050A. Beantwoording schriftelijke vragen PvdA - 'Gemeenten kunnen 1,8 miljarad besparen op jeugdhulp'
Een raadslid stelde op 29 januari 2026 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Midden-Groningen (3 vragen).
In het kort
3 vragen en wat het college antwoordt
- Hoe scoort de gemeente Midden-Groningen in dit onderzoek? → Uit de onderzochte benchmarkgegevens blijkt dat de totale kostendoelmatigheid van de jeugdhulp in Midden-Groningen in 2023 uitkomt op circa 53 procent.
- Wat is aan de hand van dit onderzoek de eventuele besparing op jeugdhulp bij de gemeente Midden-Groningen? → In de benchmark wordt een theoretische besparing van ongeveer 13 miljoen genoemd.
- Kan het op te vragen benchmarkrapport worden gedeeld met de raad? → Ja, het benchmarkrapport is als bijlage toegevoegd.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Raadsbrief
Datum:
30 november 2025
Verzenddatum:
30 november 2025
Behandeld door:
Anna van der Lei
Mailadres:
Zaak:
1614101
Portefeuillehouder:
Evert Offereins
Onderwerp:
Beantwoording raadsvragen 'Gemeenten kunnen tot 1,8 miljard besparen op jeugdhulp'
Geachte leden van de raad, Op 24 september 2025 heeft de fractie van de PvdA schriftelijke vragen gesteld naar aanleiding van het onderzoek Sprong over het Ravijn – Kostendoelmatigheid jeugdhulp 2023, uitgevoerd door IPSE Studies. In het tussenbericht van 16 oktober 2025 en 28 november 2025 hebben we u geïnformeerd over de voortgang. In deze raadsbrief leest u de beantwoording van de gestelde vragen.
Context Voorafgaand aan de beantwoording willen we enkele aandachtspunten meegeven.
IPSE Studies heeft zelfstandig een desktoponderzoek uitgevoerd naar de kostendoelmatigheid van Jeugdhulp. Hiervoor hebben zij gebruik gemaakt van jeugdhulpdata uit 2023. Verder maakt IPSE Studies de disclaimer dat elk gegevensbestand meetfouten kan bevatten. Deze zijn zoveel als mogelijk gecorrigeerd. ‘Voor algemene analyses zijn deze fouten beperkt van invloed, maar bij benchmarks op gemeentelijk niveau kunnen ze sterk doorwerken’.
Het IPSE Studies hanteert in het onderzoek de huidige verdeling van rijksmiddelen. Deze (her)verdeling van rijksmiddelen heeft voor de regio Groningen ongunstig uitgepakt. Omdat dit uitgangspunt doorwerkt in de gehanteerde benchmark en vergelijkingen, heeft dit ook invloed op de uitkomsten en de duiding van het rapport voor onze gemeente.
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Hoe scoort de gemeente Midden-Groningen in dit onderzoek?
Antwoord van het college
Uit de onderzochte benchmarkgegevens blijkt dat de totale kostendoelmatigheid van de jeugdhulp in Midden-Groningen in 2023 uitkomt op circa 53 procent. Dat betekent dat de gemeente, als de doelmatigheid vergelijkbaar zou zijn met de best presterende gemeenten, dezelfde prestaties in theorie met ongeveer 47 procent lagere kosten zou kunnen leveren. Op basis van het gehanteerde model valt Midden-Groningen daarmee in de categorie laag (onder de 60 procent). Ter vergelijking: het gemiddelde van alle onderzochte gemeenten ligt rond de 69 procent. Het gaat hier nadrukkelijk om een theoretische situatie.
Pagina:
2 van 2
Datum:
30 november 2025
Zaak:
1614101
Wat betekent dit?
De totale kostendoelmatigheid bestaat uit: De observeerbare doelmatigheid (bepaald door onder andere het aantal herhaaltrajecten en apparaatskosten). Gemeente Midden-Groningen scoort hier met 88% goed op. De niet-observeerbare doelmatigheid (onder andere inkoop- en prijsverschillen) ligt met ongeveer 60% procent juist onder het gemiddelde. Het verschil met de best presterende gemeenten zit vooral in factoren die lastig door het model zijn te verklaren. Het kan hierbij bijvoorbeeld gaan om prijsafspraakverschillen tussen gemeenten en dienstverleners. Andere vormen worden niet benoemd in het rapport.
Vraag 2
Wat is aan de hand van dit onderzoek de eventuele besparing op jeugdhulp bij de gemeente Midden-Groningen?
Antwoord van het college
In de benchmark wordt een theoretische besparing van ongeveer 13 miljoen genoemd. Deze besparing is nadrukkelijk theoretisch. We scoren vooral laag op de niet-observeerbare kostendoelmatigheid. En juist deze categorie laat zich lastig verklaren en is daarmee niet bruikbaar als sturingsinstrument in tegenstelling tot de observeerbare kostendoelmatigheid. Deze laatste vorm wordt verklaard door de mate waarin herhaaltrajecten voorkomen, trajecten volgens plan worden afgerond, gemeenten apparaatskosten per traject maken en taken namens ander gemeenten uitvoeren. Doordat hier vier duidelijk meetbare determinanten aan verbonden zijn is deze vorm makkelijker als sturingsinstrument in te zetten en geeft deze variant meer inzicht in de verklaarbaarheid en richting voor eventuele oplossingen. Deze determinanten zijn bijvoorbeeld ook al verwerkt in beheersmaatregelen.
Aan de hand van het rapport en de benchmark kunnen we geen realistische inschatting maken voor het besparingspotentieel van gemeente Midden-Groningen. We blijven inzetten op effectieve en duurzame ondersteuning voor jeugdigen en gezinnen, waarbij we tegelijkertijd werken aan een toekomstbestendige organisatie.
Vraag 3
Kan het op te vragen benchmarkrapport worden gedeeld met de raad?
Antwoord van het college
Ja, het benchmarkrapport is als bijlage toegevoegd.
Bron: raadsinformatie van de gemeente Midden-Groningen (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.