geen negatief effect op de exploitatie van Californië?

Antwoord van het college

We zien nu n.a.v. de uitspraak van de rechtbank dat dit wel zo is.

Waar kwam de kennis vandaan dat dit zo was?

Dit is een vraag voor Californie BV. Wij kunnen deze niet beantwoorden. Wat we wel weten is dat Californie BV ons gezegd heeft dat ze de exploitatie van Californie I wilden sluiten en dat er jarenlang geen interesse in de kavels was vanwege de beperkte omvang dan wel vorm dan wel gebruiksbeperkingen in te zetten voor de glasopstanden. De redenering van Californie BV was vervolgens dat een lagere verkoopprijs wel invloed op de exploitatie zou hebben, maar dat een langere looptijd vanwege geen verkopen dat ook zou hebben. Vanwege de behoefte aan liquiditeit heeft Californie BV voor verkoop gekozen. Op het moment van verkoop was de uitspraak van de rechtbank ook niet bekend, hoewel wij menen dat de bepalingen in de overeenkomsten wel bekend hadden moeten zijn.

Vraag 5

In de vergadering van 07-09-2021 geeft ex- wethouder Tegels aan om te onderzoeken naar de behoefte van de glastuinbouwbedrijven. Was voorheen al een onderzoek gedaan?

Antwoord van het college

En wat is het onderzoeksrapport geworden?

De behoefte van glastuinbouwbedrijven wordt regelmatig besproken met LLTB of individuele tuinders, bijvoorbeeld in het kader van de herbegrenzing van concentratiegebieden, maar ook in het kader van duurzaamheid. Er is geen specifiek marktonderzoek naar ruimtebehoefte door de gemeente gedaan. Uit de door Bureau Stedelijke Planning (BSP) op 19 juli 2021 opgestelde

laddertoets blijkt t.a.v. glastuinbouw, dat in het onderzoeksgebied een behoefte bestaat aan ca. 158 ha voor grootschalige glastuinbouw

Vraag 6

Hoe ver rijkt het mandaat van de Greenport/Californië ambtenaren?

Antwoord van het college

Volgens wethouder Beurskens werkte een van hen aan het geheime rapport van Stibbe en zijn ze bij de vergunning verlening intensief betrokken. Is dat juist?

Zoals uit het rapport van Necker blijkt zijn er meerdere ambtenaren betrokken bij de situatie Greenport/Californië, zoals een strategisch adviseur gebiedsontwikkeling, een projectleider en een zaakmanager. Deze ambtenaren hebben geen mandaat anders dan vastgelegd in het mandaatregister. “Werken” aan het geheime rapport van Stibbe heeft plaatsgevonden door middel van het leveren van informatie en door interviews. Ook in het kader van het rapport Necker is dit gedaan. De zaakmanager en het verantwoordelijk management zijn betrokken geweest bij de vergunningverlening.

Waar ligt de verantwoording van het college?

Het college is eindverantwoordelijk.

Vraag 7

Hoe veel risico lopen we bij ontwikkelbedrijf Greenport?

Antwoord van het college

Indien gedoeld wordt op de relatie met de uitspraak op de claim van de tuinders loopt de gemeente geen risico bij het Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo. De claim is gericht op Californië BV en niet op haar aandeelhouders.

Vraag 8

Waarom heeft de gemeente Venlo een aparte BV opgericht waarin ze de Campus en Greenport hebben ondergebracht?

Antwoord van het college

De overwegingen van de gemeente Venlo kunt u terugvinden in de raadsbesluiten die Venlo op dit punt heeft genomen. De gemeente Venlo is zowel aandeelhouder in het ontwikkelbedrijf als in de campusontwikkeling. Zij hebben een participatie BV opgericht waarin de aandelen van beide organisaties zijn ondergebracht. Zo kunnen mogelijke verliesresultaten van de campus worden gecompenseerd met de positieve resultaten van het ontwikkelbedrijf.

Daarmee wordt (deels) voorkomen dat voor verliezen van de campus binnen de jaarrekening van de gemeente Venlo een voorziening moeten worden getroffen.

Onze gemeente is geen aandeelhouder in de campus, dus heeft geen reden om een eigen BV op te richten.

