12 november 2024 · artikel 35-vragen · gemeente Eijsden-Margraten

03a Schriftelijke vragen en antwoorden hfd 1 Kwaliteit van levendocx- def

Een raadslid stelde op 12 november 2024 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Eijsden-Margraten (2 vragen).

In het kort

2 vragen en wat het college antwoordt

  • 7 Zorg op maat met focus op kostenbeheersing Stimuleren mantelzorg en maximeren het budget op € 100.000 per jaar. → Mantelzorgcompliment is een geldbedrag dat bedoeld is als een blijk van waardering voor inzet van mantelzorgers, niet als directe ondersteuning.
  • Algemeen Maatschappelijk Werk van Trajekt biedt middels het klapperproject gratis ondersteuning aan op het gebied van financiën aan een ieder die daar behoefte aan heeft. → Er worden ondersteunende diensten aangeboden aan inwoners die extra hulp nodig hebben bij hun financiën, zie tevens antwoord op vraag 36.

Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.

Aanleiding

Raadsvergadering 12 november 2024 Schriftelijke vragen Raadsvoorstel 4: Programmabegroting Hoofdstuk 1 Kwaliteit van leven

Vraag 1:

Pag. 13. Baten. Bij baten is op enkele onderdelen de meerjarenraming 0, met name in de jaren 2027 en 2028. Wat is de reden hiervoor?

Antwoord:

Het betreft hier SPUK-uitkeringen die vooralsnog maar enkele jaren uitgekeerd worden Vraag 2:

Lasten 1.2. Begroting 2025 t/m 28 € 97.000. Gaarne een specificatie van dit bedrag.

Antwoord:

Dit betreffen uitgaven ihkv subsidies voor culturele activiteiten:

• € 82.025,- voor vaste subsidie welzijn verenigingen & stichtingen;

•

€ 5.000,- voor incidentele subsidie welzijn verenigingen & stichtingen en;

•

€ 10.000,- voor economische promotie wielersport- en recreatie.

Vraag 3:

Baten 1.2 Begroting 2024NW. € 50.000. Waar komt dit bedrag vandaan?

Antwoord:

Het bedrag van € 50.000 is de oorspronkelijk verwachte bijdrage (subsidie) van de provincie Limburg.

Vraag 4:

Lasten 1.2 Wat zijn de totale kosten van 80 jaar bevrijding? Is dit helemaal betaald uit het budget gezond verenigingsleven, of zitten er nog verdeelde kosten elders in de begroting?

Antwoord:

Deze vraag heeft geen betrekking op de begroting 2025-2028 (maar op de jaarrekening 2024).

In overeenstemming met de regelgeving van het BBV zijn alle verwachte opbrengsten en kosten van de viering van 80 jaar vrijheid verwerkt in het actuele begrotingssaldo, in de kolom ‘Begroting 2024NW’.

De aanwending van de algemene reserve voor 80 jaar vrijheid is - zo blijkt nu - verwerkt in Programma 2 in de kolom ‘Begroting 2024NW’ onder ‘Mutaties reserves’. Echter, dit moet op dezelfde wijze in Programma 1 verwerkt worden.

In de burap 2-2024 wordt dit gecorrigeerd.

Pagina 1 van 23

Volledigheidshalve wordt - onder verwijzing naar de motie 80 jaar Vrijheid - opgemerkt dat de gemeenteraad met een evaluatie zal worden geïnformeerd over de kosten van 80 jaar Vrijheid.

Vraag 5:

Lasten 1.3 Toekomstbestendig onderwijs. Begroting 2025. € 987.000.

Zitten in dit bedrag ook al kosten die verbonden zijn aan de nieuwbouw van de school in Cadier en Keer die in 2027 gebouwd gaat worden?

Antwoord:

Nee, deze lasten zijn voor onderwijsachterstandenbeleid, leerlingenvervoer, leerplicht, kinderopvang en gastouderopvang Vraag 6:

Lasten 1.4. Ontmoetingsruimten in elke kern. In 2025 is € 123.000 begroot. Wat is de reden van de toename met € 40.000?

Antwoord:

Om het subsidieprogramma overzichtelijker te maken zijn er budgetten samengevoegd.…

Vragen en antwoorden

Vraag 1

7 Zorg op maat met focus op kostenbeheersing Stimuleren mantelzorg en maximeren het budget op € 100.000 per jaar. Wat houdt dit in voor het mantelcompliment als ondersteuning voor mantelzorgers? Is het bedrag de afgelopen jaren dan overschreden?

Antwoord van het college

Mantelzorgcompliment is een geldbedrag dat bedoeld is als een blijk van waardering voor inzet van mantelzorgers, niet als directe ondersteuning. Een blijk van waardering kan wel stimulerend werken.

Daarnaast hebben wij ondersteuning van mantelzorg georganiseerd waarvoor het budget van afgerond 40.000 euro beschikbaar is. Dat budget wordt toegevoegd aan de reguliere subsidie voor MEE Zuid Limburg, waar ondersteuning van mantelzorgers is neergelegd.

Het voor mantelzorgcompliment beschikbaar gestelde budget van maximaal € 100.000 per jaar, conform de motie bij vaststellling van begroting 2023-2027, is toereikend om het maximale geldbedrag van 200 euro jaarlijks te blijven uitkeren als mantelzorgcompliment. Afgelopen jaar koste het mantelzorgcompliment ca. 70.000 euro.

Vraag 24:

Opbouw Algemene Uitkering, Pag. 335, Onderdeel F, 260 participatie sociaal domein Waarom loopt dit bedrag af?

Antwoord:

De genoemde bedragen betreffen de Integratie uitkering Participatie en zijn één op één overgenomen uit de septembercirculaire van het Rijk. Dit is de prognose van de opbouw van de algemene uitkering voor het cluster participatie voor onze gemeente op basis van de door het rijk opgestelde maatstaven behorende bij onze gemeente. Deze nemen af als gevolg van de taakstelling die het rijk heeft opgelegd, wij hebben hier als gemeente geen invloed op.

Vraag 25:

Pagina 7 van 23

De bibliotheek Eijsden trekt binnenkort in het Ursulinengebouw.

Hoe lang is die situatie zo gepland?

Heeft u al een idee hoe u de bibliotheek na die periode gaat huisvesten?

Welk bedrag is daarvoor ingecalculeerd?

