zh 3361795 Beantwoording vragen ex art. 41 RvO betreffende zorgvuldige aanpak lachcilinders

Vraag 1

Is het college het met D66 Katwijk, CDA Katwijk en GemeenteBelangen eens dat een potentiële stijging van de afvalstoffenheffing als gevolg van het dumpen van lachgascilinders in het restafval onwenselijk is voor inwoners uit Katwijk?

Antwoord van het college

Zo nee, waarom niet?

Ja. Het college vindt dit onwenselijk voor de inwoners. Dit neemt evenwel niet weg dat er op dit moment geen volstrekte duidelijkheid bestaat over de gevolgen die dit heeft voor de afvalstoffenheffing. 12 gemeenten(Amstelveen, Diemen, Hillegom, Heemstede, Haarlemmermeer, Katwijk, Lisse, Noordwijk, Ouder-Amstel, Oostzaan, Teylingen en Uithoorn) hebben in december 2023 daarom in een (bijgevoegde) brief aandacht gevraagd bij Staatssecretaris Heijnen (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat) om maatregelen. Maatregelen om de situatie veilig te houden, de instroom van lachgascilinders te beperken en om de extra verwerkingskosten te dekken.

Vraag 2

Is het inzichtelijk te krijgen, of is inzichtelijk, hoeveel lachgascilinders VAB te verwerken heeft gekregen sinds het verbod op de verkoop van lachgas en of dit bij VAB problemen heeft veroorzaakt?

Antwoord van het college

Zo ja, om hoeveel cilinders gaat het en wat zijn de problemen die het heeft veroorzaakt?

Bij het overslagstation van het VAB in Voorhout wordt geen afval verwerkt. Daar zijn op dit moment geen problemen. Bij de verwerking van restafval uit de Duin- en Bollenstreek dat bij de afvalverwerker AEB in Amsterdam plaatsvindt vormen de lachgascilinders daarentegen wel een gevaar. Niet alleen de ovens bij AEB lopen schade op, ook voor werknemers is het risico op ontploffingen te groot. AEB gemeente Katwijk: Koningin Julianalaan 3, 2224 EW Katwijk, Postbus 589, 2220 AN Katwijk, website: www.katwijk.nl, (T) 071 - 406 5000, (F) 071 - 406 5065, IBAN: NL13BNGH0285120271, BIC: BNGHNL2G, KvK: 27.37.09.56 Op alle opdrachten zijn, tenzij anders overeengekomen, de algemene inkoopvoorwaarden leveringen en diensten gemeente Katwijk 2017 van toepassing. Deze zijn te raadplegen op www.katwijk.nl en www.overheid.nl

*3361795*

 2/3

Ons kenmerk:

Z3361761D3361795

heeft aangegeven lachgascilinders niet te accepteren en heeft aan het VAB gevraagd te verzekeren dat het afval vrij is van deze cilinders. Daarom heeft het VAB een extra controlestap toegevoegd in het overslagproces, waarbij elke lading wordt bekeken op de aanwezigheid van de lachgascilinders. De extra bewerking brengt extra kosten met zich mee. Met deze extra controlestap zijn sinds 1 januari jl. 41 cilinders in het restafval van de VAB gemeenten gevonden. Het AEB heeft onze methode (nog) niet goedgekeurd, omdat er bij een steekproef 2 (kapotte) cilinders zijn gevonden. Het VAB is nu bezig de methode te optimaliseren. Daarbij is sprake van een nauwe samenwerking met de Meerlanden vanuit de MeerVAB constructie. Aangezien wij met extra kosten worden geconfronteerd, na aanpassing van de Opiumwet, vragen wij om een bijdrage vanuit het Rijk.

Vraag 3

Het Rijk erkent helaas niet dat er een causaal verband kan zijn tussen het lachgasverbod en de enorme toename van de wegwerpcilinders in het afval en de natuur. Naast aanzienlijke veiligheidsrisico’s voor de medewerkers in de afvalbranche, is dit ook nog eens een enorme kostenpost voor gemeenten. Een schatting is nu dat het gaat om €17 miljoen op jaarbasis om alles te sorteren en op te ruimen. Hoeveel kosten heeft de gemeente Katwijk al extra moeten maken na de instelling van het verbod?