Vraag 9

Waarom vertelde wethouder Beurskens meerdere malen dat deze BV deelnemingen Greenport Venlo BV alleen voor de Campus is en niet voor Greenport. Hoe zit dat?

Antwoord van het college

Omdat wethouder Beurskens in die veronderstelling verkeerde. Ter plaatse is dat in de vergadering ook weersproken.

Vraag 10

Waarom heeft het college recent weer gelden (gedeelte van de recent gevonden miljoenen) bedoelt voor compensatie in onze gemeente, weer bestemd voor projecten die Greenport moet realiseren?

Antwoord van het college

Indien zich kansen voordoen om in samenwerking met meerdere partijen gewenste ontwikkelingen te realiseren, waarbij sprake kan zijn dat dit (deels) buiten werkgebied van Greenport ligt maar wel in onze gemeente, kunnen compensatiegelden worden ingezet. Ook de andere partijen investeren dan, zoals het waterschap.

Vraag 11

Wanneer gaat het college volledige open kaart spelen in de zaak Californië?

Antwoord van het college

Het college meent hierin steeds open kaart te spelen. Wel had het college de gemeenteraad eerder kunnen informeren over de kwestie van de grondtransacties en haar zoektocht naar meer informatie hierover. Het feit dat u vragen heeft of dat sommige zaken binnen de reikwijdte van de Woo niet openbaar gemaakt mogen worden, doet niets af aan het gegeven dat wij open kaart spelen.

Vraag 12

Wanneer komen alle stukken boven tafel en openbaar?

Antwoord van het college

Het is niet duidelijk op welke stukken gedoeld wordt. Binnen een maand na de motie heeft het college een dossiers in Notubox laten aanleggen en daarin alle stukken geplaatst. In het hoofdlijnenrapport is meer informatie over die grondtransacties naar boven gekomen die niet bij ons berust, maar binnen Californie BV en in het Necker rapport is ook alle communicatie met/over Californie BV opgenomen. Ons is niet helder welke stukken er nog boven tafel zouden moeten komen. De gemeenteraad zelf heeft een besluit genomen over de openbaarheid van stukken. Daarnaast blijft de Woo het beoordelingskader of stukken (deels) niet-openbaar gemaakt mogen worden.

Vraag 13

Wie wist binnen de gemeente van de afspraak met de tuinders m.b.t. niet verkopen van gronden voor minimale prijs?

Antwoord van het college

Deze afspraak is bekend geworden aan de hand van publicaties hierover (feitenrelaas en publicaties over de claims).

Vraag 14

Hoe kan het dat een ambtenaar tijdens een gesprek over beschikbaar stellen stukken i.v.m. WOO zegt: dan hadden de tuinders die gronden maar moeten kopen. Wist zij meer van deze deal en wat er gespeelt heeft?

Antwoord van het college

Het is niet duidelijk waarop gedoeld wordt. De tuinders waren niet bekend met de mogelijke verkoop voor glasopstanden. Ambtelijk was men niet op de hoogte van het proces en voorwaarden. Wat wel goed mogelijk is, is dat verwezen werd naar het gegeven dat Californie BV de gronden in de verkoop had.

Vraag 15

Hoe kan het dat de burgemeester in oktober 2021 een brief stuurt naar Burghout van Californië terwijl hij al vanaf 4 mei 2021 als directeur weg is?

Antwoord van het college

Dit was een verschrijving: er zijn brieven aan Californie BV gestuurd, ten onrechte aan dhr.

Burghout gericht en er zijn brieven aan dhr. Burghout gericht.

Vraag 16

Hoe kan het dat de burgemeester vragen gaat stellen over deze zaak aan Californië terwijl in september 2022 wethouder Beurskens zegt niks met Californië te maken te hebben?

Antwoord van het college

Waarschijnlijk is bedoeld dat toen de zaken zich voordeden wethouder Beurskens niet portefeuillehouder was. Of dat Californië BV een zelfstandige BV is waarin de gemeente geen rechtstreekse aandeelhouder is. De reden van de brieven staat in de brief zelf: willen kunnen beoordelen wat er gebeurd is en of hier sprake is van zuiver handelen binnen Californie BV.

Vraag 17

Hoe kan het dat in juni 2021 de provincie Limburg een brief krijgt van Californië met een korte uitleg van de grondtransactie?

Antwoord van het college

Heeft de gemeente deze brief ook ontvangen en is deze brief aan de raad ter beschikking gesteld?