Antwoord:

De bibliotheek Eijsden trekt binnenkort in het Ursulinengebouw. Aan de tijdelijke huisvesting van de bibliotheek en het Ursulinenconvent is vooralsnog geen einddatum verbonden. Deze tijdelijke situatie blijft totdat er een nieuwe locatie binnen of rondom Eijsden wordt gevonden c.q. betrokken.

Te verwachten valt dat deze tijdelijke situatie over een periode van 1 a 2 jaar zal voortduren.

Momenteel wordt gekeken naar meerdere mogelijkheden om de bibliotheek definitief te huisvesten.

Hierbij valt eventueel te denken aan:

- huisvesting in monumentaal gedeelte Ursulinen convent in combinatie met de kapel;

- huisvesting in een vrijkomende kerk /of bedrijfspand.

Voor de tijdelijke huisvesting en inrichting is een bedrag van circa € 250.000, - gecalculeerd.

Hieronder vallen verhuiskosten/ energiekosten / huur / inrichtingskosten / exploitatiekosten. Bij inrichting wordt rekening gehouden met mogelijk hergebruik op definitieve locatie.

Vraag 26:

Taakveld 6 Sociaal domein, Pag.313, 6.1.1 Samenkracht en burgerparticipatie Hoe definieert u in dit verband burgerparticipatie Wat is het verschil tussen samenkracht en burgerparticipatie in deze context?

Antwoord:

Dit is geen vrije definitie van de gemeente. Bij de benaming van de taakvelden in de begroting dienen wij de indeling en de benaming van CBS te volgen (IV3-posten). De naam “Samenkracht en burgerparticipatie” is dus een IV3 post voor het taakveld waaronder algemene voorzieningen gericht op participatie dienen te worden ondergebracht.

Vraag 27: 6.1.1 Samenkracht en burgerparticipatie Kosten hiervoor 3 miljoen, baten 500 duizend Welke posten betreft dit?

Antwoord:

De kosten en baten zijn niet direct met elkaar te vergelijken daar er binnen de gemeente is gekozen om de algemene uitkering als algemeen dekkingsmiddel in te zetten. De baten betreffen dan ook enkel de baten uit SPUK-gelden, waaronder SPUK GALA, en SPUK G10 Wet inburgering.

Hiertegenover staan voor een gelijkbedrag de lasten van deze SPUK Gelden. Over het algemeen geld immers dat niet bestede gelden dienen te worden terugbetaald aan het rijk.

De overige lasten bestaan uit algemene voorzieningen gericht op participatie, denk hierbij aan jeugden jongerenwerk, ouderenwerk, kinderopvang, gemeenschapshuizen.

Vraag 28:

Jongeren Welke contacten onderhoudt de gemeente met Stichting Popmuziek Eijsden-Margraten (SPEM)?

Welke mogelijkheden heeft deze stichting om jongeren een ontmoetingsplek aan te bieden?

Pagina 8 van 23

Antwoord:

Naar aanleiding van het onderzoek 'Urban Culture', gericht op mogelijke ontmoetingsplekken voor jongeren rondom muziek, is dit jaar contact gelegd met SPEM om deze opties te verkennen.

Vraag 29:

Inclusieve samenleving In de begroting wordt veel aandacht besteed aan inclusiviteit en het bieden van ondersteuning aan statushouders en nieuwkomers. Hoe wordt ervoor gezorgd dat deze ondersteuning niet ten koste gaat van de hulp aan andere kwetsbare inwoners, zoals ouderen en mensen met een beperking?

Antwoord:

Ondersteuning van alle kwetsbare inwoners hebben onze aandacht vanwege de wettelijke verplichtingen en ons eigen beleid om kwetsbaren te helpen en te ondersteunen.

Het bieden van ondersteuning aan nieuwkomers en statushouders valt onder de wettelijke verplichtingen in het kader van de nieuwe Inburgeringswet die sinds 2022 die de gemeente moet uitvoeren. De gemeente krijgt daar ook een budget voor van het Rijk. Bij de ondersteuning zetten wij vooral in op versterking van zelfredzaamheid en verhoging van kansen op betaalde banen. Dat levert volwaardige participatie in de samenleving en vermindering van kwetsbaarheid.

Vraag 30:

Hoe worden vrijwilligers en mantelzorgers ondersteund om hun belangrijke werk in de zorg voor ouderen en kwetsbaren te kunnen voortzetten?

Antwoord:

Mantelzorgers worden ondersteund door de Stichting MEE Zuid-Limburg, dit kan zijn door individuele of groepsondersteuning. Daarnaast kunnen mantelzorgers het mantelzorgcompliment aan vragen en kunnen inwoners gebruik maken van de mantelzorgtest. De Mantelzorgtest is een online vragenlijst die met een aantal vragen aan de mantelzorger in beeld brengt welke rollen deze vervult (kok, chauffeur, verzorger etc.). Het geeft inzicht in hoe belastend de mantelzorg ervaren wordt. En geeft een gevoel over hoe lang dit nog vol te houden is. De mantelzorger krijgt een passend hulpaanbod met praktische tips en slimme ideeën om de zorg makkelijker te maken. En mogelijkheden om hulp in te schakelen bij het (tijdelijk) overdragen van de zorg.

Vraag 31:

Welke maatregelen worden genomen om het beroep op maatwerkvoorzieningen in de zorg te beperken en zo de kosten te beheersen, zonder dat de kwaliteit van zorg afneemt?

Antwoord:

In onze beleidsplannen wordt ingezet op versterking van veerkracht van inwoners en toekomstbestendige samenwerking met inwoners, maatschappelijke partners en regiogemeenten. Wij versterken de sociale basis (algemeen toegankelijke voorzieningen) door ondersteuning van zorgvrijwilligers, mantelzorgers en stimuleren van nieuwe initiatieven.

Pagina 9 van 23

Sociale basisvoorzieningen zetten wij in als alternatief voor maatwerkvoorzieningen om lichtere hulpvragen op te vangen en de maatwerkvoorzieningen zetten wij in voor zwaardere hulpvragen.

Vraag 32:

De begroting richt zich op het realiseren van integrale zorg, waarbij verschillende zorgaanbieders samenwerken. Hoe wordt de regie op deze samenwerking gevoerd en hoe worden eventuele bureaucratische barrières weggenomen?

