Schriftelijke vragen FU - Cultuurhistorische waardenkaart beantwoording

Vraag 1

Er wordt gesproken over stedenbouwkundige waarden: meer een rapport over landschappen, maar weinig concreet over gebouwen. Is dat juist de intentie van deze waardenkaart?

Antwoord van het college

Nee, het doel van deze kaart is een inventarisatie van erfgoed in brede zin. In de bijbehorende rapportage en op de kaart is te zien dat de analyse is gedaan voor: cultuurlandschap, landschapselementen, historische bouwkunst en stedenbouw. Voor historische bouwkunst en stedenbouw zijn zowel bestaande rijks- en gemeentelijke monumenten als nieuw geselecteerde objecten bekeken.

Vraag 2

Is het een overweging geweest om ergens ook het Bels lijntje op te nemen als zijnde cultuurhistorisch waardevol?

Antwoord van het college

Het Bels lijntje is geïnventariseerd als spoorweg en zichtbaar op kaartbijlage

2. In de rapportage staat de geschiedenis van het Bels Lijntje ook beschreven onder 5.2.2 Binnen de gebruikte methodiek zijn alleen nog aanwezige structuren en elementen gewaardeerd. Het Bels Lijntje an sich is verdwenen (alleen het tracé is op diverse plaatsen nog herkenbaar). Het is daarom niet gewaardeerd en komt dan ook niet voor op de waarderings- en beleidsadvieskaarten.

Vraag 3

Welke aanvullende regelgeving kan worden verbonden aan een aanwijzing als beschermd dorpsgezicht, beschermd cultuurlandschap of bebouwingsvrij 1 gebied?

Antwoord van het college

Wat is de bandbreedte daarvan? Wordt bijvoorbeeld alleen gestuurd op uiterlijk en ruimtelijke samenhang, of kunnen er ook beperkingen volgen voor gebruik of ontwikkeling?

De gemeente moet na aanwijzing als beschermd dorpsgezicht of cultuurlandschap deze bescherming opnemen in het omgevingsplan. Dit kan inderdaad vanwege het uiterlijk en de ruimtelijke samenhang, maar ook de (wetenschappelijke) cultuurhistorische waarde. Het doel van de borging als beschermd dorpsgezicht dan wel cultuurlandschap in het omgevingsplan is het voorkomen van aantasting van de aangegeven waarden. In het omgevingsplan kunnen dus specifieke regels worden opgenomen voor bijvoorbeeld, bouw, sloop, aanleg of gebruik om aantasting van de specifieke waarden te voorkomen.

Vraag 4

Welke methodiek ligt ten grondslag aan de waarderingen op de cultuurhistorische kaart?

Antwoord van het college

Op basis van welke bronnen, criteria en afwegingen is bepaald welke gebieden als historisch waardevol gelden? Is daarvan een literatuurlijst of onderbouwing beschikbaar?

In hoofdstuk 2 van de rapportage (pagina 7 t.m 17) staan de methodiek en de bronnen beschreven van de analyse voor cultuurlandschap, landschapselementen en historische bouwkunst en stedenbouw. Het onderzoek is uitgevoerd conform de erfgoedregistratiestandaard.

Vraag 5

Welke rol is voorzien voor de gemeenteraad bij de totstandkoming van het Programma Erfgoed in 2026?

Antwoord van het college

Zal de raad inhoudelijk keuzes kunnen maken over de aanwijzing van gemeentelijke monumenten, beschermde dorpsgezichten, beschermd cultuurlandschap en bebouwingsvrije gebieden?

2

 In eerste instantie heeft de raad een kader stellende rol bij het programma. Op hoofdlijnen staat dit reeds in de Omgevingsvisie. Uw raad wordt uiteraard betrokken bij de totstandkoming van het programma en in ieder geval voor vaststelling door het college wordt het programma voor een reactie aan u voorgelegd. Het vaststellen van het omgevingsplan is een raadsaangelegenheid. U stelt vervolgens de regels vast voor gemeentelijke monumenten, beschermde dorpsgezichten, cultuurlandschap.

Vraag 6

De cultuurhistorische waardenkaart vormt geen basis voor politieke besluitvorming, maar vormt wel een basis voor het programma Erfgoed en min of meer ook voor het Omgevingsplan. Dat impliceert toch dat de cultuurhistorische waardenkaart wel degelijk een politiek element bevat?

Antwoord van het college

De cultuurhistorische waardenkaart is een inventarisatie van welke cultuurhistorische waarden en elementen in de gemeente aanwezig zijn. De kaart en rapportage zijn opgesteld door RAAP, een deskundig en onafhankelijk onderzoeks- en adviesbureau. RAAP heeft weliswaar beleidsadviezen geformuleerd, maar deze dienen nog gewogen te worden.

Met het programma erfgoed en het voorafgaande proces kunnen deze politieke keuzes gemaakt worden. Ook bij het vaststellen van het omgevingsplan, wat tevens een raadsbevoegdheid is, kunnen deze keuzes gemaakt worden.