Vermoedelijk is de provincie benaderd, aangezien een groot deel van de gronden voor de ontwikkeling van Californië 2 gestald zijn bij de provincie.

Voor zover wij kunnen nagaan hebben wij deze brief niet ontvangen.

Vraag 18

De provincie is aandeelhouder Greenport. Heeft het college navraag gedaan bij de provincie in 2021?

Antwoord van het college

In de aandeelhoudersvergadering van mei 2021 is de zaak aan de orde gesteld in het aandeelhoudersoverleg in aanwezigheid van de provincie.

Vraag 19

Hoe kan het dat een van de ambtenaren van de gemeente in januari en februari 2024 mails stuurt met andere betrokken ambtenaren (Venlo, Venray en Limburg) van Greenport en de directeur van Greenport waarin gesproken wordt over de schade in deze zaak?

Antwoord van het college

Gedoeld wordt op mailwisseling tussen de accountmanagers van de aandeelhouders van het ontwikkelbedrijf. Dit heeft te maken met het inschatten van mogelijke schade in relatie tot aansprakelijkheidsstelling van de oud-bestuurder dan wel oud-RvC. Ook uw raad heeft aangedrongen op aansprakelijkheidsstelling.

Hoe kan het dat de schade van 6.5 miljoen euro (ondertussen weten we dat door de claim van de tuinders vele malen hoger) moet worden teruggebracht naar 850.000 euro? Ze wisten immers van de lopende claim van de tuinders.

De in de mail genoemde bedragen hadden sec betrekking op de opbrengst van de grondverkopen van Californië BV aan de oud bestuurder (volgens hoofdlijnenrapport het verschil tussen het aanbod van de voormalig directeur en de hoogste bieder)”. Dit heeft geenszins betrekking op schade als gevolg van de claims van de tuinders.

Was de wethouder hiervan op de hoogte? Hoe zit dit?

De wethouder is op de hoogte gesteld van de schatting van de oud interim-bestuurder.

Vraag 20

Hoe kunnen wij als raad het college controleren als er geen notulen/aantekeningen, officiële jaarverslagen van deelnemingen zoals Greenport openbaar zijn?

Antwoord van het college

De stelling in de vraag is onjuist: de gemeenteraad beschikt over de vertrouwelijke verslagen van de aandeelhoudersvergaderingen. De officiële jaarstukken zijn openbaar. Daarnaast ontvangt de raad ieder kwartaal een rapportage. En u weet dat het college er inzet op richt om de verslagen van aandeelhoudersvergaderingen of bestuursvergaderingen openbaar te kunnen maken.

Vraag 21

Als gemeente lopen we een groot risico in Greenport. Indien de ontwikkeling wordt afgerond zoals vastgesteld in de door de Raad vastgestelde partiële herziening Structuurvisie 2020 loopt de gemeente geen risico. Hoe zit het met Californië?

Antwoord van het college

Is Greenport ook financieel aansprakelijk voor Californië?

Nee, het vonnis is gericht op Californië BV en niet op haar aandeelhouders.

Vraag 22

Is het mogelijk om Californië 2 terug te draaien?

Antwoord van het college

Bij uitspraak van de Raad van State d.d. 28 december 2022 is het bestemmingsplan onherroepelijk geworden. Het betreft dus een zeer recent bestemmingsplan op basis waarvan concrete interesse is voor alle uitgeefbare gronden. Californië BV is enige tijd geleden gestart met het bouwrijp maken van het gebied. Er zijn dus al veel kosten gemaakt. Wanneer de gemeente nu zou besluiten Californië 2 terug te draaien zal dit zeker leiden tot een miljoenen schadeclaim.

We weten dat in totaal 30 ha grond is verkocht. In 2021 is een ladderonderbouwing gemaakt

voor Californië 2. Waarom zijn de conclusies hieruit niet meegenomen?

Uit de door Bureau Stedelijke Planning (BSP) op 19 juli 2021 opgestelde laddertoets blijkt t.a.v. glastuinbouw, dat in het onderzoeksgebied een behoefte bestaat aan ca. 158 ha voor grootschalige glastuinbouw. De voorgestane ontwikkeling past hier ruimschoots binnen, zodat geconcludeerd kan worden dat deze voldoet aan de eisen van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking. De ontwikkeling sluit daarnaast goed aan op de vestigingscriteria en op de beleidskaders, waarin wordt ingezet op concentratie van glastuinbouw op toekomstbestendige locaties.