Antwoord:

Bij het verlenen van subsidies wordt samenwerking met ketenpartners als een voorwaarde opgenomen. Tevens zijn wij bezig met het opstellen van integrale verordening voor de Wmo, Jeugdwet en Participatiewet.

De integrale verordening wordt begin 2025 aan uw raad aangeboden. Daarbij hoort een nieuwe werkwijze van het Sociaal Team. Toegang tot ondersteuning zorg en ondersteuning wordt integraal, vanuit de hulpvraag benaderd. Wij stellen niet de wet of een regeling centraal, maar de hulpvraag en zoeken naar best passende oplossing, dat kunnen meerdere wetten zijn. Doordat wij niet vanuit één wet of één regeling de hulpvraag gaan benaderen, bevorderen wij de samenwerking tussen diverse disciplines en aanbieders, en nemen wij, waar mogelijk, de barrières weg.

Vraag 33:

Hoe wordt er in deze begroting rekening gehouden met de toenemende vraag naar zorg door vergrijzing, en hoe worden deze kosten gedekt zonder dat de jongere generaties hiervoor opdraaien?

Antwoord:

In de begroting is voor de 3 sociale domeinen een reële inschatting gemaakt van de te verwachten kosten op basis van de inzichten die we op dit moment hebben. Dit betekent dat hierbij ook rekening is gehouden met een eventuele toename aan zorgvragen door vergrijzing. Door een zo goed mogelijke inschatting te maken trachten we ervoor te zorgen dat er niet te veel en niet te weinig budget is gereserveerd voor de maatwerk voorzieningen. Hierdoor kunnen de overige beschikbare middelen worden ingezet om alle burgers de juiste en benodigde voorzieningen te bieden.

Vraag 34:

Het valt ons op dat veel gesproken wordt over begeleiden en vroegsignalering. Dit lijkt vooralsnog op het plakken van pleisters in plaats van het bestrijden van de oorzaak. Zijn er ook programma’s gericht op preventie en zo ja, welke zijn dit?

Antwoord:

Begeleiding en vroegsignaleren zijn vooral preventieve activiteiten, om (zwaardere) problemen te voorkomen. Er zijn meerdere programma’s en activiteiten gericht op preventie: die wij als gemeente aanbieden zijn gericht op preventie

1. Kansrijke Start. Bij dit programma zorgen we voor een kansrijke start van ieder kind in onze gemeente. We voorkomen dat deze kinderen worden blootgesteld aan bijvoorbeeld stress, middelengebruik of een ongezonde leefstijl.

2. Onderwijsachterstandebeleid ( GOAB) is gericht op preventie en vroegsignalering om onderwijskansen van kinderen te vergroten. Dit doen we samen met de educatieve partners (onderwijs, Peuteropvang, Jeugdgezondheidszorg). In hoofdlijnen richt GOAB zicht op voorschoolse educatie (Peuteropvang),

3. Voor – en Vroegschoolse educatie ( VVE).

4. Knooppunt overleggen waarin met ouders wordt besproken op welke wijze ondersteuning en begeleiding voor leerlingen kan worden ingericht.

Pagina 10 van 23

GALA (Gezond en actief leven akkoord): valpreventie, versterken motorische ontwikkeling van kinderen en het aanbieden van specifieke beweegprogramma's voor ouderen Vraag 35:

Onder inclusiviteit valt niet alleen het aanpakken van armoede of het opvangen en begeleiden van vluchtelingen, maar ook het laten deelnemen van mensen met een beperking (fysiek en mentaal).

Denk hierbij bijvoorbeeld aan openbare toiletten voor rolstoelgebruikers. Waar kunnen we dat terugvinden in de begroting?

Antwoord:

Uitgaven voor een specifiek onderdeel zijn niet altijd één op één terug te vinden in de begroting.

Inclusie of meedoen van mensen met een beperking is een hoofddoel van de wet maatschappelijke ondersteuning. Alle gemeentelijke Wmo-voorzieningen zijn daarop gericht. Inclusie en meedoen voor mensen met een beperking vanuit het oogpunt van fysieke toegankelijkheid binnen de gemeente is een reguliere taak binnen de vastgoedbegroting. Die taak valt onder het beleidsveld “openbare ruimte als visitekaartje”.

Vraag 36:

De gemeente verstrekt bijzondere bijstand voor mensen met een laag inkomen die onder beschermingsbewind staan. Kan deze bijstand ook verleend worden voor inkomensbeheer? Dit is een minder zware maatregel die vooral preventief werkt en bovendien doorgaans goedkoper is dan beschermingsbewind.

Antwoord:

Als gemeente zetten wij sterk in op het voorkomen en/of het in herhaling vallen met geldproblematiek.

Hieronder een viertal mogelijkheden op het gebied van inkomens/budgetbeheer:

1. Mocht er een aanvraag binnenkomen voor budgetbeheer, kunnen wij bijzondere bijstand verstrekken voor inkomens/budgetbeheer. In dit geval gelden dezelfde voorwaarden als voor de aanvragen bewindvoering.

Vraag 2

Algemeen Maatschappelijk Werk van Trajekt biedt middels het klapperproject gratis ondersteuning aan op het gebied van financiën aan een ieder die daar behoefte aan heeft. Vraag 37: In verschillende gemeenten wordt financiële educatie op scholen en voor mensen met een laag inkomen door middel van cursussen vergoed. Ook dit werkt preventief. Heeft de gemeente EijsdenMargraten deze mogelijkheid ook?

Antwoord van het college

Er worden ondersteunende diensten aangeboden aan inwoners die extra hulp nodig hebben bij hun financiën, zie tevens antwoord op vraag 36.

Vraag 38:

Een gezond verenigingsleven

Pagina 11 van 23

Het verenigingsleven speelt een belangrijke rol in de sociale cohesie. Hoe zorgt de gemeente ervoor dat er voldoende ondersteuning is voor kleine en middelgrote verenigingen om te blijven bestaan en te groeien?

Antwoord:

De verenigingen ontvangen subsidies, de gemeente draagt bij aan het onderhoud van de maatschappelijke accommodaties die in eigendom zijn van verenigingen/stichtingen.

De gemeente heeft een verenigingsconsulent, welke verenigingen bezoekt en actief informeert over bijvoorbeeld steunmaatregelen en belangrijke informatie. Verenigingen kunnen de gemeente daarnaast via het contactformulier op de website of telefonisch bereiken voor uiteenlopende vragen.