Antwoord van het college

Het VAB vangt de extra kosten vooralsnog binnen de begroting op. Het is inderdaad de vraag of het Rijk financieel gaat bijdragen aan het oplossen van dit probleem. Tegelijkertijd heeft de Staatssecretaris in januari 2024 in (de bijgevoegde) reactie op de brief van de gemeenten aangegeven dat zij de problemen erkent en op dit moment onderzoekt binnen welke financiële mogelijkheden zij gemeenten en afvalsector kan ondersteunen. Wanneer dit onderzoek leidt tot helderheid is niet te zeggen. Het betreft een lopend onderzoek waarover nu geen verdere informatie bekend is. Wij houden met de gemeenten in de regio uiteraard de vinger aan de pols.

Vraag 4

Is duidelijk hoeveel lachgascilinders er al in de openbare ruimte in de gemeente Katwijk zijn gevonden sinds het verbod?

Antwoord van het college

Zo nee, is het college bereid dit te gaan bijhouden? En in het verlengde hiervan: is het college bereid om in beeld te brengen waar de cilinders vandaan komen om zo gericht mogelijk maatregelen te treffen?

Hier is geen duidelijkheid over omdat de lachgascilinders eerst in beeld komen bij binnenbrengen op de milieustraat. Het aantal lachgascilinders dat wordt binnengebracht op de milieustraat wordt bijgehouden. Sinds het verbod zijn er 165 binnengebracht op de milieustraat. Op dit moment heeft het jeugd- en jongerenwerk binnen de gemeente al haar aandacht bij drugsgebruik en – overlast. Het gebruik van lachgas is daarbij ook onderwerp van gesprek. Zo proberen we vooral preventief te zijn in het ontmoedigen van het gebruik hiervan. Op korte termijn zal uw raad een voorstel worden voorgelegd voor uitbreiding van het jeugd- en jongerenwerk.

Vraag 5

In hoeverre lopen we als gemeente het risico dat ons restafval door de aanwezigheid van lachgascilinders niet meer door VAB kan worden verwerkt?

Antwoord van het college

Indien dat risico bestaat, worden dan maatregelen genomen om de cilinders uit het restafval te halen en te voorkomen dat de verwerking stagneert?

Zoals reeds opgemerkt bij de beantwoording van vraag 2 verwerkt het VAB geen (rest)afval. De verwerking daarvan gebeurt bij het AEB. Daar leveren de cilinders gevaarlijke situaties op. Het AEB kan ons afval weigeren als wij niet kunnen garanderen dat er geen cilinders inzitten. Zoals eerder geschetst neemt het VAB maatregelen zodat het AEB het restafval uit de Duin- en Bollenstreek blijft accepteren. Als dat voor het AEB uiteindelijk onvoldoende garantie biedt, heeft het VAB geen andere keuze meer dan de voorsortering via het AEB te organiseren. Dat is veel duurder.

 3/3

Ons kenmerk:

Z3361761D3361795

Vraag 6

De gemeente Katwijk is gezegend met Jutters Katwijk en jutters die op vrijwillige basis zwerfafval oprapen. Als zij deze cilinders vinden en willen opruimen is dit officieel strafbaar, vanwege het bezit. Is het college bereid om in de gemeente een inzamelpunt te faciliteren waar jutters deze cilinders ongestraft kunnen inleveren?

Antwoord van het college

De milieustraat functioneert reeds als lachgascilinder verzamelpunt, omdat het is toegestaan om lege lachgascilinders in te leveren op de milieustraat. De lachgascilinders worden apart opgeslagen en afgevoerd naar een verwerker. We zijn voornemens hierover extra naar inwoners te communiceren.

Vraag 7

De milieustraat bevat op dit moment geen inzamelpunt voor lachgascilinders, terwijl werknemers ze wel mogen innemen omdat het gaat om (gevaarlijk) afval en niet meer om drugs. Is het college vooralsnog voornemens om een lachgasinzamelpunt te faciliteren in de milieustraat?

Antwoord van het college

In aanvulling op de beantwoording op vraag 6 zij nog het volgende opgemerkt. Het is belangrijk dat inwoners lachgascilinders niet in de prullenbak of restafvalcontainers gooien. De cilinders kunnen gratis worden ingeleverd bij den gezamenlijke milieustraat Katwijk/Noordwijk, maar ook in Hillegom en Lisse en bij gespecialiseerde bedrijven.