Vraag 23

Uit inspectierapporten en persoonlijke waarnemingen blijkt dat het LIP rondom de parken niet goed zijn aangelegd. Waarom wil de gemeente hierin niet daadkrachtig optreden en is het nodig dat hiervoor een beroep loopt bij de rechtbank?

Antwoord van het college

Er is geconstateerd dat de aanleg niet geheel voldoet aan het LIP. Vanuit handhaving is aangegeven dat de afwijking niet zodanig is dat hiertegen opgetreden gaat worden.

Met betrekking tot de vraag over het beroep is niet duidelijk waarop gedoeld wordt.

Vraag 24

Kijken we naar de afgelopen 2 jaar dan heeft de gemeente, de provincie, Greenport en Californië en alle betrokken alles gedaan om de zaak zoveel mogelijk onder de pet te houden. Weet het college waarom?

Antwoord van het college

Dit is een stelling waarin wij ons niet herkennen. Wij kunnen ook enkel voor het college antwoord geven. Dat hebben wij in het debat over het Necker-rapport gedaan: wij hadden (in relatie tot de vraag) eerder met de raad moeten delen dat wij meer informatie over die grondtransacties probeerden te verkrijgen. Wij hebben dat niet eerder gedaan omdat wij nog in het proces van antwoordverkrijging zaten.

Vraag 25

Hoe kan het dan WOO-verzoeken van verschillende burgers tot nu toe niet geheel en compleet worden afgewerkt?

Antwoord van het college

Wie heeft de ambtenaren opdracht hiertoe gegeven? Hoe verwacht het college om te gaan met deze verzoeken?

De Woo-verzoeken worden volgens normale procedures afgehandeld. Niet alle gevraagde documenten zijn van de gemeente, waardoor zienswijzen moeten worden gevraagd. Ook lag er geheimhouding op diverse documenten, waardoor deze niet directe versterkt konden worden.

Door de opheffing van deze geheimhouding kan binnenkort het laatste Woo-verzoek worden afgerond.

Vraag 26

In Californië BV zijn meerdere aandeelhouders behalve Greenport zoals LIOF, LLTB en SVTGV. Het is mogelijk dat deze aandeelhouders door de claim van €14,7 miljoen in ernstige problemen kunnen komen. Onduidelijk is ook wie echt verantwoordelijk is en het rapport Ivy is daar debet aan. Heeft het college met de andere aandeelhouder Greenport en/of Californië gesproken om het primaire rapport Ivy toch op tafel te krijgen?

Antwoord van het college

Graag uw toelichting.

Wij hebben het gevoel dat we deze vraag inmiddels meerdere malen hebben beantwoord. Ja: dat hebben wij. Wij willen net als u dat het volledige rapport van Ivy beschikbaar komt. De steller van het rapport is hier echter niet toe bereid en houdt vast aan het onderzoeksprotocol dat aan de voorkant is opgesteld.

Vraag 27

Nu is laatst een groot stuk grond door Californië verkocht aan Vereijken. Is deze koop onherroepelijk?

Antwoord van het college

Het is ons niet bekend wat de stand van zaken van deze grondoverdracht is.

Bestaat de mogelijkheid dat ook van die partij een claim te verwachten is? Het is ons niet bekend of een dergelijke bepaling ook in het betreffend contract wordt of is opgenomen.

Vraag 28

Door een aantal van de huidige raadsleden in het verleden de plannen Greenport en Californië goedgekeurd. Hoe gaan raadsleden zich opstellen zodat volledig transparant wordt wat er heeft gespeeld?

Antwoord van het college

Deze vraag kan het college niet beantwoorden.

Bij voorkeur uw schriftelijke reactie op deze vragen voor 22 september.

In de raadsavond van 24 september hierover dan een debat te voeren.

Perspectief Horst aan de Maas

Bekijk de brief: Beantwoording vragen Californie 14,5 miljoen (3)

Bron: raadsinformatie van de gemeente Horst aan de Maas (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.

Meer vragen aan het college van Horst aan de Maas

Alle artikel 35-vragen in Horst aan de Maas