Vraag 39:

In de begroting wordt gesproken over het bieden van extra ondersteuning aan verenigingen via een verenigingsconsulent. Hoe wordt het succes van deze aanpak gemeten? Wat worden de concrete nieuwe taken van deze consulent die er immers al jaren is? Wat gaan verenigingen hiervan merken?

Antwoord:

Inzet van onze medewerkers wordt niet gemeten. Er komen geen ‘concrete nieuwe taken’ voor de verenigingsconsulent. Deze blijft het aanspreekpunt voor verenigingen, bezoekt verenigingen actief bij hun accommodaties, adviseert verenigingen over uiteenlopende vraagstukken, zet de Vitale Tool uit onder sportverenigingen (waarmee verenigingen inzicht in de vitaliteit krijgen) en adviseert over accommodatievraagstukken.

Vraag 40:

Welke subsidies zijn er beschikbaar voor verenigingen die een bredere maatschappelijke rol willen vervullen, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheid of integratie?

Antwoord: In artikel 17 van de beleidsregel Activiteitensubsidies Welzijn gemeente Eijsden-Margraten behorende tot de Algemene Subsidieverordening Welzijn Eijsden-Margraten 2017 zijn voorwaarden en bepalingen opgenomen om in aanmerking te kunnen komen voor een subsidie Nevenactiviteiten in het kader van Sociaal Domein. De activiteiten dienen gericht te zijn op jongeren of kwetsbare burgers zoals chronische mensen met een beperking, ouderen, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, of jongeren.

Vraag 41:

Hoe wordt in deze begroting rekening gehouden met de teruglopende vrijwilligersaantallen en hoe worden verenigingen gestimuleerd om nieuwe vrijwilligers aan te trekken?

Antwoord:

De gemeente kan verenigingen advies geven over het werven van nieuwe vrijwilligers, maar primair blijft dit een verantwoordelijkheid van verenigingen zelf. Het aantal vrijwilligers heeft de gemeente geen invloed op, wel ondersteunen we verenigingen.

Vraag 42:

Hoe helpt de gemeente sportverenigingen om aan de verduurzamingsdoelen te voldoen zonder dat dit leidt tot financiële problemen voor de verenigingen zelf?

Antwoord:

Om sportverenigingen te faciliteren heeft de gemeente energiescans laten uitvoeren. De panden die in eigendom van de gemeente zijn, zullen worden meegenomen in het meerjaren onderhoudsplan,

Pagina 12 van 23

waarin de verduurzamingsmaatregelen worden meegenomen. Dit is de gemeente nu aan het opstellen.

Vraag 43:

We zien dat verenigingen het zwaar hebben en in een enkel geval ook verdwijnen. Blijft het vastgestelde totale subsidiebedrag bij opheffing van een vereniging gelijk en wordt dit dan over de overige verenigingen verdeeld, zodat zij iets meer subsidie krijgen, of wordt het totale budget in dit geval naar beneden bijgesteld?

Antwoord: Na het opheffen van een vereniging wordt het subsidiebedrag van de totale subsidie afgeraamd. Verdelen over de resterende verenigingen past niet binnen de subsidieverordening.

Vraag 44:

Dezelfde vraag voor de omgekeerde situatie; indien er verenigingen bijkomen, moeten zij dan delen in dezelfde pot of wordt het totale budget dan verhoogd?

Antwoord:

Elke nieuwe aanvraag van een vereniging dient goedgekeurd te worden door college waarna nieuwe subsidiegelden gevraagd worden aan de raad via 1e en/of 2e Burap.

Vraag 45:

De huidige subsidieperiode is vastgesteld voor 2025-2026. Wat is de ontwikkeling van de subsidiebedragen per vereniging ten opzichte van de periode 2021-2024?

Antwoord:

Op grond van de Algemene Subsidieverordening Welzijn Eijsden-Margraten 2017 ontvangen de verenigingen een vast subsidiebedrag. Deze subsidie is gebaseerd op een basisbedrag per segment en/of een ledensubsidie. Ten opzichte van 2021-2024 zullen de subsidiebedragen niet veel wijzigen aangezien er vaste subsidiebedragen worden verleend; alleen daar waar sprake is van een stijging of een daling van het aantal leden per bandbreedte.

Vraag 46:

Toekomstbestendig onderwijs De begroting stelt dat er in de onderwijshuisvesting geïnvesteerd zal worden. Hoe wordt ervoor gezorgd dat deze investeringen leiden tot toekomstbestendig onderwijs, waarbij ook ruimte is voor vakmanschap en regionale behoeften?

Antwoord:

Eijsden-Margraten telt negen basisscholen en één school voor (voortgezet) speciaal onderwijs. De gemeente heeft de wettelijke verplichting ervoor te zorgen dat al deze scholen nu en in de toekomst over de benodigde huisvesting beschikken, zodat zij in staat zijn hun taak adequaat uit te voeren. Wij zien niet in, welke relatie daarbij te leggen is met vakmanschap en regionale behoeften.

Vraag 47:

Hoe wordt er in de gemeente invulling gegeven aan initiatieven om kansengelijkheid in het onderwijs te bevorderen, vooral voor kinderen uit kwetsbare gezinnen?

Antwoord:

Pagina 13 van 23

Samen met de partners van de kinderopvang, het onderwijs en de GGD/jeugdgezondheidszorg en ons sociaal team is er aandacht voor de ontwikkeling van de jongere inwoners in onze gemeente.

Hiertoe is het onderwijsachterstandenbeleid opgesteld samen met de kindpartners van onze gemeente.

Het beleid is gericht de 2- tot en met 6-jarigen om die kinderen een betere start te laten maken in groep 3 van de basisschool. Om (kans op) ontwikkelingsachterstanden te verminderen wordt Voor-en Vroegschoolse Educatie (VVE) ingezet. Veelal gaat het om kinderen uit kwetsbare gezinnen.

Wij voeren zgn. “knooppunt overleggen”- dit zijn overleggen waar ouders, sociaal team van de gemeente en andere deskundigen om kinderen een kansrijke start te geven. In deze knoppunten wordt besproken welke ondersteuning en begeleiding voor een leerling best passend is.

Vraag 48:

Hoe worden jongeren actief betrokken bij maatschappelijke projecten, zoals vrijwilligerswerk en lokale initiatieven, om hun sociale betrokkenheid te vergroten?

