vragen dhr. Stoeldraijer mbt het vergadermodel 2527451.pdf
Een raadslid stelde op 23 oktober 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Steenbergen.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
*2527451* ons kenmerk zaaknummer uw kenmerk uw brief van afdeling contactpersoon telefoonnr. bijlage(n)
: : : : : : : :
2527451 ZK22001704 13 oktober 2025 Griffie R.A.J. Defilet 0167 543
Aan de heer Stoeldraijer Fractievoorzitter Progressief Samen
Steenbergen, 15 oktober 2025 onderwerp
:
Beantwoording vragen dhr. Stoeldraijer over het vergadermodel
Geachte heer Stoeldraijer, Op 13 oktober jl. hebben wij technische vragen van u ontvangen over het proces van besluitvorming in de oordeelvormende vergadering. Volgens onze werkwijze dienen technische vragen betrekking te hebben op een punt op de agenda. Aangezien in het aankomende presidium er gereflecteerd wordt op de oordeelvormende vergadering van 6 oktober, is het passend om de vragen hieronder te brengen. Gelet op dat technische vragen openbaar zijn en in dit geval ook betrekking hebben op het geheel van de raad achten wij het verstandig om deze ook openbaar bij het agendapunt te publiceren.
In uw vragen vraagt u om specifieke duiding in het Reglement van orde en in de Gemeentewet. Als wij deze vragen zo strikt benaderen, krijgt u niet het antwoord waarnaar u op zoek bent. Uit uw vragen maken wij op dat er onduidelijk bestaat over het doel van het vergadermodel en welke afspraken hierover zijn gemaakt. Om u zo compleet mogelijk te informeren en duiding te geven van de context nemen wij dit keer een wat meer uitgebreide inleiding. Wij verwachten dat de inleiding een groot deel van de vragen kan beantwoorden.
Algemene context van het besluitvormingsproces Het proces van besluitvorming door de raad of ieder ander bestuursorgaan is niet zwart-wit. De basis voor ieder bestuursorgaan is de wet, in ons geval specifiek de Gemeentewet en de Algemene wet bestuursrecht. Daarnaast heeft ieder bestuursorgaan te maken met een eigen reglement, specifieke verordeningen, jurisprudentie, uitspraken en circulaires vanuit het Ministerie van Binnenlandse Zaken, lokale spelregels, uitspraken van werkgroepen en presidia en in zeer belangrijke mate
2527451
de eigen unieke bestuurscultuur, eigenheid en tradities. Kortom; het feest van de democratie is veelkleurig en pluriform. Binnen dit geheel is het de rol van een voorzitter en een griffier om overzicht te houden en het proces van besluitvorming te begeleiden naar een uiteindelijk wettig en rechtsgeldig besluit. Dat is een behoorlijke kluif. Uiteraard veranderen door de tijd inzichten over het besluitvormingsproces zou moeten lopen, maar uiteindelijk besluit het bestuursorgaan hier zelf over.
Wat is het doel van de Gemeentewet en het Reglement van orde?
De Gemeentewet is het algemeen bindend kader voor besluitvorming en rolzuiverheid in de gemeente, wie heeft welke rol, bevoegdheid en tot hoe ver strekken die bevoegdheden? Juist omdat de Gemeentewet een algemeen bindend kader is, geeft dit ruimte voor eigen lokale invulling en juridische interpretatie. Anders hebben bestuurskundigen immers niets meer te doen. In de Gemeentewet treft u de nodige vereisten waar een goed raadsbesluit aan moet voldoen, maar hoe een lokale gemeenteraad dat besluitvormingsproces inricht, is geheel voor eigen lokale invulling.
Er staat veel in de wet, maar zo treft u bijvoorbeeld geen termen als coalitie, fractie, burgerlid, oordeelvorming, formateur, vragenhalfuur, motie vreemd aan de orde, spreektijd, interruptie, punt van orde, etc. Termen en gebruiken die voor ons in de dagelijkse praktijk heel normaal zijn, maar niet hun grondslag vinden in de wet. Daar maakt iedere gemeente zijn eigen spelregels over. De Gemeentewet gaat alleen uit van benoemde en gekozen raadsleden en het proces van besluitvorming in de gemeenteraad. Platgeslagen: of het nu oordeelvorming heet, commissie, raadsforum, raadsplein, opinieraad zal de wetgever echt een biet zijn. Het gaat uiteindelijk om het getekende raadsbesluit dat op basis van de juiste grondslag genomen is.
Het Reglement van orde is vervolgens een lokale uitwerking van de algemeen bindende regels uit de Gemeentewet. Waar de wet geen invulling voor geeft, vindt dat zijn plaats in een reglement. Om bijzondere regels in de wet extra uit te lichten vindt er soms overlap plaats. Denk hierbij aan het proces rondom geheimhouding, als de stemmen staken en de rol van de voorzitter en de griffier. De doel van het reglement is om zorg te dragen voor een ordentelijk verloop van de vergaderingen en benoemd specifiek de elementen waarop de wet geen antwoord heeft. Hierbij geldt overigens ook dat eerder gemaakte afspraken niet per definitie een plek krijgen in het reglement. De verwachting is dat werkafspraken bij eenieder bekend zijn.