Vraag 7

Waarom is Boschoven wel als historische bebouwingsconcentratie aangeduid, maar niet als cultuurhistorisch waardevol gebied?

Antwoord van het college

Boschoven is als historische bebouwingsconcentratie geselecteerd, als zijnde (steden)bouwkundig ensemble. Het is een ruimtelijk geconcentreerde verzameling van afzonderlijk in hoofdvorm en detail ‘ vrij goed’ tot ‘ goed bewaard’ gebleven gebouwen uit één of meer tijdsperioden. Als geheel is de concentratie duidelijk herkenbaar in relatie tot het landschap en de

3

 infrastructuur. Dit ensemble is gewaardeerd met positieve waarde. Op de 6 waarderingscriteria (paragraaf 2.3.4) scoort het ensemble alleen op criterium 3 ‘hoog’, de overige criteria ‘positief’. Mede vanwege de aanleg van de Boshovenring is de ruimtelijke structuur aangetast, maar niet zodanig dat de onderlinge ruimtelijke samenhang verloren is gegaan. Het is daarom wel gewaardeerd als historische bebouwingconcentratie, maar niet opgenomen in de beleidsadvieskaart.

Vraag 8

Klopt het dat de akker aan de Goorweg waar woningbouw is voorzien binnen het geadviseerde beschermd dorpsgezicht van Loveren valt?

Antwoord van het college

Zo ja, wat betekent dat voor het stedenbouwkundig plan zoals het er nu ligt?

Ja, een deel van het plangebied voor Loveren fase 2, aan de Goorweg valt binnen het zoekgebied voor beschermd dorpsgezicht. Het stedenbouwkundig ensemble Loveren zelf is maar een klein onderdeel van het plangebied. Bij de ruimtelijke onderbouwing van het plan Loveren fase 2 wordt daarom rekening gehouden met de bijzondere waarden van Loveren.

Vraag 9

Hoe wordt geborgd dat het beleidsadvies voor een bebouwingsvrij gebied niet op gespannen voet komt te staan met bestaande of toekomstige agrarische bedrijfsactiviteiten?

Antwoord van het college

Zijn agrarische belangen in die afweging meegenomen?

De beleidsadviezen moeten nog intern gewogen worden. Mocht er een bebouwingsvrij gebied worden overgenomen na deze weging dan worden daar regels voor gesteld in het omgevingsplan. U raad stelt t.z.t. het omgevingsplan vast. Die afweging heeft nog niet plaatsgevonden.

Vraag 10

Wordt er bij de uitwerking van beschermingsadviezen ook een impactanalyse uitgevoerd op lopende of voorgenomen ruimtelijke initiatieven?

Antwoord van het college

En zo ja: op welk moment in het proces gebeurt dat?

4

 De beleidsadviezen moeten nog intern gewogen worden, dat gebeurt in het proces van het programma erfgoed en na vaststelling van het programma. Of de beschermingsadviezen van invloed zijn op lopende ruimtelijke initiatieven is afhankelijk van de fase waarin een initiatief zit. Voor conceptverzoeken geldt dat met terugwerkende kracht nog de input van de nieuwe cultuurhistorische inventarisatie kan worden meegegeven en daarop kan worden getoetst. Voor lopende planwijzigingen of vergunningen kan dat niet zondermeer. De voorliggende cultuurhistorische waardenkaart is actueel en gedetailleerd waardoor cultuurhistorische waarden beter kunnen worden meegenomen in lopende (conceptverzoeken) en toekomstige planvorming. De waardenkaart kan direct na vaststelling worden gebruikt in de beoordeling.

Vraag 11

Wat zijn de mogelijke implicaties van het beleidsadvies voor beschermd cultuurlandschap in ’t Merkske voor kleinschalige recreatieve of economische ontwikkelingen?

Antwoord van het college

Is daar al zicht op, of volgt die afweging pas bij de uitwerking in het Omgevingsplan?

Daar zijn de implicaties nog niet van bekend. Die afweging volgt inderdaad pas later bij uitwerking van het programma erfgoed en het opstellen van de regels in het omgevingsplan.

Vraag 12

Wat is de positie van woningeigenaren van panden die (nog) geen monumentale status hebben, maar mogelijk wél worden aangewezen als gemeentelijk monument?

Antwoord van het college

Worden zij vooraf betrokken, en kunnen zij bezwaar maken tegen zo’n aanwijzing?

Als onderdeel van het programma erfgoed vindt ook publieksparticipatie plaats. Daarnaast gebeurt het mogelijk aanwijzen van monumenten volgens de Erfgoedverordening Baarle-Nassau 2024. Bij een aanwijzing worden zakelijke gerechtigden schriftelijk op de hoogte gesteld en op het besluit tot voornemen van aanwijzing zijn zienswijzen en bezwaar mogelijk op grond van de Algemene wet bestuursrecht.

5