Antwoord:

Hiervoor zetten we de coach welzijn jeugd en de ambulant jongerenwerkers van Trajekt in. Zij onderhouden contacten met de jeugdigen in onze gemeente door ze actief op te zoeken en te betrekken bij initiatieven en activiteiten. Daarnaast is er afstemming en samenwerking met onderwijs, waarin we signalen ophalen en inspelen op actualiteiten om jeugdigen te betrekken binnen de gemeenschap Vraag 49:

Welke programma's worden ondersteund om verslavingsproblematiek en middelenmisbruik onder jongeren te voorkomen en aan te pakken?

Antwoord:

Gemeenten dienen elke 4 jaar een preventie- en handhavingsplan op te stellen. Het huidige plan (2020-2024) loopt dit jaar af. De Zuid-Limburgse gemeenten zijn momenteel bezig met een nieuw preventie- en handhavingsplan waarin de programma’s uit het huidige plan worden meegenomen.

Centrumgemeente Maastricht koopt namens Maastricht-Heuvelland (en dus ook namens EijsdenMargraten) o.a. de volgende uitvoering in bij Mondriaan in het kader van verslavingspreventie:

- Integrale aanpak in Maastricht-Heuvelland door middel van verdere uitrol van het landelijk pakket;

- Het programma Social Norm Approach (SNA) of te wel het rechtzetten van mispercepties over het gebruik van middelen bij jongeren van gelijke leeftijd verstaan;

- Ouders actief benaderen met betrekking tot middelengebruik. Denk hierbij aan ouderavonden en – cursussen over genotsmiddelen voor ouders van middelbare school leerlingen.

- Meer gericht op ouderen: Moti55 voor het verminderen en aanpakken van alcoholproblematiek bij ouderen.

Vraag 50:

Hoe worden de schoolroutes veiliger gemaakt, en welke rol spelen ouders en scholen in deze verbeteringen?

Antwoord:

De aanpak van schoolroutes staat beschreven in het Gemeentelijk Beleidsplan Verkeer en Vervoer.

Scholen en leerlingen hebben hierin het initiatief. Op de basisschool in Margraten heeft in 2024 een Pagina 14 van 23

schoolroute-inventarisatie plaatsgevonden. Kinderen van de bovenbouw hebben hun route naar school op een kaart aangeduid en aangegeven welke stukken zij moeilijk of onoverzichtelijk vonden.

Daarna zijn alle knelpunten aangepakt en hebben geleid tot aanpassingen.

Voor andere schoolroutes lopen op het moment geen initiatieven. Wel wordt ingezet op verkeersveiligheid in de schoolomgevingen. In Mheer werden enkele aanpassingen gedaan en in Gronsveld zijn deze momenteel in voorbereiding.

Vraag 51:

Wat is de huidige stand van zaken ten aanzien van de verbouw / nieuwbouw van scholen in onze gemeente?

Antwoord:

Wij verwijzen naar het antwoord op vraag 12 van EML.

Vraag 52:

Is reeds een locatie bekend waar de nieuwe basisschool van Cadier en Keer wordt gerealiseerd?

Antwoord:

Wij verwijzen naar het antwoord op vraag 12 van EML.

Vraag 53:

Sporten. Wat gebeurt met de sportzaal in Cadier en Keer, waar ook de buitenspeelplek (basketbalveld) aan gelegen is met het oog op de vernieuwing van de school?

Antwoord:

De toekomst van deze zaal is afhankelijk van de vraag waar het nieuwe kindcentrum voor Cadier en Keer gerealiseerd zal worden.

Vraag 54:

Er wordt budget vrijgemaakt voor het opvangen van de effecten van de afname van beschikbaarheid van vrijwilligers. Dit wordt gedaan door het beschikbaar stellen van materieel of het bieden van tijdelijke ondersteuning. Wat wordt hier concreet mee bedoeld?

Antwoord:

Om de effecten van afname van beschikbaarheid van vrijwilligers bij (sport)verenigingen op te vangen, wordt budget vrijgemaakt. Dit budget is bedoeld voor het beschikbaar stellen van materieel dan wel het bieden van tijdelijke ondersteuning.

In het kader van de begroting 2023-2026 is wegens gebrek aan financiële ruimte is deze subsidie geschrapt.

Vraag 55:

In hoeverre gaat het vrijgemaakte budget voor materieel of bieden van tijdelijke ondersteuning het gemis aan vrijwilligers opheffen?

Antwoord:

Pagina 15 van 23

In het kader van de begroting 2023-2026 is wegens gebrek aan financiële ruimte is deze subsidie geschrapt Vraag 56:

In hoeverre wordt programma 1.1 (inclusieve samenleving) ingezet om het tekort aan vrijwilligers op te vangen? Bijvoorbeeld door mensen actief te introduceren bij verenigingen? Kan dit budget ook gebruikt worden voor het vergoeden van de vrijwilligersvergoeding voor deze mensen?

Antwoord:

Wij maken in het stimuleren van inwoners om vrijwilligerswerk te gaan doen geen onderscheid tussen verschillende groepen inwoners zoals bijvoorbeeld statushouders, ouderen of jongeren. Wanneer inwoners bij ons aangeven een zinvolle dagbesteding te zoeken, worden zij begeleid naar een voor hen passende vorm van vrijetijdsbesteding. Dat kan dan vrijwilligerswerk zijn, maar ook lid worden van een koor of schilderclub.

Vraag 57:

Beleidsindicatoren. Het valt op dat we cijfers uit 2020 / 2021 terugvinden in de beleidsindicatoren. Is het een juiste conclusie dat onze stuurinformatie behoorlijk achterhaald is? En zo ja, wat kunnen we er aan doen om te zorgen voor recente getallen en stuurinformatie?

Antwoord:

Veruit de meeste beleidsindicatoren zijn afkomstig uit 2023. De bron is in veel gevallen het CBS.

Recentere data is in deze gevallen niet beschikbaar.

Vraag 58:

p. 17: "Voor afgewezen asielzoekers of illegale migranten wordt aangesloten bij het Rijksbeleid." is de gemeente zich ervan bewust dat dit indruist tegen het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens?

Antwoord:

Het beleid van Eijsden-Margraten is in overeenstemming met de wet en regelgeving.

Vraag 59:

p. 17 Waarom wordt de wet inburgering specifiek benoemd bij “wat gaan wij ervoor doen in 2025”, maar niet de Wmo, Jeugdwet en PW? Dit is een wettelijke taak die wordt uitgevoerd.