Aangezien een reglement veel meer is toegespitst op de werkwijze van de raad is een reglement veel vaker aan veranderingen onderhevig dan de Gemeentewet. De werkwijze van de raad is vooral evolutionair te noemen.
Hoe werk t dan ons vergadermodel?
Na een uitvoerig voorbereidingsproces is met ingang van de raadsperiode 2014 het commissiestelsel afgeschaft en is het huidige BOB vergadermodel geïntroduceerd. Het doel van het BOB vergadermodel, zoals dat bij vrijwel alle gemeentes wordt toegepast, is om op gestructureerde en efficiënte wijze tot besluitvorming te komen. Dit vergadermodel kent een vrijere opzet dan de oude commissiestructuur. Door een
2
2527451
cyclus van beeldvorming en oordeelvorming goed te volgen heeft de raad uiteindelijk meer grip heeft op zijn eigen agenda en besluit het alleen over onderwerpen waarover aan de voorkant een zekere mate van consensus is bereikt. De rol van de voorzitter is om toe te zien op de orde en de discussie af te concluderen, waarbij de mogelijkheid bestaat, zoals te lezen is op pagina 4 van de spelregels, dat de consensus van de vergadering is dat een voorstel nog niet rijp is om door te geleiden naar de volgende fase.
Het vergadermodel is in 2014 geïntroduceerd en gaandeweg de rit heeft er, zoals te verwachten, op enkele punten bijstelling plaatsgevonden. Waar bijvoorbeeld bij de start van het BOB model uit werd gegaan van 1 oordeelvormende vergadering, is besloten om gebruik te maken van 2 avonden (toegespitst op specifieke domeinen), voor grotere fracties is er daardoor meer plek gekomen in de oordeelvormende vergadering zodat meer leden de kans krijgen het woord te voeren, is het principe van spreektijden afgeschaft en heeft de beeldvormende vergadering een andere rol gekregen. Wat ook is veranderd dat er het principe van een vast aantal deelnemers is losgelaten. Waar in commissieverband je een vast aantal deelnemers hebt, is ervoor gekozen om uit te gaan van een maximaal aantal deelnemers per fractie en woordvoering per fractie.
Dus waar gaandeweg het proces de vergaderstructuur op onderdelen is aangepast, zijn de uitgangspunten van het BOB vergadermodel overeind blijven staan.
Besluitvorming in de oordeelvorming en gewogen stemmen Er is de laatste weken discussie ontstaan over hoe besluiten worden genomen in de oordeelvormende vergadering. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling dat er gestemd wordt in een oordeelvormende vergadering. De oordeelvormende vergadering is, zoals het vergadermodel heeft bedoeld, een procesvergadering om met elkaar meningen af te wegen – zonder vooringenomen standpunt. In de oordeelvormende vergadering wordt, zoals de naam het al aangeeft, een oordeel gevormd over wat er op de agenda staat en men weegt, door met elkaar het gesprek te voeren, of dat het stuk rijp is voor besluitvorming. Gelet op dat de oordeelvormende vergadering geen vaste fractievertegenwoordiging kent, kun je ook geen koppen tellen. De voorzitter hoort de beraadslagingen aan en komt dan met een conclusie op basis van consensus.
Of anders gezegd: wat is het breed gedragen oordeel van deze vergadering over hoe we verder moeten? De enige manier om dit te doen is op basis van woordvoering.
In die zin wordt voor de oordeelvormende vergadering dezelfde werkwijze toegepast als bij een vergadering als het presidium. Bij de toelichting van het model reglement uit 2016 verwoord de VNG dit als volgt: Het is van belang dat in het presidium elke partij een stem heeft die even zwaar weegt. Op deze wijze wordt de positie van minderheidsfracties in een dualistisch stelsel versterkt. Tevens kan dit de betrokkenheid van alle fracties bij de raadsvergaderingen vergroten.
3
2527451
Dan kom je al snel op de vraagstelling van democratische legimiteit; ofwel: hoe kan een verhoudingsgewijze minderheid in een oordeelvormende vergadering of een presidium bepalend zijn voor een meerderheid van de stemmen in de gemeenteraad?
Een andere manier om deze vraag te stellen is: wat is getalsmatig de stem van de woordvoerder in een bepaald overleg waard? Het simpele antwoord hierop is: 1.
Deze discussie is de afgelopen jaren meerdere keren gevoerd en het is te begrijpen dat vooral grotere fracties zich hierdoor benadeeld voelen. Je wilt toch het gewicht van de fractie mee kunnen nemen naar een bepaald overleg.…
Bekijk de brief: Beantwoording vragen dhr. Stoeldraijer mbt het vergadermodel 2527451.pdf
Bron: raadsinformatie van de gemeente Steenbergen (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.