Antwoord:

Het gaat hier om de invoering van de nieuwe wet Inburgering, die is per 1.1. 2022 ingegaan. De uitvoering van de wet moet in deze raadsperiode geheel worden ingericht nu de regie over de inburgering bij de gemeente ligt. De Wmo, Jeugdwet en PW zijn geen nieuwe wetten, de uitvoering daarvan is al ingericht.

Pagina 16 van 23

Vraag 60:

p. 23: “Er wordt nu niet getornd aan het huidige subsidiebeleid voor verenigingen” terwijl aan de raad was beloofd dat er in 2024 een herijkte versie zou komen. Hoe verklaart u dat?

Antwoord:

Wij hebben ons voorgenomen de subsidieverordening te herijken. De subsidieverordening is toe aan actualisatie. Actualisatie van de subsidieverordening betekent niet per definitie dat ook het huidige subsidiebeleid moet worden gewijzigd. Mocht de actualisatie ook om beleidswijziging vragen, dan komen wij te zijner tijd bij uw raad met een voorstel.

Vraag 61:

P. 23: “De huidige subsidieperiode is vastgesteld voor de jaren 2025-2026” dit is niet door de raad gebeurd. Hoe kan dan een nieuwe subsidie zijn vastgesteld?

Antwoord:

Op grond van de Algemene Subsidieverordening Welzijn Eijsden-Margraten 2017 kan het college de subsidie vaststellen voor maximaal 4 jaren. De afwijkende termijn van 2 jaren wordt gehanteerd gezien de financiële positie van de gemeente in de komende periode en de herziening van de subsidieverordening.

Vraag 62:

P. 45: zijn er signalen dat GALA en JOGG positieve effecten hebben gehad? De gezondheid van mensen in Eijsden-Margraten is nog altijd slecht. Waarom heeft het zin om in te blijven zetten op GALA en JOGG?

Antwoord:

Ja, zowel JOGG als onderdelen van GALA bestaan uit bewezen effectieve interventies, die een positief effect hebben. Resultaten zien we in sommige gevallen op lange termijn.

Vraag 63:

p. 56: bibliotheken: op welke manier is de inwonersenquête meegenomen die in 2024 is uitgevoerd?

Waar is het extra half miljoen van 2024 naartoe gegaan en is dat geld in 2025 niet meer nodig?

Antwoord:

Inwoners enquete Momenteel werken de samenwerkende gemeenten en Stichting Heuvelland Bibliotheken aan een nieuw beleidsplan voor het bibliotheekwerk, waarbij de resultaten van de inwonersenquête worden meegenomen.

Budget bibliotheekwerk Er is geen extra half miljoen uitgekeerd.

Op basis van artikel 48 ‘Subsidiegerechtigden’ is voor 2024 de reguliere subsidie van € 354.777,toegekend aan Stichting Heuvelland Bibliotheken, plus € 51.911,- voor huisvestingskosten.

Deze huisvestingskosten zijn extra begroot agv gewijzigde huisvestingskosten. Verder zijn er gaan extra budgetten uitgekeerd.

Pagina 17 van 23

Daarnaast stelt de gemeente jaarlijks € 73.800,- beschikbaar voor projecten gericht op leesvaardigheid, laaggeletterdheid en zorgplicht-voorbereidingen binnen het Kunst & Cultuur-budget.

Dit budget ondersteunt onder andere Bieb op School en taal/leesprojecten.

Deze budgetten bij elkaar opgeteld zijn ongeveer een half miljoen.

Vraag 64:

Wanneer komt het nieuwe beleidsplan bibliotheekwerk naar de raad? Graag het 16 jaar oude beleidsplan toevoegen in de begroting.

Antwoord:

Het bestuur van Stichting heuvelland bibliotheken is momenteel, binnen het kader van de naderende zorgplicht in 2026 en onder begeleiding van de kwartiermaker, en in nauwe samenwerking met partner gemeenten Vaals, Valkenburg aan de Geul en Eijsden-Margraten, een nieuw beleidsplan aan het opstellen. Dit beleidsplan wordt in 2025 afgerond op een nog nader te bepalen datum.

Vraag 65:

p. 64: Waarom wordt in 2026 gestopt met “we stimuleren participatie en ontmoeting van jongeren?” Antwoord:

Dank voor de opmerking. Dit blijkt foutief opgenomen te zijn in het kruisjesschema. Wordt gecorrigeerd.

Vraag 66: p.56 e.v.: beschermen van erfgoed etc: Zoals al jaren het geval is, ligt hier weer het accent op immaterieel erfgoed. Wanneer krijgen we een beleidsplan over materieel erfgoed?

Antwoord:

In 2026 wordt gestart met de omgevingsvisie van Eijsden-Margraten. Voorafgaande hieraan willen we graag een erfgoednota opstellen die vervolgens onderdeel gaat uit maken van de in de omgevingsvisie.

De verwachting is dat we derhalve dat medio 2025 wordt gestart met het opstellen van erfgoedbeleid.

Vraag 67:

Hoe wordt de verantwoordelijkheid voor de 350 rijksmonumenten vormgegeven ( EM heeft, op Maastricht na, de meeste rijksmonumenten in huis)?

Antwoord:

De verantwoordelijkheid voor rijksmonumenten omvat diverse medebewindstaken die aan de gemeente zijn gedelegeerd. De gemeente is het loket voor de monumenteneigenaar, verleend vergunningen voor wijzigingen aan monumenten en houdt toezicht op de uitvoering hiervan.

Daarnaast heeft de gemeente een handhavende en signalerende taak, waarbij verwaarloosde objecten in beeld gebracht moeten worden. In toekomst willen we deze taak graag pro-actief uitvoeren en eigenaren benaderen om restauraties en herbestemmingen te bevorderen. Op dit moment gaat de aandacht met name uit naar de vergunning verlening en het reguliere toezicht op de uitvoering.

Vraag 68:

Wat is Levend materieel erfgoed?

Antwoord:

Levend materieel erfgoed verwijst naar het tot leven brengen van historische locaties of objecten door middel van activiteiten, educatie en beleving. Het doel is om het erfgoed toegankelijker en Pagina 18 van 23

betekenisvoller te maken voor inwoners en bezoekers, en zo de kennis en waarde ervan duurzaam te waarborgen. Hierbij gaat het dus niet om technisch behoud, maar vooral om het verbinden van materieel erfgoed met ervaringen.

Een voorbeeld hiervan is de Open Monumentendag, waarbij gebouwen via rondleidingen en verhalen belicht worden. Een ander voorbeeld is het Caltex-tankstation. Historische kennis wordt hier via een informatie-paneel, een Augmented Reality ervaring en een wandelroute op een interactieve manier aan bezoekers en inwoners overgebracht. Dit vergroot de betrokkenheid met de lokale geschiedenis.

Vraag 69:

Waar vinden we de zorg omtrent het gebrek aan interne ambtelijke deskundigheid, begeleiding en handhaving op het gebied van monumentenzorg?

Antwoord:

Zoals hierboven reeds vermeld hopen we in 2025 de vacature van beleidsmedewerker erfgoed opnieuw in te vullen. Tot deze vacature is ingevuld wordt deskundigheid van buitenaf ingehuurd.

Vraag 70:

Na de herinvoering van het gemeentelijk monument zijn slechts twee panden op de lijst opgenomen, waarvan er één al is gesloopt. Wat denkt het college te doen aan verbetering van handhaving?

Wanneer wordt een begin gemaakt met de opname van andere gemeentelijke monumenten, om te beginnen met de lijst van de voormalige gemeente Margraten?

Antwoord:

Zoals in het raadsvoorstel bij wijziging van de Erfgoedverordening in 2022 reed aangegeven was en is het nog steeds niet de bedoeling om willekeurig panden aan te gaan wijzen tot gemeentelijk monument. In de verordening is bepaald dat aanwijzing alleen plaats vindt voor beeldbepalende panden die al zijn beschermd op basis van het “Paraplu bestemmingsplan beeldbepalende panden en objecten Eijsden-Margraten’. De aanwijzing vindt plaats in overleg en met instemming van de eigenaar en alleen indien dit noodzakelijk is om Provinciale subsidie te ontvangen voor (grootschalige) restauratie van het pand.

In het verlengde van de Omgevingswet en het op grond hiervan vast te stellen omgevingsplan, zal echter een nieuwe inventarisatie en selectie van het gehele ruimtelijke erfgoed noodzakelijk zijn.

Mogelijk zullen op basis hiervan buiten de aangewezen beeldbepalende panden nog meer panden een beschermde status krijgen. Wij willen hier echter niet op vooruit gaan lopen.

Vraag 71:

Hoe gaat het college om met de adviezen van de Monumentencommissie, nu blijkt dat daar ook al kennis ontbreekt ( zie het advies om een illegaal gesloopte en daarna vervangen door een namaak vakwerkboerderij toch de monumentstatus te verlenen)?

Antwoord:

De gemeentelijke adviescommissie (voorheen Monumentencommissie) bestaat uit meerdere deskundige leden op het gebied van monumentenzorg. Er zijn geen enkele reden aanwezig om te twijfelen aan de deskundigheid van de commissie.

Pagina 19 van 23

Vraag 72: 1.1 Een inclusieve samenleving Pag. 13 Waaruit bestaat de stijging Ontmoetingsruimte in elke kern met € 40.000 ?

Antwoord:

Om het subsidieprogramma overzichtelijker te maken zijn er budgetten samengevoegd. In de 1e Burap 2024 is een bedrag van € 39.685 overgeheveld van “Subsidies Overig” naar “Subsidies Overig Maatschappelijk werk”. Het betreft dus ene overheveling en geen toename.

Vraag 73:

Bij de eerste post 'inclusieve samenleving' worden drie taakstellingen opgenomen: Continueren vroeg signalering schuldenproblematiek, Investeren in begeleiding statushouders en nieuwkomers en Inwoners via SEM actief begeleiden naar werk of inkomensondersteuning. De lasten voor deze post worden begroot op 11,721 miljoen euro.

Hoeveel drukken de verschillende taakstellingen op het budget?

Met andere woorden: welk percentage van de lasten wordt toegerekend aan de onderscheidenlijke taakstellingen?

Antwoord:

In 2024 was dit bedrag inderdaad 11.721 mln., in 2025 zijn voor deze lasten een bedrag van € 11,846 mln. begroot; hier staan € € 7.4 mln. Rijksmiddelen en SPUK (Specifieke Uitkeringen) tegenover. De verdeling van de lasten ziet er als volgt uit:

Taakstelling

Percentage

Bedrag

Participatie

73%

€ 8,628 mln.

Inburgering

6%

€ 663 K.

Oekraïne

22%

€ 2,555 mln.

Totaal

100%

€ 11,846 mln.

Vraag 74:

Pag. 16. Goed laten inburgeren van statushouders en nieuwkomers…. Wat is volgens het college het verschil tussen beide groepen en zit er verschil in het aanbod qua inburgeringscursussen?

Antwoord:

Statushouders zijn vluchtelingen die de asielprocedure met goed gevolg doorlopen hebben, een verblijfsvergunning hebben gekregen en aan onze gemeente gekoppeld zijn. Zij zijn ihkv de Wet Inburgering verplicht een inburgeringstraject te doorlopen dat door de gemeente aangeboden wordt.

Onderdelen van dit traject zijn oa partcipatie, (taal)onderwijs, financiële begeleiding en educa9e en Arbeidsbemiddeling.

Pagina 20 van 23

Nieuwkomers is een brede term voor iedere vreemdeling tussen de 16 en 65 jaar die geen Nederlands paspoort heeft. Het betreft dus een brede doelgroep van arbeidsmigranten en kenniswerkers, tot relatiepartners of Oekraïense ontheemden en minderjarige asielzoekers. Niet iedere nieuwkomer is inburgeringsplichtig. Alleen als een nieuwkomer van buiten de EU komt en langdurig in Nederland wil wonen is inburgering verplicht. In dat geval wordt hetzelfde inburgeringstraject doorlopen als bij statushouders het geval is.

Vraag 75:

U noemt ‘Afgewezen asielzoekers of illegale migranten’. Hebben wij hiermee te kampen in E-M?

Antwoord:

De IND beoordeelt alle verblijfsaanvragen van asielzoekers, waarbij na toekenning van de verblijfsvergunning het COA een statushouder koppelt aan een gemeente.

Indien een asielaanvraag wordt afgewezen is de afgewezen asielzoeker zelf verantwoordelijk voor vertrek. Daarbij kan de Dienst Terugkeer en Vertrek ondersteunen.

Omdat de asielzoeker zelf verantwoordelijk wordt na afwijzing is het niet mogelijk van elke afgewezen asielzoeker de verblijfsplek te monitoren. Dat laatste geldt ook voor personen die illegaal ons land zijn binnengekomen (dus zonder geldige identiteits- en /of verblijfsdocumenten).

Voor zover bekend verblijven er in Eijsden-Margraten momenteel geen afgewezen asielzoekers of illegale migranten.

Vraag 76:

Wat is een illegale migrant (bestaat er een verbod op vertrekken uit Nederland)?

Antwoord:

Met illegale migranten wordt gedoeld op illegale vreemdelingen. Dit zijn mensen die zonder geldige identiteitsdocumenten en/of verblijfsvergunning in Nederland verblijven.

Er bestaat geen verbod op vertrek uit Nederland.

Wel kan terugkeer naar het herkomstland soms onmogelijk zijn, bijvoorbeeld omdat het land van herkomst niet meewerkt aan terugkeer (terugkeer weigert) of omdat de uitgeprocedeerde asielzoeker of de illegale immigrant geen identiteitsdocumenten zoals een paspoort of een geboorteakte bij zich heeft.

Zonder deze documenten is het bijna onmogelijk voor Nederland om vreemdelingen te laten terugkeren naar hun land van herkomst.

Vraag 77:

Wat verstaat het college onder inclusieve samenleving?

Antwoord:

Inclusieve samenleving is een samenleving waar iedereen van waarde is en naar wens mee kan doen. Een inclusieve samenleving is niet vanzelfsprekend, daarom worden de activiteiten in de begroting erop gericht om (voorwaarden voor) inclusieve samenleving te realiseren.

Vraag 78:

Pagina 21 van 23

We zien hier alleen maar acties om nieuwe Nederlanders zich thuis te laten voelen. Wat doen we voor mensen met andere seksuele voorkeuren, andere geloofsovertuigingen, etc…?

Antwoord:

Wij streven naar inclusieve samenleving, waarin iedereen meetelt en meedoet. De activiteiten in het sociaal domein zijn veelal gericht op meest kwetsbare inwoners, waaronder ook deze mensen.

Vraag 79:

Hoe wordt de link gelegd tussen de taakstelling huisvesting statushouders (achterstand) en de sociale woningbouwplannen?

Antwoord:

Een gedeelte van onze woningbouwopgave voor de periode t/m 2030 bestaat uit de realisatie van sociale huurwoningen voor o.a. starters, ouderen, zorgvragers en statushouders. De opgave hiervoor vloeit voort uit de resultaten van ons in 2022 afgeronde woonbehoefteonderzoek, uit de in maart 2023 overeengekomen ‘Woondeal Limburg 2023-2030’ en uit het (eind dit jaar vast te stellen) uitvoeringsprogramma van de door uw raad in december 2023 vastgestelde ‘Woonzorgvisie EijsdenMargraten 2024-2030’.

De huisvestingsopgave voor statushouders is in het woonbehoefteonderzoek geprognosticeerd op 80 nieuw te bouwen woningen t/m 2030. Dit komt neer op een gemiddelde van 10 (voornamelijk gezin) woningen per jaar. Hierbij moet ook rekening worden gehouden met het herhuisvesten van deze mensen die momenteel in onze gemeente in een tijdelijke woning verblijven. Via monitoring zal beoordeeld worden of bijstelling van de verwachte woonbehoefte voor deze doelgroep noodzakelijk is.

Eventuele bijstelling is mede afhankelijk van de taakstelling die het Rijk de gemeenten jaarlijks oplegt en van eventuele wijzigende regelgeving in als gevolg van gewijzigd Rijksbeleid in deze.

Vraag 80:

Is er voorzien dat we mogelijk een opgave vanuit de Spreidingswet kunnen verwachten?

Antwoord:

Zoals bekend biedt de Spreidingswet de mogelijkheid tot uitruil van doelgroepen tussen gemeenten.

Eijsden-Margraten heeft een opgave van 167 asielplekken en realiseert er 136 (AMV) – een tekort dus van 31 plekken. De asielopgave is voor elke gemeente opgebouwd uit een deel AMV-plekken en een deel reguliere asielplekken. Met de 136 AMV plekken hebben wij een ‘overschot’ aan AMV -plekken, terwijl veel gemeenten daaraan juist tekort hebben.

Middels een uitruil tussen Eijsden-Margraten en de gemeenten Beekdaelen en Leudal van AMVplekken tegen reguliere asielplekken zijn wij er in geslaagd onze volledige taakstelling te behalen.

Hiermee is er dus geen sprake meer van een restopgave (N.B. Het betreft overigens een puur administratieve uitruil. Alle asielzoekers blijven gewoon waar ze zijn – er vinden geen fysieke verhuizingen plaats.).

Pagina 22 van 23

Vraag 81:

Pag. 17 Vroeg signalering schuldenproblematiek: U geeft aan te investeren in een consulent schuldhulpverlening in vaste dienst. Dit zien we niet terug in de stijging van de kosten in de tabel op pagina 13. Kunt u dit nader toelichten?

Antwoord:

Er is een klantmanager Schuldhulpverlening en Vroegsignalering in dienst van de gemeente. Dit betreft een vaste functie in het team SEM.

Vraag 82:

Hebben wij oog voor Non-gebruik van middelen? Indien ja, hoe gebeurt dit dan?

Antwoord:

Deze vraag kunnen wij niet beantwoorden omdat ons niet duidelijk is wat precies met Non-gebruik van middelen bedoeld wordt. Mocht u non-gebruik van voorzieningen zoals de bijzondere bijstand, inkomensondersteunende voorzieningen e.d. bedoelen, hier hebben wij aandacht voor. Bij elke aanvraag is hier specifiek aandacht voor. Daarnaast wordt via de gemeentelijke informatiekanalen aandacht aan besteed om zo het brede publiek hier op te attenderen.

Pagina 23 van 23

Bekijk de brief: 03a Schriftelijke vragen en antwoorden hfd 1 Kwaliteit van levendocx- def

Bron: raadsinformatie van de gemeente Eijsden-Margraten (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.

Meer vragen aan het college van Eijsden-Margraten

Alle artikel 35-vragen in Eijsden-Margraten